Reizen met de OV-chipkaart in de trein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De opmaak van dit artikel is nog niet in overeenstemming met de conventies van Wikipedia. Mogelijk is ook de spelling of het taalgebruik niet in orde. Men wordt uitgenodigd deze pagina aan te passen.
Opgegeven reden: geen encyclopedisch lemma, meer handleiding

Inhoud

Reizen met de OV-chipkaart in de trein betreft het gebruik van een OV-chipkaart met RFID-chip als vervoerbewijs. Het is mogelijk bij bijna alle treinreizen binnen Nederland. Daartoe zijn er kaartlezers op de stations, en hebben veel kaartautomaten OV-chipkaart-faciliteiten.

Treinkaartjes zonder RFID-chip worden in fasen afgeschaft. Vervolgens zullen de OV-chipkaartpoortjes die op sommige stations zijn geplaatst sluiten. Voor internationale treinen en vervoerbewijzen wordt nog naar een oplossing gezocht.

Vervoerders, kaartautomaten en kaartlezers[bewerken]

NS kaartautomaat en Arriva TVM kaartautomaat in het station Groningen

Het Nederlandse personenvervoer per trein wordt verricht door diverse spoorvervoerders,[1] het meeste door NS Reizigers (kortweg NSR, of in een context waar geen verwarring mogelijk is: NS), en verder door NS Hispeed, Arriva, Breng, Connexxion, Syntus, Veolia, NMBS en DB.

Op bijna alle stations in Nederland die door NS bediend worden staan een of meer NS-kaartautomaten met OV-chipkaartfaciliteiten. Op stations van de Noordelijke Nevenlijnen in Friesland en Groningen staat de Arriva-kaartautomaat. Op stations die alleen bediend worden door Connexxion, Syntus of Veolia staat de versie van de NS-kaartautomaat zonder OV-chipkaartfaciliteiten. Op stations die bediend worden door Veolia staat ook een Veolia-automaat zonder OV-chipkaartfaciliteiten. Op enkele stations die ook bediend worden door een buitenlandse vervoerder staat ook een buitenlandse kaartautomaat.

Op bijna ieder Nederlands station, en ook op de Duitse stations Weener en Leer staan OV-chipkaartlezers. Dit maakt het mogelijk om op dit traject op saldo te reizen met de OV-chipkaart, zie ook Arriva-vervoerbewijzen Groningen-Leer. Er staan geen kaartlezers op de stations die alleen bediend worden door Duitse treinen: Enschede De Eschmarke, Glanerbrug en Eygelshoven Markt. Van en naar deze stations kan men niet met de OV-chipkaart reizen. Arriva en Breng hebben gemeenschappelijke kaartlezers (met vermelding van beide vervoerders). Met betrekking tot treinreizen binnen Nederland hebben ook NS, NS Hispeed en NMBS gemeenschappelijke kaartlezers (met vermelding van alleen NS). Voor tarieven en alles over in- en uitchecken kunnen Arriva en Breng daardoor beschouwd worden als dezelfde vervoerder en NS en NMBS ook. Voor NS Hispeed betreft dit de Nederlandse trajecten van de ICE, de Intercity's naar Brussel en Berlijn, en de Intercity direct, met dien verstande dat bij de ICE en ‘‘Intercity direct’’ de verplichting bestaat een toeslag te betalen via aankoop van een papieren toeslagkaartje of een product op de OV-chipkaart.

Bij grensoverschrijdende treinreizen is het (behoudens de genoemde uitzondering) niet mogelijk om met de OV-chipkaart in- en uit te checken, omdat op stations buiten Nederland geen OV-chipkaartapparatuur staat. In dat geval dient een internationaal vervoerbewijs voor de gehele reis te worden gekocht. Afhankelijk van het abonnement dat op de OV-chipkaart staat kan dit een kaartje met korting of vrij reizen voor het Nederlandse traject zijn. Op het gehele traject (inclusief aansluitende binnenlandse treinen) hoeft dan niet in- en uitgecheckt te worden. De conducteur kan het abonnement dat op de OV-chipkaart staat wel op geldigheid controleren.[2]

Om bij de NS op saldo te kunnen reizen is het product "Reizen op saldo" nodig. Dit kan men gratis bij een NS-kaartautomaat op de kaart laden. Als men bij zo'n automaat saldo laadt er er staat nog geen "Reizen op saldo" op de kaart dan wordt automatisch ook "Reizen op saldo 2e klas" op de kaart geladen.

Tarieven[bewerken]

Er worden afhankelijk van de vervoerder en de lijn de volgende tariefsystemen voor reizen op saldo met de OV-chipkaart in de trein gehanteerd:[3]

  • het NS-tarief (bij NS, maar ook bij Arriva op de Noordelijke Nevenlijnen), met aantallen tariefeenheden en prijzen die ook worden gehanteerd worden bij de papieren kaartjes volgens het landelijke systeem en bij de papieren kaartjes van Veolia; de prijzen zijn veelvouden van € 0,10.
  • het Easy Trip systeem dat ook voor het overige openbaar vervoer geldt, gebaseerd op het landelijke basistarief (opstaptarief) van € 0,86 en een van de vervoerder en lijn afhankelijk kilometertarief, variërend van € 0,15 tot € 0,216. Het aantal kilometers waarmee wordt gerekend wordt soms bepaald volgens het landelijke systeem van tariefeenheden (bijv. bij Arriva op de lijnen met het Easy Trip systeem[4]) en heeft in andere gevallen soms minstens één cijfer achter de komma (bijv. bij Veolia).
  • het Connexxion-tarief: een minimumtarief voor de eerste 8 km, daarboven een kilometertarief.

Bij reizen met een OV-chipkaart zijn er naast de mogelijkheid om tegen vol tarief te reizen landelijke treinabonnementen waarbij men, vaak afhankelijk van de tijd en de dag, met korting kan reizen.[5][6] Verder zijn er enkele regionale kortingproducten die minder kosten dan Dal Voordeel en hoogstens 40% korting bieden, maar soms ook in de middagspits en/of ook in de bus, en/of in combinatie met leeftijdkorting (van 4 tot en met 11 jaar en 65 jaar en ouder), waarbij de totale korting 47% is. Ook zijn er enkele duurdere regionale Dal Vrij en Altijd Vrij producten.

Voor senioren is er geen algemene korting bij de trein, behalve bij Veolia; wel zijn er kortingen en extra voordelen bij bepaalde abonnementen (zie verderop).

Verder zijn er soms promotie-acties bij de NS, zoals een speciale Railrunner of een NS-Meereiskaart (voor gratis meereizen met iemand van 12 jaar of ouder), beide alleen geldig in de voordeeluren, en een dagkaart overgang 2-1 alleen voor een zaterdag of zondag, die alle drie alleen geldig zijn bij NS. Bij tijdelijke verkoop van dagkaarten via een winkelketen is het ook wel eens voorgekomen dat deze alleen geldig waren bij NS.


Voor de 1e klas (indien aanwezig) zijn de tarieven meestal 70% hoger (met 40% korting is het tarief ongeveer gelijk aan vol tarief 2e klas: 2% meer).

Tariefeenheden[bewerken]

Er is een landelijk systeem van "tariefafstanden" uitgedrukt in tariefeenheden. Het aantal is steeds een geheel getal, dat ongeveer overeenkomt met de afstand in kilometers, maar niet noodzakelijk de op hele kilometers afgeronde echte afstand.[7] Net als bij echte afstanden is de tariefafstand van een traject gelijk aan de som van de tariefafstanden van deeltrajecten.

Sommige vervoerders rekenen met een ander systeem van afstanden, met niet noodzakelijk hele eenheden / kilometers. Voor trajectabonnementen wordt echter met het landelijke systeem gewerkt.

Om de tariefsafstand voor de vier routes tussen Rotterdam CS en Amsterdam CS gelijk te houden geldt bijvoorbeeld:

  • Breukelen - Woerden: tariefafstand is 6 meer dan de afstand in km
  • Schiphol - Amsterdam Lelylaan: tariefafstand is 3 meer dan de afstand in km
  • Nog meer extra tariefeenheden worden gerekend bij de HSL-Zuid, de tariefafstanden zijn gelijk aan die van de gewone route. Daarnaast is ook nog een toeslag verschuldigd.

De route via Haarlem en Leiden was de langste route en de historische hoofdroute. De spoorwegen waren niet bereid de afstand te berekenen via de Gouda route, die door langeafstandreizigers weinig wordt gebruikt. Later is de Schiphollijn de hoofdroute geworden, waar de extra drie tariefeenheden worden gebruikt als reizigersbijdrage voor de aanlegkosten van de Schiphollijn.

De tariefafstand van Lelystad naar Zwolle over de Hanzelijn wordt 57, langer dan het aantal kilometer om de tariefstand van Weesp naar Zwolle over de Hanzelijn gelijk te maken aan de al geldende tariefafstand via Amersfoort: 97. De tariefafstand van Kampen Zuid naar Zwolle wordt daarbij 15. De tariefafstand van Kampen naar Zwolle wordt hieraan gelijk gemaakt, d.w.z. verhoogd van 13 naar 15.

Stations die dichtbij elkaar liggen in een grote stad worden vaak als één tariefpunt beschouwd (zie ook zones bij treintarifering). Bij het Nederlandse spoornet gaat het om de volgende stations:

  • Alkmaar (Noord)
  • Almere Centrum en Almere Muziekwijk
  • Amsterdam Zuid en Amsterdam RAI
  • Arnhem (Velperpoort)
  • Bovenkarspel-Grootebroek en Bovenkarspel Flora
  • Delft (Zuid)
  • Delfzijl (West)
  • Den Haag (Centraal, HS, NOI)
  • Den Helder (Zuid)
  • Dordrecht (Zuid)
  • Eindhoven (Beukenlaan)
  • Groningen (Europapark)
  • Haarlem (Spaarnwoude)
  • Heerenveen (IJsstadion)
  • Helmond (hoofdstation, Brouwhuis, 't Hout)
  • 's-Hertogenbosch (Oost)
  • Hilversum, Hilversum Noord en Hilversum Sportpark
  • Hoek van Holland (Haven, Strand)
  • Hoogezand-Sappemeer en Sappemeer Oost
  • Hoorn (Kersenboogerd)
  • Houten (Castellum)
  • Leiden (Centraal, Lammenschans)
  • Maassluis (West)
  • Maastricht (Randwyck) - alleen bij NS
  • Nijmegen (hoofdstation, Lent)
  • Oss (West)
  • Purmerend (Overwhere)
  • Rotterdam (Centraal, Blaak)
  • Rotterdam (Zuid, Stadion)
  • Rotterdam Alexander en Capelle-Schollevaar
  • Santpoort Noord en Driehuis
  • Schiedam (Centrum, Nieuwland)
  • Sneek (Noord)
  • Soest, Soest Zuid en Soestdijk
  • Tilburg (Universiteit)
  • Veenendaal (Centrum en West)
  • Vlaardingen (West, Centrum, Oost)
  • Vlissingen (Souburg)
  • Waddinxveen (Noord)
  • Winterswijk (West)
  • Zoetermeer (Oost)


Een losse reis hiertussen is echter niet gratis (behalve uiteraard bij vrij reizen), vandaar dat een afstand van nul tariefeenheden in de prijstabel voorkomt. Bij uitchecken op hetzelfde station als waar men ingecheckt heeft geldt niet het tarief voor nul tariefeenheden: binnen één uur is het gratis (passage-recht), bij later uitchecken kan het juist veel duurder zijn dan nul tariefeenheden, men is dan namelijk het instaptarief kwijt.

Voor het internationaal vervoer worden grotere afstanden samengevoegd tot één tariefpunt, zoals Rijswijk en Den Haag.

