Reitsum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reitsum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Reitsum
Reitsum
Situering
Provincie Friesland
Gemeente Ferwerderadeel
Coördinaten 53° 19′ NB, 5° 53′ OL
Algemeen
Inwoners (1-1-2009) 141
Detailkaart
Locatie in de gemeente
Locatie in de gemeente
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Reitsum is een dorp in de gemeente Ferwerderadeel, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt circa acht kilometer ten westen van Dokkum. Op 1 januari 2009 telde Reitsum 141 inwoners.

Reitsum was vroeger het kleinste dorp in Ferwerderadeel. De andere Vlieterpen waren weliswaar niet veel groter, maar Reitsum bleef toch achterop, met een tiental inwoners minder. Het inwonertal schommelde lange tijd tussen de 60 en de 70.
Reitsum was een dorpje met een kerk en een pastorie, waar wat boerderijen omheen lagen. Bij de volkstelling van 1830 werd er ook nog een timmerman en een schoenmaker geregistreerd. Reitsum heeft nog lang een eigen timmerman gehad.

Kerkelijk leven[bewerken]

Voor de Reformatie werd Reitsum bediend door het klooster Mariëngaarde bij Hallum. De hervormde kerk die er nu staat is in 1738 gebouwd. Bij de uitbreiding van het dorp is aan de noordzijde van de kerk een stuk aangebouwd. Dit had ook te maken met het feit dat de preken van dominee J.J.A. Ploos van Amstel nogal wat toehoorders trokken. Reitsum is wellicht ook de enige plaats met een slot op de preekstoel. Dat is er tijdens de Doleantie (1886) opgezet. Ploos van Amstel was een Friese voorman van de Doleantie. Hij preekte rustig door, hoewel de dominees van de ring Holwerd was opgedragen om op zondag in Reitsum te preken. Het gebeurde dan wel dat Ploos al op de preekstoel stond als de ringdominee arriveerde. Om dit te voorkomen werd een slot op de preekstoel gezet. De ringdominee had de sleutel bij zich.

In 1888 maakte de kerkeraad een eerder genomen besluit om uit de Hervormde kerk te treden openbaar. Het besluit had de instemming van de gehele kerkelijke gemeente, op twee huishoudingen na.

Betekenis van de naam[bewerken]

De naam zou het erf (Fries: hiem) van Ritse of Reitse kunnen betekenen. Anderen denken aan het Oudfries rikja dat machtig betekent. Het achtervoegsel staat dan voor haima, dat 'woning' betekent.

Stania state[bewerken]

Tegen Lichtaard aan ligt de boerderij Staniahûs. In de 15e eeuw stond hier de stins Stania State. De Stania's hadden veel invloed. Van een van hen, Abbe Stania, wordt gedacht dat hij grietman van Ferwerderadeel is geweest. Syn soan Jeppe troude met Margaret Heemstra yn Oenkerk. Het paar liet ook daar een Stania State bouwen. In 1544 is het geslacht Stania uitgestorven.

Zie ook[bewerken]