Regulatorgen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een regulatorgen of regelgen is een gen dat betrokken is bij de controle van de genexpressie. Regulatorgenen kunnen in een operon liggen, tegen een operon aan of ver weg van een operon.[1] Een regulatorgen kan coderen voor een regulatoreiwit of werken op RNA-niveau, zoals bij de genen die coderen voor microRNA's.

Bij prokaryoten kan een regulatorgen vaak voor een actief repressoreiwit coderen, dat bij aanwezigheid van substraat er voor zorgt dat de inductor inactief wordt, zoals bijvoorbeeld bij het lac-operon. Inductors veranderen de vorm van een eiwit of zorgen er op een ander manier voor dat ze DNA binden, waardoor RNA-polymerase met de transcriptie kan blijven doorgaan. Repressoreiwitten binden aan een operator of een promotor, waardoor RNA-polymerase niet meer het RNA kan aflezen. Ze zijn vaak in overvloed in de cel aanwezig.[2]

Een regulatorgen kan ook coderen voor een inactieve repressor, dat eerst bij aanwezigheid van een bepaalde stof actief wordt, zoals bijvoorbeeld bij het trp-operon.

Andere regulatorgenen coderen voor activators. Een activator bindt aan een DNA-molecuul, waardoor een nabijgelegen gen vaker afgelezen wordt. Een bekend voorbeeld van een activator bij prokaryoten is het catabolite activator proteïne (CAP), dat betrokken is bij een positieve controle van het lac-operon.

Bij de genregulatie spelen zowel activators als repressors een belangrijke rol.[3]

Het lac-operon

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Mayer, Gene. BACTERIOLOGY - CHAPTER NINE GENETIC REGULATORY MECHANISMS. Microbiology and Immunology Online. University of South Carolina School of Medicine Geraadpleegd op 30 december 2012
  2. , Campbell Biology—Concepts and Connections 7th Edition, Pearson Education, 2009, p. 210–211
  3. Suzuki, David, Introduction to Genetic Analysis, W.H. Freeman, San Francisco, 2005 ISBN 978-0-7167-4939-4.