NS-tarieven[bewerken]

Enkele tarieven 2e klas (in euro's):[8]

afstand Enkele reis vol tarief Maandtrajectabonnement Jaartrajectabonnement
0–8 km 2,10 61,60 591,00
maximum 25,40 381,70[9] 3664,00[10]
vanaf (km) 243 90 90

Het volle enkele-reis-tarief is steeds een veelvoud van 10 cent; het stijgt vanaf 8 tariefeenheden met 10 of 20 cent per tariefeenheid (hoe groter de afstand hoe vaker 10 cent), vanaf 118 tariefeenheden met 0 of 10 cent per tariefeenheid (hoe groter de afstand hoe vaker 0 cent). Behoudens kleine schommelingen door de enigszins ronde bedragen is de prijs per tariefeenheid een dalende functie van het aantal tariefeenheden; dit wordt wel aangeduid met de term afstandsdegressie. Deze geldt echter slechts binnen één treinketen, zie onder.

Het aantal tariefeenheden met de maximumprijs is flink kleiner dan het maximale aantal tariefeenheden dat een reis zonder omwegen kan hebben. Zo is Vlissingen - Groningen 382 tariefeenheden, en Vlissingen - Nieuweschans 429.

Er zijn landelijke en regionale kortingproducten. De bedragen na aftrek van het kortingpercentage worden afgerond zodat het ook veelvouden van 10 cent zijn.[11] Bij het eventueel vervolgens aftrekken van het basistarief (€ 0,86, of met korting € 0,69 of € 0,52), zie onder, wordt het resultaat niet afgerond.

Elke reis moet tussen 0 uur van een dag en 4 uur de volgende dag plaatsvinden.

Op de Intercity direct diensten Amsterdam - Breda gelden de normale NS-vervoerbewijzen (inclusief die op OV-chipkaart), samen met een papieren ‘‘Intercity direct’’-toeslagbewijs of een reisrecht voor de toeslag dat op de OV-chipkaart geladen wordt.

In sommige gevallen is het voor een binnenlandse reis voordeliger een vervoerbewijs tot de grens te kopen, zie hieronder.

Overzicht[bewerken]

De vermelde kilometerprijs in de tabel hieronder is vol tarief in eurocenten. Het NS Voordeelurenabonnement is tot de afschaffing van het papieren treinkaartje met korting ook geldig op deze verbindingen, maar wel in combinatie met een papieren kortingskaartje. Verder zijn er nog voordelige tarieven zoals de Railrunner of Samenreiskorting. In alle treinen kan ook nog gereisd worden met papieren NS-kaartjes en E-tickets (deze worden te zijner tijd vervangen door papieren wegwerpchipkaarten).

Treinverbinding Vervoerder 2011 2012 2013 2014 Opmerking
Hoofdrailnet NS Tariefeenheden
Noordelijke Nevenlijnen Arriva Korting met Arriva Dalkortingsproduct, ook in de middagspits
Gouda-Alphen a/d Rijn NS
Zwolle-Kampen NS
Zwolle-Emmen Arriva Tariefeenheden[12] 15,0 16,2 In 2014 eerse klas: 28,2
Zutphen-Apeldoorn Arriva Tariefeenheden[12] 17,7 17,68 In 2014 eerse klas: 30,06
Korting met Dalkorting Oost-Nederland (ook geldig in de middagspits).
Valleilijn Connexxion 13,7 14,0 14,3 Een minimumtarief van € 2,20 (iets meer dan bij het NS-tarief) geldt voor de eerste 8 km. Daarna geldt het genoemde kilometertarief.[13][14]
MerwedeLingelijn Arriva 15,6 16,4 17,0 Korting met Arriva Dal Korting Zuid-Holland Jaar, niet in de middagspits
Almelo-Mariënberg Syntus i.o.v. Connexxion 16,0 16,4 17,9 16,2 In 2014 eerse klas: 28,2
Korting met Dalkorting Oost-Nederland. Per 08-12-2013 naar Arriva.
Arnhem-Tiel,
Arnhem-Winterswijk,
Zutphen-Winterswijk
Arriva 16,0 16,4[15] 17,7 17,68 In 2014 eerse klas: 30,06
Korting met Dalkorting Oost-Nederland. Per 08-12-2013 naar Arriva.
Arnhem-Doetinchem Hermes (productnaam Breng). 16,0 16,4[15] 17,7 17,68 In 2014 eerse klas: 30,06
Korting met Dalkorting Oost-Nederland. Per 08-12-2013 naar Arriva.
Zutphen-Hengelo-Oldenzaal Syntus 16,0 16,4 17,9 Korting met Dalkorting Oost-Nederland
Nijmegen-Roermond Veolia 18,4 18,4 20,0 20,7 ;
17,6 [16]
Korting met Dal Voordeel Limburg (niet in de middagspits).[17]
Maastricht-Kerkrade 19,9 19,9 21,6 22,3 ;
18,1 [18]

Op een zeer korte afstand zijn de verschillen tussen het NS-tarief en de tarieven volgens het Easy Trip systeem relatief groot: bijvoorbeeld van Arnhem naar Arnhem Velperpoort is het NS-tarief € 2,10 en het Easy Trip tarief van Arriva/Breng € 1,03.

Oplossing voor het dubbele opstaptarief op het spoor[bewerken]

Voor alle tariefsystemen (zie boven) geldt afstandsdegressie. In het eerste kwartaal van 2013 is er een zogenoemde "oplossing voor het dubbele opstaptarief op het spoor" (met in plaats van de formulering "op het spoor" ook wel "in de treinketen" of "in de treinrailketen") tot stand gekomen. Daarbij gaat het om een treinreis die bestaat uit twee of meer deelreizen. Een deelreis bestaat uit inchecken, al of niet met overstappen bij één vervoerder reizen (met Arriva en Breng als één vervoerder gerekend omdat deze gemeenschappelijke kaartlezers hebben) en uitchecken. Er begint een nieuwe reis (in dit verband ook wel treinketen genoemd) als er meer dan 35 minuten verstrijkt tussen uit- en inchecken, en ook als het kortingpercentage[19] van een landelijke korting verandert (of een regionale korting begint of ophoudt). De "oplossing" betreft dus bij gebruik van een landelijk dalurenproduct het wisselen van vervoerder binnen één urencategorie.[20] Als we de prijs van een deelreis als losse reis, verminderd met € 0,86[21] (het opstap-/basistarief), aanduiden als "restbedrag", dan houdt de "oplossing" in dat voor elke vervolgreis een incrementele prijs gelijk aan het restbedrag in rekening gebracht wordt. De totale prijs is dus eenmaal het opstaptarief plus de som van de restbedragen. Bij het Easy Trip systeem bedraagt het restbedrag het aantal tariefeenheden maal de prijs per tariefeenheid.[22] Bij alle tarieven geldt dat dit restbedrag per tariefeenheid een niet-stijgende functie is van het aantal tariefeenheden; bij het Easy Trip systeem is dit constant (de kilometerprijs), bij het NS-tarief daalt het van oneindig bij 0 tariefeenheden naar € 0,155 bij 8 tariefeenheden, vervolgens naar € 0,096 bij 248 tariefeenheden, en vervolgens is er een constant restbedrag, dus het restbedrag per tariefeenheid neemt dan verder af.

Als een reis twee of meer aansluitende deelreizen met NS bevat dan worden deze samen genomen als één deelreis van het totale aantal tariefeenheden (wat vaak voordeliger is: het restbedrag (zie boven) is vaak minder dan de som van de restbedragen van de deelreizen). Zo'n gecombineerde deelreis kan zich voordoen bij onnodig extra uit- en inchecken, en op sommige stations in de toekomst als men bij het overstappen door poortjes moet, maar ook bij een reis zonder lange onderbreking met een reisroute waarbij enkelvoudig in- en uitchecken niet is toegestaan, waaronder heen- en snel weer terugreizen. Gevolg van dit systeem is dat voor de gecombineerde deelreis één restbedrag geldt, dus niet meer dan het maximum van € 23,74.[23][24][25][26][27]

Een bericht van: Arriva, Connexxion, EBS, GVB, HTM, NS, Qbuzz, RET, Syntus, Veolia stelt: "Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft toen verzocht het dubbel opstaptarief in de trein bij reizen op saldo met de OV-chipkaart vergelijkbaar te maken met de situatie zoals die bestaat met het papieren treinkaartje. De spoorbedrijven hebben nu aan dit verzoek voldaan."[26] De situatie is echter niet vergelijkbaar met de situatie zoals die bestaat met het papieren treinkaartje. Wisselen van vervoerder is zelfs binnen dezelfde urencategorie soms nog steeds onvoordelig. Volgens het ministerie valt dit echter buiten het kader van de oplossing voor het dubbel opstaptarief.[28] Een enkele reis van Vlissingen naar Harlingen kost bijvoorbeeld volgens 9292.nl € 28,74, terwijl het maximum voor een enkele reis met één vervoerder € 24,60 is. Dit maximum wordt al bereikt bij de deelreis van Vlissingen naar Leeuwarden. Bij één vervoerder zou men de deelreis van Leeuwarden naar Harlingen er gratis bij krijgen, nu krijgt men op de prijs van die deelreis van € 5 slechts de € 0,86 korting. Verder vormen bijvoorbeeld Ede-Wageningen en Ede Centrum volgens het landelijke systeem van tariefeenheden één tariefpunt in de zin dat het aantal tariefeenheden nul is (zie boven). Voor een reis van bijvoorbeeld Arnhem naar Ede Centrum zou men bij één vervoerder dus niet meer betalen dan voor een reis van Arnhem naar Ede-Wageningen. Nu moet men echter het minimumtarief van € 2,20 min de € 0,86 is € 1,34 extra betalen.[29]

Bij een reis met op elke deelreis dezelfde korting geldt in plaats van de bovengenoemde € 0,86 het bedrag na aftrek van de korting (bij 20% korting wordt dit € 0,69, bij 40% korting € 0,52).

Als men bijvoorbeeld eerst incheckt in de daluren en bij een volgende vervoerder in de spits dan heeft men niet alleen (afhankelijk van het abonnement) geen korting meer, of minder korting, maar wordt bovendien uitgegaan van meerdere reizen, zodat men minder voordeel heeft van afstandsdegressie. Dit geldt zelfs als dit veroorzaakt wordt door vertraging bij het eerste deel van de reis.[30] Hier geldt dus nog sterker dat het wisselen van vervoerder in bepaalde gevallen nadelig blijft (de reis is duurder en/of de tijdrestricties van met korting of vrij reizen zijn meer beperkend).

Als een houder van Dal Voordeel of Altijd Voordeel een reis maakt die uit deelreizen bestaat met (steeds) binnen 35 minuten na uitchecken opnieuw inchecken, dan kan deels in de spits en deels in de daluren inchecken nog onvoordeliger zijn dan iedere keer in de spits inchecken, doordat er alleen in het tweede geval een treinketen is. Als het bijvoorbeeld deelreizen zijn op NS-trajecten, en een deelreis is 248 tariefeenheden of meer, dan betaalt men bij een treinketen in totaal niet meer dan voor die deelreis afzonderlijk, maar als het meerdere reizen zijn betaalt men wel meer. Voor een houder van Dal Voordeel geldt bij twee deelreizen op trajecten waar het Easy Trip systeem geldt dat deels in de spits en deels in de daluren inchecken nog onvoordeliger is dan beide keren in de spits inchecken als in het eerste geval de dalurenkorting minder dan € 0,86 is. (Vergelijk het soms duurder uit zijn als deels met een regionaal reisproduct korting wordt verkregen.) Om de "nadelige korting" te voorkomen kan men voor de hele reis een andere OV-chipkaart gebruiken, waar geen kortingproduct voor de trein op staat.

De vervoerders zijn voornemens een vervoerderoverstijgende langeafstandskorting in de loop van het tweede kwartaal van 2014 in te voeren. De prijs wordt dan gelijk aan die welke sinds 2 april 2014 voor papieren kaartjes geldt, zie onder.

Instaptarief (borg)[bewerken]

Hieronder een overzicht van een deel van de instaptarieven.[31][32]

OV-chipkaart met landelijk kortingproduct voor de trein:

  • € 0: bij vrij reizen
  • € 6 of € 10*): bij treinen van Arriva, behalve bij vrij reizen
  • € 10: bij treinen van Syntus, behalve bij vrij reizen
*): hangt van soort abonnement af

Anonieme OV-chipkaart:

  • € 10: treinen van Arriva/Breng.
  • € 20: treinen van NS, Connexxion, Syntus en Veolia

Grensoverschrijdende reizen[bewerken]

Voor vervoerbewijzen voor grensoverschrijdende trajecten, inclusief die voor trajecten van/tot de grens (bedoeld voor het geval dat men voor het andere land over een abonnement of dagkaart beschikt), gelden andere tarieven. Er is het TCV-tarief, en er zijn tarieven met een globale prijs voor speciale treinen zoals City Night Line en Thalys. Deze tarieven gelden enkel voor de gereserveerde trein, zijn afhankelijk van de beschikbaarheid en zijn niet geïntegreerd met andere tarieven en nationale en internationale kortingskaarten.

Verder zijn er internationale vervoerbewijzen die geldig zijn van/naar alle stations in Nederland: voor de bootverbinding Hoek van Holland - Harwich is het mogelijk aanvullende treinkaarten te krijgen van alle stations in Nederland naar Hoek van Holland voor € 4. Deze tickets worden echter alleen door de veerbootmaatschappij Stena Line verkocht.[33]

TCV-tarief[bewerken]

Bij het TCV-tarief in Nederland zijn de gebruikte tariefeenheden hetzelfde als voor de binnenlandse tarieven, met dien verstande dat niet altijd langs de kortste route wordt gerekend; Amersfoort–Schiphol is bijvoorbeeld altijd via Amsterdam Centraal.

Het TCV-tarief van 9 december 2012 t/m 13 december 2013 tussen een station in Nederland en een grenspunt is in principe gelijk aan dat in 2012 voor binnenlandse reizen (maximaal € 24 voor een enkele reis). Het TCV-tarief loopt dus meestal een jaar achter en is dan iets lager. Verder worden de prijzen (die binnenlands veelvouden van € 0,10 zijn) naar boven afgerond op veelvouden van € 0,20. Er zijn echter nog andere afwijkingen: naar/van Bad Bentheim (Gr) is de prijs maximaal € 44,20 (van/naar Den Helder / Den Helder Zuid) en naar/van Emmerich (Gr) maximaal € 39,80 (van/naar dezelfde stations). Zulke prijzen ontstaan doordat de prijzen van deeltrajecten opgeteld worden, waarbij bovendien soms extra tariefeenheden worden gerekend, al of niet door die van een omweg te rekenen.[34][35] Zo is bijvoorbeeld het TCV-tarief 2012/2013 van Den Helder naar Bad Bentheim (Gr) de som van de prijs voor 2012 van een binnenlandse reis van Den Helder naar de opstapplaats van de internationale trein Amsterdam (€ 13) en het TCV-tarief 2012/2013 van Amsterdam naar Bad Bentheim (Gr), € 31,20. Alleen dit laatste is al meer dan het gewone maximum, dus deze prijs kan niet het gevolg zijn van uitsluitend het rekenen van extra tariefeenheden. Analoog van Den Helder naar Emmerich (Gr), het TCV-tarief 2012/2013 van Amsterdam naar Emmerich (Gr) is € 26,80. Dit laatste is ongeveer de som van de prijzen van de trajecten Amsterdam - Utrecht (€ 6,80), Utrecht - Arnhem (€ 9,60) en Arnhem - Emmerich (Gr) (€ 8), en € 2 ICE-toeslag.

Het kan daarom voordeliger zijn tegen binnenlands tarief te reizen met een apart vervoerbewijs en het TCV-tarief alleen te betalen op een kort grenstraject (nog los van mogelijke kortingen op het binnenlandse tarief). Analoog kan dit van toepassing zijn in een ander land; in dat geval zou men de reis naar een aangrenzend land kunnen splitsen in twee binnenlandse trajecten en een kort grenstraject.

RailPlus geeft 25% korting op het TCV-tarief. Voor elk grenspunt behalve Bad Bentheim (Gr) en Emmerich (Gr) geldt dan dat een enkele reis voor de gewone treinen tussen een station in Nederland en het grenspunt maximaal € 18 kost. Met een Railpluskaart kan men bij een niet al te korte binnenlandse reis naar een station in de buurt van en op de route naar zo'n grenspunt, als men geen andere korting heeft wegens de spits, voordeliger een vervoerbewijs naar dat grenspunt kopen dan het volle tarief naar het bestemmingsstation te betalen.

Abonnementhouders kunnen een papieren internationaal vervoerbewijs kopen met korting of vrij reizen tot aan de grens (bij vrij reizen in Nederland selecteert men in de automaat naast de bestemming een vertrekstation en eventueel een grensovergang, maar het kaartje vermeldt geen vertrekstation, het gaat slechts om de grensovergang en de bestemming). Dit vervoerbewijs vormt samen met de OV-chipkaart waarop het abonnement staat het volledige vervoerbewijs. In dat geval niet in- en uitchecken, bij 40% korting ook niet voor de aansluitende binnenlandse treinen. Bij de kaarten met op werkdagen korting in de daluren geldt de 40% of 100% korting van 9 uur tot 4 uur 's nachts, dus ook in de middagspits; het hele Nederlandse traject moet in deze voordeeluren afgelegd worden (er is geen moment van aanvang dat bepalend is, zoals bij inchecken). Binnenkomst in Nederland moet zodoende na 9 uur, hoewel het tijdstip van het passeren van de grens niet in de gewone dienstregeling staat. Bij vrij reizen in Nederland kan men naar keuze al of niet in- en uitchecken voor de aansluitende binnenlandse treinen; als men dit niet doet gelden de regels als hiervoor, anders geldt dit als een aparte binnenlandse reis met de normale regels.[2]

Altijd Voordeel geeft geen korting in de ochtendspits.[2] Door de genoemde verschillen en het hieronder vermelde kan het bij een korting van 0% en 40% in enkele gevallen toch nog wel voordeliger zijn de reis te splitsen in een binnenlandse reis met in- uitchecken en een buitenlandse reis met een korter Nederlands traject. Zie ook internationale reizen met gebruik van Dal Vrij op het Nederlandse traject.

In Nederland zijn de vervoersbewijzen met vrije reisrechten geldig tot de grens (dagkaart, studentenkaart, etc.) In België en andere landen mag vaak met binnenlandse vervoerbewijzen alleen gereisd worden tussen stations in het land. Hierop zijn er echter uitzonderingen:

  • Vanuit Duitsland kan met bepaalde Duitse regionale vervoersbewijzen gereisd worden tot het "eerste" station in Nederland (Heerlen, Venlo, Enschede, Nieuweschans). In Heerlen, Venlo en Enschede zijn op het station ook Duitse kaartautomaten aanwezig. Duitse DB-aanbiedingen, zoals het "Schönes Wochenende"-ticket, zijn op het Nederlandse grenstraject alleen geldig tussen het grenspunt en Enschede, resp. Venlo.

De lokaal treindienst Maastricht–Luik-Guillemins wordt alleen door de NMBS geëxploiteerd. Van enkele soorten Belgische binnenlandse vervoerbewijzen is er een speciale versie van/naar Maastricht / Maastricht Randwyck / Eijsden.[36] Maastricht wordt echter niet gelijkgesteld met een Belgisch station, want bij vervoerbewijzen met een vaste prijs van/naar elk Belgisch station zijn de prijzen hoger van/naar Maastricht. De prijzen zijn op de site niet opgenomen in de module "Prijzen vergelijken", ze zijn pas te zien tijdens het bestelproces ("Bereken prijs") na het opgeven van een naam. Belgische "binnenlandse" biljetten zijn in Maastricht te koop bij de Belgische treinconducteur.

Niet-abonnementshouders kopen een internationaal vervoerbewijs bij de kaartautomaat of aan de balie van de NS. Dat kan een biljet met een "globale-prijs"-tarief zijn, zoals voor de Thalys, of het klassieke internationale vervoerbewijs volgens de TCV-prijzen. In de grensstreek zijn soms goedkope retours verkrijgbaar. Deze zijn echter alleen lokaal verkrijgbaar. De lokale grenstrajecten zijn duur omdat aan beide kanten het minimumtarief berekend wordt.

Kinderen t/m 11 jaar[bewerken]

Kinderen onder de 4 jaar reizen gratis als ze bij de ouders op schoot kunnen zitten en hebben daardoor geen vervoerbewijs nodig.

Kinderen van 4 t/m 11 jaar onder begeleiding kunnen met een Railrunner voor € 2,50 een hele dag reizen.[37] Een Railrunner kan ook geladen worden op een OV-chipkaart, maar dan is deze alleen geldig bij NS. Kinderen van 4 t/m 11 jaar kunnen voorlopig ook nog landelijk met 40% leeftijdskorting reizen in de trein met een papieren kaartje of een e-ticket.[38] De Railrunner is vanaf een vol tarief van € 4,20 voordeliger dan reizen met deze korting (dus in ieder geval bij op dezelfde dag met een onderbreking van meer dan 35 minuten heen en terug reizen, zelfs bij een zeer korte afstand). Bij Veolia geldt er bij reizen op saldo met een persoonlijke OV-chipkaart een korting van 34%.[39]

Kinderen van 4 t/m 11 jaar mogen met Kids Vrij gratis meereizen met een volwassene, mits de volwassene beschikt over een geldig vervoerbewijs. Het kind krijgt een eigen OV-chipkaart waarmee ook in- en uitgecheckt moet worden. Bij het inchecken wordt geen instaptarief ingehouden en er hoeft geen saldo op de kaart te staan. Het jaarabonnement is gratis (maximaal 3) indien tegelijk een ouder of voogd een van de andere vijf abonnementen aanschaft, anders kost het € 15 per jaar incl. OV-chipkaart.

Een zelfstandig reizend kind krijgt op een los abonnement (geen bijabonnement voor een gezinslid) geen kinderkorting. Zelfs elke dag een Railrunner is goedkoper dan Dal Vrij, en Dal Voordeel met elk weekend drie Railrunners is goedkoper dan Weekend Vrij. Alleen als op vele dagen slechts één korte enkele reis gemaakt wordt kan Dal Voordeel voordelig zijn.

De Railrunner en Kids Vrij zijn ook geldig op het Nederlandse deel van internationale treinreizen.

Reisproducten[bewerken]

Een abonnement op de OV-chipkaart wordt een reisproduct genoemd. Regionale spoorvervoerders hebben vaak ook eigen reisproducten. Veel NS-producten zijn bij alle spoorvervoerders geldig; voor zover men niet vrij reist worden wel vaak verschillende tarieven gehanteerd.

Oude NS-abonnementen[bewerken]

De oude NS-abonnementen[40] zullen op een paar na verdwijnen. In- en uitchecken is bij een aantal van de oudere abonnementen niet mogelijk. Dit zijn hierdoor (de enige) abonnementen waarbij (net als bij de papieren enkele reis/retour) het spoorwegnet als één geheel wordt gezien; bij de overige abonnementen moet (vooralsnog) per vervoerder in- en uitgecheckt worden.

Oude abonnementen, nog wel verkrijgbaar

  • Jaartrajectabonnement - In- en uitchecken hoeft (en kan) (nog) niet. De kaart geeft ook recht op 40% korting bij reizen in de voordeeluren buiten het vaste traject, maar uitsluitend met een papieren kortingkaartje. Alternatieven: niets vergelijkbaars, eventueel Altijd Voordeel, Dal Vrij of Altijd Vrij.
  • Maandtrajectabonnement - Dit is een papieren abonnement. Bij reizen op trajecten die aansluiten op het vaste traject kan het handig zijn om ook voor het aanvullende traject een papieren kaartje te kopen, vooral voor wie op het aansluitpunt in de trein kan en wil blijven zitten, of weinig overstaptijd heeft. Als men op het aanvullende traject met een "nieuw" abonnement met korting wil reizen zal men toch op het aansluitpunt moeten uitstappen om in of uit te checken. Als men op het aanvullende traject met een VDU met korting wil reizen dan kan men een papieren kaartje met korting kopen. Alternatieven: niets vergelijkbaars, eventueel Altijd Voordeel Maand of Altijd Vrij Maand.
  • OV-Jaarabonnement (als product op de OV-chipkaart) In- en uitchecken hoeft (en kan) (nog) niet bij NS, moet wel bij bijna alle andere vervoerders.

Oud abonnement, alleen nog verlengbaar

  • Voordeelurenabonnement - In- en uitchecken is vanaf maart 2013 verplicht. Bij het voordeelurenabonnement wordt het oude voordeelurenconcept toegepast, waarbij er een ochtendspits is vanaf aanvang dienst tot en met 9 uur, de voordeeluren na 9 uur 's ochtends aanvangen en er geen middagspits is. Alternatief: Dal Voordeel.

Met een 2e klas OV-Jaarabonnement en een 2e klas NS-Jaarabonnement heeft men aanvullend recht op 40% korting bij reizen in de voordeeluren; dit heeft logischerwijs alleen betrekking op een overgang 2-1 voor een papieren enkele reis (en het papieren retour).

Voor buitenlanders zijn er internationale abonnementen: InterRail voor Europeanen en Eurail pass voor niet-Europeanen.

Er lopen proeven spitsmijden waarmee men dalurenkorting krijgt met een oud abonnement zonder in- en uitchecken, op basis van gps-gegevens verzameld door een app op de eigen smartphone.

Nieuwe NS-abonnementen[bewerken]

De NS presenteerde op 1 augustus 2011 zes nieuwe abonnementen. Ze zijn deels bedoeld om reizigers die anders in de spitsuren (waaronder ook de middagspits) zouden reizen te bewegen in plaats daarvan in de daluren te reizen (voor zover flexibele werktijden dit mogelijk maken), en om reizigers die anders weinig met de trein zouden reizen met een aantrekkelijk tarief te bewegen dit meer te gaan doen, maar dan wel in de daluren. De abonnementen kunnen op een persoonlijke OV-chipkaart worden geladen. Het maakt niet uit waar de OV-chipkaart is aangeschaft.

De abonnementen Dal Voordeel, Altijd Voordeel, Weekend Vrij en Dal Vrij bieden afhankelijk van het abonnement en de urencategorie 0%, 20%, 40% of 100% korting. Er zijn drie urencategorieën: spits, weekend en overig (waarbij de laatste twee samen worden aangeduid als daluren) verdeeld over 21 tijdblokken per week: 10 spits, 1 weekend, 10 overig. Eén overgang (maandag 4 uur, van weekend naar overig) is alleen relevant is voor Weekend Vrij; voor Dal Voordeel, Altijd Voordeel en Dal Vrij zijn er 20 tariefperioden per week, met twee urencategorieën: er zijn 10 spitsperioden en 10 dalperioden, waarvan één inclusief het weekend, en de kortingpercentages zijn resp. 0 en 40, 20 en 40, en 0 en 100. Altijd Vrij en Kids Vrij bieden altijd 100% korting.[41][42][43]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Landelijke spoorabonnementen en het aparte artikel Dal Vrij

In- en uitchecken is altijd verplicht (behalve bij een internationale reis, maar dan moet de reiziger wel beschikken over een aanvullend internationaal vervoersbewijs), ook bij vrij reizen; bij een korting van minder dan 100% wordt gereisd op saldo. Het tijdstip van inchecken is bepalend voor het kortingpercentage dat op een deelreis van toepassing is (zie ook onder).

Daluren[bewerken]

Daluren zijn: alle uren van de week behalve de spitsuren op werkdagen van 6.30 tot 9.00 uur en van 16.00 tot 18.30 uur. Doordeweeks is er per 24 uur steeds een blok van 7 uur overdag en een blok van 12 uur in de avond en nacht. Werkdagen zijn maandag t/m vrijdag, behalve feestdagen.

Feestdagen zijn daarbij nieuwjaarsdag, goede vrijdag, tweede paasdag, koninginnedag, hemelvaartsdag, tweede pinksterdag, eerste kerstdag, tweede kerstdag, en bevrijdingsdag in een jaar met een jaartal dat eindigt met het cijfer 0 of 5 (vergelijk deze uitzonderingen met de feestdagen bij de studentenreisproducten, ze zijn niet helemaal gelijk), voor zover niet op zaterdag of zondag):

In 2013:

  • donderdag 9 mei (hemelvaartsdag)
  • maandag 20 mei (tweede pinksterdag)
  • woensdag 25 december (eerste kerstdag)
  • donderdag 26 december (tweede kerstdag)

In 2014:

Een feestdag die niet op een zondag valt wordt bij Weekend Vrij niet gelijk gesteld met een zondag: men heeft 40% korting, geen vrij reizen.

Bij Weekend Vrij en Dal Vrij geldt de gekozen klasse ook voor de uren zonder vrij reizen. Als men bij de kaartautomaat de producten op de kaart opvraagt kan een product "Reizen op saldo bij NS" vermeld staan met een afwijkende klasse (op de website "Mijn NS" wordt dit product niet vermeld). Dit is dan echter een latent reisproduct, dat pas effect heeft wanneer het andere product afloopt of verwijderd wordt. Als men bijvoorbeeld Dal Vrij 1e klas heeft maar in de spits 2e klas wil reizen (omdat men wel een extra bedrag per maand over heeft voor reizen in de 1e klas maar niet een extra bedrag per reis) kan dit door een aparte OV-chipkaart voor reizen in de spits te gebruiken.

Senioren[bewerken]

Is de abonnee 60 jaar of ouder bij aanschaf of verlenging van Dal Voordeel, Altijd Voordeel of het Voordeelurenabonnement dan krijgt deze zeven keuzedagen per jaar voor een extra bedrag per jaar van € 14 (2e klas) of € 39 (1e klas). Voor het VDU, en voor de andere abonnementen na 1 mei 2014, is dit € 24,50 (2e klas) of € 49,50 (1e klas).[44][45] Eén van de zeven keuzedagen kan, behoudens de hieronder genoemde beperkingen, op een willekeurige dag in het jaar worden gebruikt. Van de overige zes keuzedagen kan men er elke twee maanden één gebruiken.

Een keuzedag op maandag t/m vrijdag geeft bij alle vervoerders vrij reizen bij inchecken buiten de periode 6.30 - 9 uur, een keuzedag in het weekend of op een feestdag de hele dag. Bij Arriva wordt de keuzedag tussen 16.00 - 18.30 uur op saldo belast.

Een keuzedag bij Dal Voordeel of Altijd Voordeel is een reisproduct op dezelfde OV-chipkaart als waarop het abonnement staat. Men laadt een keuzedag bij een NS-kaartautomaat met OV-chipkaartfunctie (aanwezig op bijna alle stations bediend door NS-treinen); de dag van de eerste check-in op een andere dag dan maandag of vrijdag wordt de keuzedag gebruikt (de keuzedag kan bijvoorbeeld op de dag zelf worden geladen, of eerder als men tussendoor niet met de trein reist). Als men dit niet vooraf heeft gedaan moet men dus eerst een reis tegen betaling maken als men vertrekt van een station van een andere vervoerder dan NS; als men weleens op een maandag of een vrijdag op een NS-station komt kan men daar een keuzedag laden zonder dat die gelijk al die dag wordt verbruikt op de reis naar huis. Het laden van de keuzedag is ook mogelijk bij ophaalautomaten, maar er is daar door het kleine scherm meer kans op vergissingen zoals het laden van twee keuzedagen. Men moet daar ook oppassen bij het ophalen van een ander product dat men niet per ongeluk één of twee keuzedagen laadt.[46]

Bij het Voordeelurenabonnement werd bij een vervaldatum tot en met 16 juli 2013 een set papieren kaartjes geleverd. Tot en met 15 juli 2014 kunnen de laatste dus nog gebruikt worden. Het wordt door stempelen geldig gemaakt. Een keuzedag op dinsdag, woensdag of donderdag, vanaf 1 april 2014 ook op maandag en vrijdag geeft recht op vrij reizen na 9 uur, een keuzedag in het weekend, op een feestdag. Een keuzedag juli en augustus en de week tussen kerst en oud en nieuw is de hele dag geldig.

Het aantal van zeven keuzedagen per contractjaar geldt bij het VDU als een maximum per persoon, zelfs als men er meer dan één heeft.

Deze mogelijkheid om keuzedagen aan te schaffen kan reden zijn om naast Weekend Vrij of Dal Vrij ook nog Dal Voordeel te nemen. Men koopt dan feitelijk alleen 7 keuzedagen voor € 64. Zelfs voor de houder van Dal Vrij kan dit zin hebben, men koopt dan feitelijk 7 maal een recht op vrij reizen op een werkdag bij inchecken in de middagspits, voor ca. € 9 per middagspits.

Voor iemand van 65 jaar of ouder is de prijs per maand van Weekend Vrij 2e klas € 20, van Dal Vrij 2e klas € 42, van Weekend Vrij 1e klas € 40, en van Dal Vrij 1e klas € 99.

Wijzigen van klasse[bewerken]

Op "Mijn NS" op ns.nl wordt het wijzigen van 2e naar 1e klas aangeduid als klassewissel:

  • Mijn NS > Mijn product > Klassewissel product: wijziging voor onbepaalde tijd naar 1e klas, ingang alleen vanaf de vervaldag in de volgende maand.

Terugveranderen naar 2e klas is echter lastiger en in het eerste jaar van het abonnement niet mogelijk: het moet door opzegging, en een nieuw abonnement 2e klas nemen.

In de NS automaat zijn de volgende klassewissels mogelijk:

  • Klassewissel 2e-1e klas: zonder prijsverhoging alleen geldig bij Arriva, Connexxion en Veolia.
  • Overige producten > Klassewissel 2e-1e klas voor één dag: € 10.

Gezinslid[bewerken]

Reiskosten zijn soms leefvormafhankelijk.

Dal Vrij 2e klas is in bepaalde gevallen als bijabonnement voor een gereduceerde prijs van € 40 per maand verkrijgbaar, en Weekend Vrij 2e klas voor € 20 per maand:

  • bij Altijd Vrij kan men voor maximaal 4 gezinsleden als bijabonnement Dal Vrij of Weekend Vrij kopen
  • bij Dal Vrij kan men voor één gezinslid als bijabonnement Dal Vrij of Weekend Vrij kopen
  • bij Weekend Vrij kan men voor één gezinslid als bijabonnement Weekend Vrij kopen

Een gezinslid is daarbij gedefinieerd als iemand die woont op hetzelfde adres en van wie de aanvrager de ouder, voogd, echtgenoot, geregistreerd partner of partij bij een notarieel samenlevingscontract is.

Een bijabonnement als hier bedoeld is vooral geschikt voor iemand van 12 jaar of ouder, want voor wie jonger is is er Kids Vrij, mits hij met een volwassene meereist. Het is echter ook voor een kind jonger dan 12 jaar een geschikte mogelijkheid als Kids Vrij niet bruikbaar is, bijvoorbeeld als het kind zelfstandig reist, of onder begeleiding van een andere minderjarige, of met meer dan drie onder begeleiding van één meerderjarige. Vanaf maart 2013 mag een kind ook zelfstandig reizen met een Railrunner; als een kind niet dagelijks (resp. elke weekenddag) reist kunnen Railrunners goedkoper zijn dan een bijabonnement.

Merk op dat volgens de genoemde definitie van gezinslid broers en zussen zonder samenlevingscontract geen gezinslid van elkaar zijn. Eén ouder met drie kinderen van 12 jaar of ouder is daardoor voor bijvoorbeeld Dal Vrij voor alle vier duurder uit dan twee ouders met twee van zulke kinderen.

Een bijabonnement kan eens per maand ingaan, op dezelfde dag van de maand als de vervaldatum van het hoofdabonnement. De looptijd is een jaar, ook als de vervaldatum van het hoofdabonnement eerder is, of het hoofdabonnement eerder wordt opgezegd. Het kan niet worden verlengd, wel opnieuw worden aangevraagd. Kids Vrij verloopt zodra het kind 12 jaar wordt.

Dal Vrij Dagkaart en het reisproduct Dag Vrij[bewerken]

Dal Vrij Dagkaart

De Dal Vrij Dagkaart is een actieproduct in de vorm van een wegwerpkaart dat incidenteel te koop is. De kaart biedt een dag onbeperkt reizen in de treinen van NS met als voorwaarde dat ingecheckt dient te worden tijdens de daluren (maandag t/m vrijdag vóór 6.30 uur, tussen 9.00 – 16.00 uur en na 18.30 uur), of op één zaterdag of op één zondag. Mits in de daluren ingecheckt, kan met de kaart tijdens de spitsuren gereisd worden.[47] Anders dan de gewone Dal Vrij is de kaart niet geldig bij andere treinvervoerders dan NS.

De versie van 2011 werd verkocht door Spoordeelwinkel voor € 15,00 en was geldig van 31 oktober t/m 24 december 2011.

De versie van 2012 werd verkocht door Blokker voor € 14,50 en was geldig, ook bij de RET, van 16 juli t/m 23 september 2012.

Dag Vrij is een reisproduct dat bij NS verkrijgbaar en ook alleen daar te gebruiken is. Het product wordt op een persoonlijke of een anonieme OV-chipkaart geladen, geeft recht op een dag onbeperkt reizen met de NS.

Collectieve reisproducten[bewerken]

Een bedrijf of overheid kan met NS en andere vervoerders een collectief vervoerscontract afsluiten waarbij alle werknemers een abonnement op kosten van het bedrijf kunnen krijgen. De prijs wordt meestal bepaald aan de hand van de postadres gegevens van de werknemers. Hierbij wordt een schatting gemaakt van de verwachte gemiddelde vervoerskosten per werknemer. Hierbij maakt het veel uit of alle werknemers zo een abonnement krijgen (ook diegene die weinig of geen gebruik maken van het OV) of alleen de werknemers die ervoor kiezen. (Die gebruiken het OV veel meer) Deze abonnementen (meestal een OV-jaarkaart) kosten veel minder dan de evenwaardige abonnementen aangeschaft als particuliere reiziger.

NS-Business Card[bewerken]

De NS-Business Card is een speciale OV-chipkaart van de NS bedoeld voor zakelijk reizen en is verkrijgbaar voor ZZP'ers, MKB'ers en Groot Zakelijk. Met de NS-Business Card is het mogelijk om reizen met de trein, Intercity direct, taxi, het huren van een OV-fiets en NS-scooter of Greenwheels-auto. Maar ook voor het veilig stallen van een eigen fiets op het station, auto parkeren bij Q-Park P+R parkeerterreinen en gratis toegang tot NS Hispeed Lounges. Er wordt alleen betaald voor het werkelijke gebruik. Er is bovendien 20% korting tijdens de Voordeeluren, het weekend, en de maanden juli en augustus. Het voordeel ten opzichte van de oudere NS-Business Card zonder OV-chip is dat reizen niet meer vooraf ingeboekt hoeven te worden, er kan gewoon in- en uitgecheckt worden. In- en uitchecken dient eenmalig aangevraagd te worden bij de NS.

Interoperabale reis[bewerken]

De treinvervoerders verklaarden in 2013 op korte termijn een start te maken met onder meer het mogelijk maken om een enkele interoperabale reis te laden op de OV-chipkaart.[48]

Vervoerbewijzen zonder RFID-chip[bewerken]

Alle vervoersbewijzen, behalve abonnementen, zijn te koop bij de NS-kaartautomaat.

Een papieren enkele reis (volle prijs of met 40% korting) op een kaartje zonder RFID-chip is bij de NS-kaartautomaat verkrijgbaar. De prijs wordt sinds 2 april 2014 op een speciale manier afgeleid van de afstanden en tarieven per vervoerder (zie onder). De prijs van een reis met meerdere vervoerders kan in tegengestelde richting anders zijn. Bij een vertrek- en bestemmingstation waarbij voorheen verschillende routes toegestaan waren, en waar meerdere vervoerders bij betrokken kunnen zijn, kan men bij aanschaf van een kaartje de route en/of de vervoerder(s) kiezen, of de optie "vrije routekeuze", zie ook verderop.

Aanvullende papieren kaartjes met een prijs gelijk aan de totaalprijs van de corresponderende combinatie van kaartjes:

  • dagretour: prijs van de heenreis plus die van de terugreis.[49][50]

Er is voor elk kaartje een variant met 40% korting. Deze is in de voordeeluren geldig met een Voordeelurenabonnement of studentenreisproduct, en zolang deze nog bestaat met een Jaartrajectabonnement, en bovendien altijd voor een kind van 4 t/m 11 jaar (zonder begeleiding of als het voordeliger is dan een Railrunner.

Elke reis moet tussen 0 uur van een dag en 4 uur de volgende dag plaatsvinden.

Vervoerderoverstijgende langeafstandskorting met regionale prijzen bij regionale vervoerders[bewerken]

Sinds 2 april 2014 geldt voor het papieren kaartje en het e-ticket een systeem van "regionale prijzen bij regionale vervoerders" met een nieuw systeem van vervoerderoverstijgende langeafstandskorting vanaf 40 km. Bij gebruik van de OV-chipkaart worden in de zomer van 2014 de tarieven gelijk gemaakt aan de nieuwe tarieven voor papieren kaartjes.[51][52][53][54][16][55][56][57][58][59][60]

De prijs van een route met meerdere vervoerders is vaak lager dan de prijs van op saldo reizen tot de zomer van 2014 nog is. Bij reizen met alleen NS worden de tariefeenheden over de NS-route gerekend, niet die over een eventuele kortere route met een andere vervoerder.

Er is nog geen tariefsysteem gepubliceerd. De prijzen zijn wel grotendeels in de reisplanner te zien, maar bijvoorbeeld nog niet voor reizen van/naar de Achterhoek en Zuid-Limburg. Men kan dan echter wel op "Koop kaartje" klikken en zo toch de prijs zien. Bij een reis met meerdere vervoerders kan men de prijs beschouwen als de som van de prijs van het eerste deel en de successievelijke extra prijzen voor de overige delen (die steeds afhangen van de tot dan toe gemaakte reis). Als NS de vervoerder is bij een deel van de reis dat niet het eerste deel is, blijkt de prijs van dat deel gelijk aan het NS-tarief voor het aantal tariefeenheden van de reis tot en met dit deel, verminderd met het NS-tarief voor het totale aantal tariefeenheden van de eerdere delen. Bij een reis van Groningen via Venlo maar Maastricht kost bijvoorbeeld dit derde deel (van Roermond naar Maastricht) niets. Bij een reis waarvan het NS-deel volgt op een eerste deel dat zeer kort is geeft het genoemde tariefsysteem, als de eerste vervoerder het Easy Trip systeem gebruikt, het vreemde verschijnsel dat de hele reis goedkoper is dan zonder het eerste deel.

Als er een overeenkomstig systeem is voor het geval dat het eerste deel van een reis met NS is en het tweede deel met een andere vervoerder, dan vereist dit dat ook de andere vervoerders een prijstabel hebben die doorloopt tot lange afstanden, en daar degressief is. Arriva op de Noordelijke Nevenlijnen gebruikt ongeveer de NS-tabel, en voldoet hier dus aan. Van Roodeschool naar Groningen met Arriva en van Groningen naar Maastricht met NS kost samen € 25,30, en omgekeerd € 25,40, wat een indicatie is dat hier inderdaad het bovenstaande systeem wordt gebruikt, met ongeveer, maar niet precies, dezelfde prijstabel als NS. Van Groningen naar Leerdam kost € 25,16, waarvan € 24,80 voor Groningen - Geldermalsen, de extra prijs van € 0,36 voor Geldermalsen - Leerdam ligt dicht bij de € 0,30 prijsverschil tussen 219 en 233 tariefeenheden bij NS-tarief. Van Vlissingen vaar Ede Centrum kost € 24,84, waarvan € 24,80 voor Vlissingen - Ede-Wageningen , de extra prijs van € 0,04 voor Ede Centrum - Ede-Wageningen als prijsverschil voor 2 tariefeenheden (nieuw, was 1 volgens de reisplanner en is 0 volgens de afstandenkaart van NS), het prijsverschil tussen 223 en 221 tariefeenheden, suggereert dat met fracties van tariefeenheden wordt gerekend en/of de bedragen voor een heel aantal tariefeenheden geen veelvouden van € 0,10 zijn, maar dat wel hetzelfde systeem gehanteerd wordt, met een tarief dat hier net als het NS-tarief heel langzaam stijgt met het aantal tariefeenheden (NS: € 0,10 per 4 tariefeenheden). Bij de reis van Vlissingen naar Emmen kost het Arrivadeel van Zwolle naar Emmen niets extra, de prijs is de maximale NS-prijs.

Hieraan gekoppeld is er dan de maatregel "kortste route per vervoerder": men mag slechts per vervoerder een langere route nemen als die sneller is (tegen betaling van de kortste route van die vervoerder), en niet meer met een andere vervoerder reizen dan waarvoor men heeft betaald, ook niet als die sneller is.[61]

De met name genoemde trajecten waarvoor dit gaat gelden zijn Amersfoort - Ede-Wageningen, Leeuwarden - Groningen, Nijmegen - Roermond, Maastricht - Heerlen, Apeldoorn - Zutphen, Zwolle - Mariënberg en Mariënberg - Almelo.

E-ticket[bewerken]

Een E-ticket kan van tevoren via internet betaald en uitgeprint worden. De prijs is gelijk aan die van een kaartje uit de automaat. Persoonsgegevens moeten corresponderen met de identiteitskaart die bij controle getoond moet worden samen met het uitgeprinte kaartje. Er zijn E-tickets van de enkele reis, dagretour en railrunner verkrijgbaar. NS SamenUitKorting is een dagretour voor maximaal 3 personen die met 40% korting kunnen reizen vanaf 9.00 uur 's ochtends en is alleen geldig in NS-treinen.

Er was tijdens het IFFR 2012 ook een zogenaamd IFFR Retour, dit is een dagretour van € 15 waarmee van een willekeurig NS-station in Nederland van en naar Rotterdam Centraal kan worden gereisd (alleen 2e klas).

Het is nog onduidelijk hoe en of een E-ticket (nog) kan worden gebruikt als eind 2013 / begin 2014 de poortjes op stations sluiten.

Groepsretour[bewerken]

Tijdelijk is er het Groepsretour. De actie is verlengd tot 31 augustus 2014. De hoofdboeker doet de aankoop via internet, waarbij hij de datum, het aantal personen (4 t/m 10) en een bestemmingsstation opgeeft. Hij stuurt een code door naar de groepsleden, waarna ieder een persoonlijk e-ticket print. Ieder mag individueel op deze dag van een willekeurig station naar de bestemming reizen, en van de bestemming terug naar dat station.[62][63]

Voordeelurenabonnement[bewerken]

Het oude Voordeelurenabonnement heeft nu nog de bijzondere eigenschap dat korting verkregen kan worden bij op saldo reizen, maar ook bij gebruik van papieren kaartjes. Per reis kan een keuze worden gemaakt. Voor veel reizen maakt het niet uit, maar bij sommige reizen is het een of juist het ander het voordeligst en/of handigst:

  • Papieren kaartjes zijn gunstiger in de volgende gevallen:
    • Bij een reis met meerdere treinvervoerders: die wordt dan gerekend als één reis, wat voor zover de "oplossing voor het dubbele opstaptarief op het spoor" nog niet voltooid is op zich al goedkoper is, en de korting geldt over het geheel, niet alleen over het NS-deel.
    • Een reis die begint in de spits en erna eindigt kan worden opgesplitst (zodat men buiten de spits met korting reist) zonder tussentijds uitstappen.
  • Op saldo reizen is gunstiger in het volgende geval:
    • Men kan in de ochtendspits (4 tot 9 uur) met korting reizen als men uiterlijk om 4 uur incheckt.

Het was de bedoeling de papieren kaarten met korting voor houders van een Voordeelurenabonnement op 20 maart 2013 af te schaffen, maar dit is uitgesteld.

Euregio-ticket[bewerken]

Het Euregio-Ticket (dagkaart voor € 17) is sinds juli 1998 een gemeenschappelijk ticket van Nederlandse, Belgische en Duitse vervoersondernemingen (trein en bus). Het is geldig in Zuid-Limburg, Belgisch Limburg, de provincie Luik en de regio Aken. Het Euregio-Ticket is wel te koop maar niet geldig bij de Nederlandse Spoorwegen.

Overgang 2-1[bewerken]

Met een 2e klas abonnement oude stijl in de 1e klas reizen kan met een "Overgang 2-1" kaartje voor het betreffende traject. Een Overgang 2-1 is te koop als enkele reis, retour, of Keuzedag 60+.

Een overgangsbewijs is ook met 40% korting verkrijgbaar i.c.m. met een kortingsabonnement.

Toeslag ICE / Intercity direct[bewerken]

Bij de NS-kaartautomaat, de NS-servicebalie of Kiosk met NS Tickets & service is een toeslagbiljet van € 2 te koop voor reizen binnen Nederland in de internationale treinen ICE. Voor de toeslag geldt geen voordeelurenkorting. Houders van de NS-abonnementen Altijd Vrij, Altijd Voordeel, Dal Vrij, Dal Voordeel en Weekend Vrij hoeven geen toeslag te betalen voor ICE International, maar wel voor ‘‘Intercity direct’’.[64]

Overgang naar OV-chipkaart[bewerken]

De afronding van de introductie van de OV-chipkaart zal (volgens een uiteenzetting van de regering van juni 2012) gaan in de volgende stappen:[65]

  • Afschaffen van het "dubbele opstaptarief" in de treinketen. Het is een voorwaarde die de regering stelt vóór de volgende stap mag worden voltooid. De vervoerders claimen dat sinds maart 2013 aan deze voorwaarde is voldaan. Het leek er echter om te gaan dat reizen op saldo niet duurder is dan het gebruik van papieren kaartjes (niet te verwarren met een eventuele doelstelling dat wisselen van vervoerder niet nadelig is ten opzichte van de situatie dat men de hele reis met één vervoerder zou kunnen maken); hier is niet aan voldaan, zie boven.
  • Afschaffen papieren kaartje met korting. Het was de bedoeling de papieren kaarten met korting op 20 maart 2013 af te schaffen (het papieren kaartje met korting zou dan nog wel beschikbaar blijven voor reizigers met een jaartrajectabonnement voor een reis(gedeelte) buiten het traject en voor internationale reizen),[66] maar dit nu uitgesteld op verzoek van de andere spoorvervoerders.[67][68] NS verwachtte medio 2013 een verchipt alternatief voor de trajectkaart voorhanden te hebben, waarbij het papieren kaartje met korting helemaal zou kunnen worden afgeschaft. Tot die tijd blijft de huidige trajectkaart in stand. Voor mensen met een functiebeperking wordt nog naar een oplossing gezocht.
  • Afschaffen papieren kaartje vol tarief in het najaar van 2013 (huidige planning: niet eerder dan in het tweede kwartaal van 2014, zie ook onder). Ten behoeve van incidentele reizigers zonder chipkaart komen er wegwerpchipkaartjes (vergelijkbaar met de wagenverkoopkaartjes in stads- en streekvervoer) waarbij men de reis vooraf betaalt, zodat een borgsom niet aan de orde is.
  • Sluiten van de poortjes (zie onder).

De Tweede Kamer heeft in juli 2012 in een motie uitgesproken dat het papieren treinkaartje niet eerder wordt afgeschaft dan het moment waarop enkelvoudig in- en uitchecken wordt ingevoerd. De regering heeft geantwoord dat het uitgangspunt voor de opdracht aan de kwartiermaker is dat gekomen wordt tot enkelvoudig in- en uitchecken in de treinketen, tenzij dit technisch of bedrijfseconomisch niet haalbaar blijkt. De implementatie van enkelvoudig in- en uitchecken kan niet op korte termijn worden gerealiseerd. De rapportage hierover wordt in 2013 verwacht. De regering koppelt het enkelvoudig in- en uitchecken niet aan het afschaffen van het papieren kaartje.

Het Arriva treinabonnement (maand-, kwartaal- en jaarabonnement) voor de Noordelijke Nevenlijnen is nog niet op de OV-chipkaart verkrijgbaar.

Het NS Voordeelurenabonnement is op de Valleilijn alleen geldig in combinatie met een papieren vervoerbewijs.

De Railrunner is als product op de OV-chipkaart te laden en ook als E-ticket verkrijgbaar, maar bestaat ook nog als papieren kaartje. Als alternatief is er nu ook Kids Vrij.

De afschaffing van papieren treinkaartjes zou betekenen het geheel buiten de Nederlandse tariefsystemen vallen van de stations Enschede De Eschmarke, Glanerbrug en Eygelshoven Markt. NS heeft aan Locov gemeld dat deze zaak (en ook het feit dat op de stations Heerlen de Kissel en Landgraaf alleen kaartlezers van Veolia zijn en niet van NS/DB) nader bekeken wordt, en dat zij daar nog op terug komt.

Eenmalige chipkaart[bewerken]

In 2014 wordt het huidige papieren treinkaartje vervangen door de eenmalige chipkaart, een papieren kaartje met chip. De prijs van de eenmalige chipkaart bevat net als die van het papieren kaartje lange-afstandskorting en regionale tarieven per vervoerder, alleen vol tarief.[48][69]

OV-chipkaartpalen[bewerken]

Kaartlezer NS-Arriva-VI.JPG
Arriva- en NS-kaartlezer bij de voetgangersbrug te Groningen
Kaartlezer Connexxion amf6.JPG
NS- en Connexxion-kaartlezer te Amersfoort
Station Hengelo overstap OVC.jpg
NS- en Syntus-kaartlezer op het eilandperron te Hengelo
NS-Veolia kaartlezer II.JPG
NS- en Veolia-kaartlezer op het eilandperron te Maastricht
Nuvola single chevron right.svg Zie ook OV-chipkaartsysteem

Iedere spoorvervoerder heeft eigen kaartlezers op de stations die bediend worden staan. De palen van de NS en Connexxion zijn van hetzelfde type, evenals de palen van Arriva (MerwedeLingelijn), Syntus en Veolia. De software verschilt echter per vervoerder. De NS heeft naast palen ook poortjes. Vaak staat op het apparaat of de paal, en/of op het scherm, de vervoerder. Op station Den Haag Laan v NOI moet wel opgepast worden: daar staan ook RET-lezers waar "RET" helemaal niet vermeld staat.

De Commissie Meijdam stelt voor bij treinvervoer kaartlezers in te voeren die niet vervoerder-gebonden zijn, zie onder.

De kaartlezers op palen zijn voor zowel in- als uitchecken: wanneer men de kaart hiervoor houdt terwijl men niet is ingecheckt bij de betreffende vervoerder dan wordt dit opgevat als incheckhandeling; wanneer men wel is ingecheckt bij de betreffende vervoerder dan wordt het opgevat als uitcheckhandeling.

Bij de kaartlezers van NS is er alleen een anti-passback-tijd (100 seconden) bij dezelfde kaartlezer en alleen zolang niemand anders hem gebruikt, en alleen bij uitchecken na inchecken. Bij Arriva/Breng is de wachttijd altijd 1-2 minuten, bij Syntus, Veolia en Connexxion 2-3 minuten.

Als het in- of uitchecken niet lukt maar de kaartlezer wel reageert dan kan de reactie een weigering zijn (bijvoorbeeld bij een ongeldige kaart, een te laag saldo, of i.v.m. de anti-passback-tijd) of een uitnodiging om het opnieuw te proberen (bijvoorbeeld als de kaart te kort voor de kaartlezer wordt gehouden). Als de handeling wel geaccepteerd wordt moet men nog wel attent zijn op de mogelijkheid dat men bedoelde in te checken maar heeft uitgecheckt, of omgekeerd, of dat men bij de verkeerde vervoerder heeft ingecheckt.

Als men op een station niet meer weet of men al (of nog) is ingecheckt, en/of indien ingecheckt, niet meer weet hoe laat (van belang voor de 30- en 60- minutenregel en de 6-uursregel, en als men twijfelt of men wel in de daluren heeft ingecheckt) kan men dit bij een kaartautomaat of AVM (niet een AVM Light) nakijken. Bij onder meer station Utrecht Maliebaan is er echter niet zo'n automaat, alleen een kaartlezer. Het is op zo'n station niet rechtstreeks mogelijk de status van de kaart (al of niet ingecheckt) te weten te komen. Als men na aankomst niet meer weet of men al heeft uitgecheckt kan men de kaart nogmaals presenteren. Als men wel al had uitgecheckt zal men hierbij inchecken. Bij NS kan men dan gelijk bij een andere kaartlezer weer uitchecken, bij andere vervoerders moet men 3 minuten wachten. Als men voor vertrek niet meer weet of men al heeft ingecheckt kan men de kaart nogmaals presenteren. Als men wel al had ingecheckt zal men hierbij uitchecken. Bij NS kan men dan gelijk bij een andere kaartlezer weer inchecken, bij andere vervoerders moet men 3 minuten wachten. Een en ander kan men bij andere vervoerders dan NS dus het beste ruim voor vertrek van de trein doen. Als men een dalurenkaart heeft en niet meer weet of men al heeft ingecheckt, of twijfelt of men wel in de daluren heeft ingecheckt, en de spits is inmiddels aangebroken dan wordt het lastiger: als men wel in de daluren heeft ingecheckt verliest men deze gunstige status door dit te controleren. Men kan dan eventueel op zoek gaan naar een AVM ergens in het dorp. Wel moet men dan denken aan de 30-minutenregel.

Uitchecken is niet mogelijk als het saldo niet toereikend is. Men moet dan eerst het saldo opladen, en dan alsnog uitchecken. Mogelijk gaat bij de poging tot uitchecken t.z.t. wel het poortje open, anders kan men niet de automaat bereiken waar men de kaart kan opladen. Indien men niet uitcheckt vóór 4 uur de volgende dag is men in ieder geval het zg. "vast bedrag" als ritprijs verschuldigd; dit is gelijk aan de maximale ritprijs vol tarief eerste of tweede klas, afhankelijk van wat men als standaardklasse heeft ingesteld bij het activeren van reizen op saldo bij NS. Los van het saldo op de kaart heeft men in dat geval dus ook een schuld. Indien niet wordt uitgecheckt is er achteraf alsnog sprake van een niet geldig vervoerbewijs. Hiervoor kan aanvullend de boete voor het reizen zonder geldig vervoerbewijs worden opgelegd.

Nadat 12 keer niet wordt uitgecheckt wordt de OV-chipkaart tijdelijk voor reizen op saldo geblokkeerd. Bij de NS-servicebalie kan de kaart weer gedeblokkeerd worden. Gegevens verzameld bij controles door conducteurs kunnen eventueel mede gebruikt worden om de ritprijs te bepalen. Indien er sprake is van misbruik of oneigenlijk gebruik van reizen op saldo bij NS, kan NS besluiten voor de betreffende reiziger en/of bij de betreffende OV-chipkaart het instaptarief te verhogen tot het "verhoogd instaptarief", dat gelijk is aan de maximale prijs van vol tarief 1e klasse.[70]

Geluids- en lichtsignalen[bewerken]

De kaartlezer heeft een scherm met in rusttoestand een tekst, en bij in- en uitchecken specifiekere teksten. Naast deze teksten staat er in rusttoestand soms een signaallamp aan en zijn er bij (poging tot) in- en uitchecken geluids- en lichtsignalen. Deze laatste zijn zowel voor de reiziger zijn als voor controlerend en assisterend personeel in de buurt.

In rusttoestand geeft een groene lamp bij NS aan dat de kaartlezer in werking is, een rode dat hij buiten werking is. Bij succesvol in- en uitchecken bij NS knippert de groene lamp even. Bij weigering knippert de rode lamp. Bij Connexxion geldt hetzelfde.

Bij NS is er één piep bij inchecken en twee bij uitchecken. Als de anti-passback-tijd nog niet verstreken is klinken er drie luide tonen in twee toonhoogtes. Bij Connexxion geldt hetzelfde.

Schermteksten[bewerken]

Bij inchecken wordt noch het instaptarief, noch het nieuwe saldo getoond.

NS[bewerken]

Bij NS staat continu op een afgescheiden strook bovenaan de datum en de tijd in hele minuten vermeld, waaruit de houder van een dalurenabonnement op doordeweekse dagen kan afleiden welk tarief op dat moment voor hem/haar geldt, tevens rekening houdend met de marge van 5 minuten. Door het ontbreken van seconden kan men niet zien wanneer de 100 seconden anti-passback-tijd om zijn. Rechtsonder wordt het NS-logo getoond.

Daartussen staat in rusttoestand op het scherm bij een kaartlezer op een paal "In-/uitchecken", en bij een poortje aan de ene zijde "Inchecken", en aan de andere "Uitchecken", in wit op een zwarte achtergrond.

Bij inchecken bij NS toont het scherm op de eerste regel (de afgescheiden regel met de datum en de tijd niet meegeteld) het eventueel van toepassing zijnde abonnement, op de tweede regel de klasse en op de derde regel het eventuele kortingspercentage; bij 100% korting wordt vermeld "Gratis". Bij inchecken in de spitsuren wordt een dalurenabonnement toch vermeld, ook al geeft dat dan geen korting. Voor de bevestiging van bijvoorbeeld het vrij reizen moet in dat geval alleen gekeken worden naar het woord "Gratis". Het saldo wordt niet vermeld, uit het succesvol inchecken kan men slechts opmaken dat het saldo daarvoor voldoende is.

Bij uitchecken wordt bij vrij reizen met de nieuwe NS-abonnementen niet alleen de ritprijs van € 0,00 genoemd, maar ook weer onderaan "Gratis" vermeld, en daarboven weer het abonnement.

Het scherm bevestigt niet expliciet dat het om inchecken gaat, of uitchecken, hoewel het belangrijk is voor de reiziger dat hier geen misverstand over bestaat, met het oog op een eventuele mogelijkheid een fout te herstellen en/of vervolgfouten te vermijden. Het meest kenmerkende verschil tussen het scherm bij in- en uitchecken is dat bij uitchecken de ritprijs en het eindsaldo vermeld worden.

Bij uitchecken op hetzelfde station wordt tegenwoordig vermeld dat de check-in is geannuleerd.

Deze teksten zijn zwart op wit.

Connexxion[bewerken]

Het scherm heeft net als bij NS een bovenste strook met datum en tijd. In rusttoestand toont het scherm verder "In-/Uitchecken" zoals bij NS-paaltjes, ook hier in wit op een zwarte achtergrond. Connexxion bevestigt het inchecken met "In OK", maar geeft bij inchecken met Dal Vrij in de daluren alleen "Dal Vrij" en niet "Gratis". Verder staat er de datum tot wanneer het product geldig is. Connexxion bevestigt het uitchecken met "Uit OK". Deze teksten zijn zwart op groen.

Poortjes[bewerken]

Toegangspoortjes op het Hemboog-gedeelte van station Sloterdijk

Voor zover er op treinstations poortjes[71][72][73] zijn ("Beheerste Toegang Stations", BTS) sluiten ze het OV-chipkaartgebied meestal nog niet af: op veel stations staan tenminste sommige poortjes nog open. Dit is niet het geval op de Flevolijn 's nachts als er geen treinen rijden. In 2014 is op kleine schaal gestart met het stapsgewijs volledig in gebruik nemen van de poortjes en daarmee het beheerst toegankelijk maken van in totaal 82 stations.[74] Bij het bepalen van deze 82 stations heeft NS gekeken naar het aantal in- en uitstappers, de geografische spreiding van de poortjesstations, de connectie met bekende agressielijnen en de kans dat zwartrijders uitwijken naar een naastgelegen station. Daarbij is het de bedoeling dat op 80% van alle gemaakte reizen de reiziger op het vertrek- en/of aankomststation (dus op minstens één van beide) door een poortje moet.[75]

Tot en met 15 juli 2014 kunnen de laatste papieren keuzedagen nog gebruikt worden, en moeten er dus nog open poortjes zijn. In het voorjaar van 2014 zal NS voor langere tijd op bepaalde momenten van de dag alle poortjes van enkele stations in gebruik nemen. Er zullen dan NS-medewerkers staan om poortjes te openen voor reizigers die nog met papieren kaartjes reizen. Na een succesvolle evaluatie van deze pilots worden 1 augustus 2014[76] op een deel van de stations alle poortjes in gebruik genomen. In 2015 volgen de overige stations. Waar sprake is van verbouwingen, wordt mogelijk tot 2016 gewacht met volledige ingebruikname van de poortjes.

Daaraan voorafgaand zullen er oplossingen beschikbaar zijn voor internationale reizigers, mensen met een visuele functiebeperking, voor stations met een interwijkfunctie en voor houders van een OV-begeleiderskaart. Hiertoe wil NS elke poortrij van minimaal één barcodelezer voorzien die is geïntegreerd met de OV-chipkaartlezer, op het brede poortje. Op stations waar veel internationale reizigers komen worden alle poortjes van barcodelezers voorzien. De NS zal papieren kaarten blijven verkopen voor de internationale reizigers bij de verkoopautomaten.

Voor Amsterdam Centraal sluiten de poortjes op zijn vroegst begin 2015; in juni 2012 waren 36 stations voorzien van poortjes.[65][77][78] De voorgenomen sluiting van poortjes stuit op weerstand van diverse gemeenten, die de stations als publieke ruimte zien; vaak bieden ze een doorgang voor voetgangers.[79][80][81] Ook sommige ondernemers in het OV-chipkaartgebied hebben bezwaren.[78] Zie ook "Effecten van gesloten poortjes" en "60-minutenregel".

De stations met poortjes worden tot nu geen van alle bediend door een andere treinvervoerder dan NS. Voor 7 stations bediend door NS en nog een andere vervoerder zijn poortjes gepland. De configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook poortjes van de andere vervoerder, of treinen van de andere vervoerder vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend. Twee stations hebben een OV-chipkaartgebied gemeenschappelijk met de metro, zie onder.

Een mogelijkheid om het OV-chipkaartgebied in of uit te komen zonder in-, resp. uitchecken, bijvoorbeeld via een fietsenstalling of horeca, wordt een BTS-lek genoemd.[82]

Een kaartlezer aan de buitenzijde van een poortje (de zijde buiten het OV-chipkaartgebied) is voor inchecken, en een kaartlezer aan de binnenzijde (de zijde binnen het OV-chipkaartgebied) voor uitchecken.

Vaak is er op een station met poortjes één OV-chipkaartgebied, maar soms meerdere. Dat laatste belemmert de bewegingsvrijheid bij een verblijf op een station waar men niet wil uit- en inchecken. Op sommige stations wordt men bij sommige overstapmogelijkheden die anders zouden zijn toegestaan zonder uit- en inchecken, daartoe gedwongen. Bij andere stations komt dit niet voor, bijvoorbeeld als er geen splitsing van de spoorweg in de buurt is (waardoor terugsteken geen toegestane reisweg oplevert), en er per richting maar één OV-chipkaartgebied is.

Soms staat er een kaartautomaat binnen het OV-chipkaartgebied. Dit kan handig zijn (zie ook onder). Als ze allemaal daar staan is dit een tijdelijke situatie: na het aanleggen van de poortjes zijn ze nog niet verplaatst.

Poortvrije passage[bewerken]

Een poortvrije passage of poortvrije doorgang is een looproute van de ene naar de andere kant van de sporen zonder door poortjes te hoeven, zodat niet-reizigers zonder OV-chipkaart er ook gebruik van kunnen maken. Deze kan geheel op zichzelf staan (alleen buitenom verbonden via poortjes met het OV-chipkaartgebied), of directe verbindingen via poortjes hebben met het OV-chipkaartgebied. In het laatste geval kan de passage ook dienst doen als looproute voor reizigers.

Als er maar één perron is kunnen de poortjes geplaatst worden in de verbinding tussen de poortvrije passage en het perron.

Als er twee of meer perrons zijn kunnen er bij een poortvrije passage verbonden met het OV-chipkaartgebied twee systemen onderscheiden worden:

  • Met poortvrije verbinding tussen de perrons, parallel aan de poortvrije passage. Beide, gescheiden door een glazen wand met poortjes, verdelen de totale breedte van de gezamenlijke ruimte. Voorzieningen in deze ruimte zijn te onderscheiden naar die binnen en buiten het OV-chipkaartgebied.
  • Zonder poortvrije verbinding tussen de perrons.

Op station Amsterdam Zuid wordt aan de westzijde van de poortvrije passage het eerste toegepast, en aan de oostzijde het tweede.

Er komen twee poortvrije passages op Amsterdam Centraal (extra tunnels) en één op Utrecht Centraal (aan de noordzijde van de hal). In Amsterdam krijgen de poortvrije passages geen directe verbindingen met het OV-chipkaartgebied, behalve mogelijk via een dwarsverbinding tussen beide die de middentunnel kruist. In Utrecht is nog niet duidelijk of de poortvrije passage directe verbindingen met het OV-chipkaartgebied krijgt.

Stations met poortjes[bewerken]

Bewerk NS heeft de 82 stations bekendgemaakt.[71][83] Op sommige stations zijn de geplande poortjes echter mogelijk inmiddels geplaatst of gesloten (100% in gebruik genomen). U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om het overzicht bij te werken.
  • Amsterdam Sloterdijk - Alleen het Hemboog-gedeelte heeft poortjes. Als men op Amsterdam Sloterdijk moet overstappen, maar tussentijds uit- en inchecken wil vermijden, moet men zorgen dat men niet op het Hemboog-gedeelte aankomt en er niet de reis vervolgen. Dit betekent bijvoorbeeld dat men bij een reis van Purmerend naar Haarlem tijdig moet bedenken dat men extra overstapt in Zaandam. De extra overstap geeft weinig extra ongemak (of is misschien zelfs handiger los van het uit- en inchecken) omdat men dan bij de overstap op Amsterdam Sloterdijk niet van het Hemboog-gedeelte naar het hoofdgedeelte hoeft te lopen.
  • Amsterdam Centraal - De toegang tot spoor 15 is bij de westtunnel buiten de poortjes; bij de centrumzijde van de westtunnel is aan de westzijde naast de poortjes vrije doorgang zonder poortjes). Er wordt een nieuwer type poortje gebruikt; dit is breder en heeft geen glazen bovendeuren, maar alleen een paar kleppen op kniehoogte. Er komen twee poortvrije passages (extra tunnels), elk met mogelijk een directe verbinding met het OV-chipkaartgebied via een dwarsverbinding tussen beide die de middentunnel kruist.
  • Amsterdam Muiderpoort - Er zijn aparte OV-chipkaartgebieden voor beide takken (Breukelen en Weesp). Routes met terugsteken die toegestaan zouden moeten zijn vereisen dus uit- en inchecken; dit kan qua kosten ongunstiger zijn dan wanneer dit station niet zou bestaan, want dan had men via Amsterdam Centraal mogen reizen. Komend uit de richting Amsterdam moet men om extra uit- en inchecken te voorkomen al eerder overstappen op de gewenste tak.
  • Amsterdam Amstel - Er is een OV-chipkaartgebied gemeenschappelijk met de metro, met daarbinnen aanvullend ook kaartlezers op palen van beide vervoerders.
  • Amsterdam Bijlmer ArenA - Elk van de vier perrons vormt een apart OV-chipkaartgebied. Er zijn in dit geval geen extra nadelen vergeleken met één OV-chipkaartgebied met de winkels en horeca erbuiten, want toegestane reisroutes waarbij men van het ene naar het andere OV-chipkaartgebied moet komen alleen buiten de spits voor.
  • Amsterdam Holendrecht[84]
  • Voorschoten
  • Leiden Centraal - Ook binnen het OV-chipkaartgebied staat een NS-kaartautomaat. Verder zijn er winkels en horeca binnen het OV-chipkaartgebied. De gemeente maakt bezwaar. NS heeft verplaatsing van de poortjes naar onderaan of bovenaan de trappen onderzocht, maar deze plaatsen bleken niet geschikt.[85]
  • Nieuw Vennep[84] - Met tevens een kaartlezer op een paal in elk van de beide OV-chipkaartgebieden.
  • Hoofddorp - Er zijn aparte OV-chipkaartgebieden voor beide perrons. Bij de liften staan beneden op straat kaartlezers op palen buiten de OV-chipkaartgebieden en boven op de perrons kaartlezers op palen in de OV-chipkaartgebieden.
  • Amsterdam Zuid - Er is één OV-chipkaartgebied, maar om zonder door poortjes te moeten van het ene naar het andere perron te gaan moet men wel de juiste trap kiezen.
  • Amsterdam RAI
  • Duivendrecht - Er is een OV-chipkaartgebied gemeenschappelijk met de metro, met daarbinnen aanvullend ook kaartlezers op palen van beide vervoerders. Er zijn winkels en horeca binnen het OV-chipkaartgebied.
  • Diemen Zuid - Er zijn poortjes in de centrale uitgang. De uitgang aan het westelijke uiteinde van het perron, naar de westzijde van de Gooiseweg, heeft poortjes noch palen; die aan het oostelijke uiteinde van het perron heeft alleen poortjes met kaartlezers die nog niet werken, en geen palen.
  • Diemen[84]
  • Amsterdam Science Park[84] - Met kaartautomaten binnen en buiten de OV-chipkaartgebieden.
  • Weesp
  • Hilversum - Het perron van spoor 1 (bediend door de Sprinter van Leiden naar Utrecht) vormt een apart OV-chipkaartgebied; als men tussentijds uit- en inchecken wil vermijden moet men dus niet met een trein uit deze treinserie in Hilversum aankomen en met een trein uit een andere treinserie verder reizen, en ook niet met een trein uit een andere treinserie in Hilversum aankomen en met een trein uit deze treinserie verder reizen. Met name als men in de richting Baarn - Amersfoort verder wil reizen moet men van tevoren bedenken dat men uit de richting Weesp niet deze Sprinter neemt, of uiterlijk in Hilversum Noord overstapt.
  • Almere Poort
  • Almere Muziekwijk[84]
  • Almere Centrum
  • Almere Parkwijk
  • Almere Buiten
  • Almere Oostvaarders
  • Lelystad Centrum[84]
  • Maassluis
  • Vlaardingen Centrum
  • Vlaardingen Oost
  • Schiedam Nieuwland[84]
  • Schiedam Centrum - Het OV-chipkaartgebied is ook zonder door NS-poortjes te moeten bereikbaar vanuit en te verlaten via dat van de metro, met binnen het NS-gebied aanvullend ook NS-kaartlezers op palen, zie ook onder.
  • Rotterdam Centraal - Er zijn winkels en horeca binnen het OV-chipkaartgebied.
  • Rotterdam Blaak - Qua fysieke barrières is er een OV-chipkaartgebied gemeenschappelijk met de westwaartse metro, met daarbinnen aanvullend ook kaartlezers op palen van beide vervoerders, en een OV-chipkaartgebied voor de oostwaartse metro (zie ook onder).
  • Rotterdam Zuid
  • Barendrecht - Er is een vorkvormig OV-chipkaartgebied (verbonden aan de noordzijde).
  • Zwijndrecht
  • Roosendaal
  • Santpoort Noord - Eén OV-chipkaartgebied; de perrons zijn met elkaar verbonden via een geheel binnen het OV-chipkaartgebied gelegen voetgangerstunnel. De verbindingen van de perrons met het buitengebied via poortjes staan daar los van. Bij de zuidelijke uiteinden van de perrons zijn geen in-/uitgangen, maar ze zijn wel dicht bij de overweg Kennemergaardeweg, wat potentiële BTS-lekken geeft. Die worden bestreden met uit het laatste stukje van de perrons omhoogstekende stenen.
  • Beverwijk
  • Heiloo
  • Den Helder - Het station ligt aan het eind van een spoorlijn, daardoor geven de poortjes geen extra beperkingen.
  • Hoorn
  • Hoorn Kersenboogerd[86][87]
  • Zoetermeer Oost
  • Rotterdam Alexander - Vanaf maandag 17 februari 2014 zijn de poortjes als proef tijdens de ochtend- en avondspits gesloten.[88]
  • Gouda
  • Woerden - Sinds 20 januari 2014 zijn de poortjes als proef tijdens de ochtend- en avondspits gesloten.[89] Deze proef duurt tot augustus 2014.[90]
  • Culemborg
  • Best
  • Sittard
  • Enschede - Het perron voor de trein van/naar Duitsland ligt buiten de poortjes.

Gepland:

  • Groningen - bediend door NS en Arriva; de configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook Arriva-poortjes, of Arriva-treinen vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend.
  • Leeuwarden - bediend door NS en Arriva; de configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook Arriva-poortjes, of Arriva-treinen vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend.
  • Zwolle[91] - bediend door NS en Arriva; de configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook Arriva-poortjes, of Arriva-treinen vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend.
  • Arnhem - bediend door NS en Arriva; de configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook Arriva-poortjes, of Arriva-treinen vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend.
  • Dordrecht - bediend door NS en Arriva; de configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook Arriva-poortjes, of Arriva-treinen vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend. Spoor 15 wordt bediend door Arriva, spoor 1 aan hetzelfde perron door NS. Spoor 15 buiten het OV-chipkaartgebied van NS houden zou betekenen dat de breedte van het perron wordt verdeeld in stroken, gescheiden door een hek of een glazen wand.
  • Amersfoort - bediend door NS en Connexxion; de configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook Connexxion-poortjes, of Connexxion-treinen vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend.
  • Nijmegen - bediend door NS en Veolia; Veolia gaat vooralsnog niet akkoord; de configuratie, zoals een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied met ook Veolia-poortjes, of Veolia-treinen vertrekkend/aankomend buiten het OV-chipkaartgebied van NS, is nog niet bekend.
  • Den Haag Centraal - De poortjes worden geplaatst tussen de hal en een looppad dat de perrons verbindt, zodat men bij overstappen er niet doorheen hoeft.
  • Haarlem
  • Goes
  • Deventer
  • Oss
  • Den Haag HS
  • Schiphol - De op alle perrons aanwezige kaartlezers werden in februari 2014 buitendienst gesteld. Vanaf dit moment worden alleen de kaartlezers op Schiphol Plaza gebruikt.
  • Utrecht Centraal. Er komt een poortvrije passage aan de noordzijde van de hal.
  • Alkmaar, Amsterdam Lelylaan, Amsterdam Sloterdijk (niet-Hemboog-deel), Breda, Breda Prinsenbeek, Capelle Schollevaar, Delft, Eindhoven, Harderwijk, Helmond, Houten, Rijswijk, Rotterdam Lombardijen, Tilburg, Utrecht Overvecht, Zaandam, Zaltbommel, Zoetermeer

De stations op de Flevolijn worden 's nachts afgesloten door de poortjes te sluiten.

Bijzonderheden[bewerken]

Ook op metrostations staan poortjes. Sommige stations zijn gecombineerde metro- en treinstations. Hier zijn bijzondere constructies bedacht om het in- en uitchecken soepel te laten verlopen.

Amsterdam[bewerken]

Nieuwe stijl OV-chipkaartpoorten in Amsterdam CS

Bij de gecombineerde NS/GVB stations Amstel en Duivendrecht zijn er zowel NS- als GVB-poorten die toegang geven tot een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied, vanwaar men zowel de trein- als de metroperrons kan bereiken. Bij perrons waar zowel treinen als metro's stoppen zijn er in/uitcheckpalen van zowel NS als de GVB. Overstappers tussen GVB en NS of omgekeerd, moeten uitchecken en inchecken bij de juiste vervoerders (bij NS uiteraard alleen als men daar ook met de OV-chipkaart reist). De NS-poorten staan nu nog open zodat iedereen ongehinderd alle perrons kan bereiken.

Rotterdam[bewerken]

In Rotterdam zijn er twee gecombineerde NS/RET-stations. In Schiedam zijn er voor metro en trein aparte OV-chipkaartgebieden. Men kan ook rechtstreeks van het ene naar het andere via RET-poortjes, met binnen het NS-gebied aanvullend kaartlezers op palen. In station Rotterdam Blaak zijn er aparte OV-chipkaartgebieden voor metro noordzijde, metro zuidzijde en NS. Men kan zich ook rechtstreeks tussen de gebieden metro noordzijde en NS verplaatsen, zonder door poortjes te gaan. Daartoe zijn er in beide gebieden aanvullend kaartlezers op palen van respectievelijk RET en NS. Het is dus fysiek mogelijk om van de metro uit oostelijke richting naar buiten te komen zonder bij de RET uit te checken. Dit komt fysiek overeen met een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied als boven vermeld bij Amsterdam, behoudens de omweg.

Potentiële problemen[bewerken]

  • Dubbel inchecken - Inchecken bij een poortje terwijl men al eerder (bijvoorbeeld bij een paal) heeft ingecheckt. De eerste check-in wordt incompleet en men is het instaptarief kwijt.
  • Dubbel uitchecken - Uitchecken bij een poortje terwijl men al eerder (bijvoorbeeld bij een paal) heeft uitgecheckt. Dit wordt door het systeem geweigerd, deze vergissing is dus onschadelijk.
  • Bij een andere vervoerder ingecheckt en de kaart presenteren bij het poortje. Eerste check-in wordt incompleet en het geldende instaptarief wordt afgeschreven. Als men de kaart in dat geval heeft gepresenteerd bij de uitcheckzijde van het poortje wordt nogmaals het geldende instaptarief afgeschreven omdat er een check-uit zonder check-in is ontstaan.

Het systeem vraagt geen bevestiging of de handeling juist is (die men zou kunnen geven door de kaart nogmaals te presenteren). Het systeem gaat ervan uit dat men vergeten is uit te checken en dat daar niets meer aan te doen is, en dat de nieuwe handeling welbewust gedaan wordt, hoewel het heel goed mogelijk is dat men die fout nog wel kan herstellen, of dat juist de nieuwe handeling fout is.

Als men altijd bij het passeren van een poortje de kaart voor de kaartlezer houdt (zelfs als men van plan is alleen door het station te lopen of even later weer terug te gaan), en alleen doorloopt als de in-/uitcheckhandeling gelukt is (kortom: handelt alsof de poortjes al gesloten zijn), en nooit de in-/uitcheckhandeling bij een poortje verricht zonder er doorheen te lopen, dan kunnen bovengenoemde problemen zich niet voordoen, behalve op een station waar de poortjes niet een OV-chipkaartgebied omsluiten, zoals op Amsterdam Centraal, waar deels ook kaartlezer-palen staan.

Als men ervoor zorgt dat het saldo minstens € 6 is maar minder dan € 16 (of tussen andere grenzen bij een ander instaptarief, zie hierboven), dan kan men wel inchecken, maar is men beschermd tegen de fout van het, terwijl men al of nog ingecheckt is bij een treinvervoerder, bij dezelfde of een andere treinvervoerder nog eens inchecken (dit gevaar bestaat bij een poortje, en als het een andere treinvervoerder is ook bij een paal). Bij voldoende saldo zou een schade van € 10 ontstaan, maar nu wordt dat voorkomen doordat het saldo te laag is voor nog eens inchecken. Dit kan lastig zijn als men vaak betaalde reizen maakt (de kaart moet dan vaak opgeladen worden), maar er is geen enkel ongemak als men de kaart alleen voor vrij reizen gebruikt.

Effecten van gesloten poortjes[bewerken]

Op stations met uitsluitend poortjes is de grens van het OV-chipkaartgebied heel concreet. Wanneer deze poortjes gesloten worden zal dat niet alleen zwartrijden tegengaan, maar ook wordt men dan gedwongen zich strikt te houden aan de regels van in- en uitchecken bij verblijf op, en tijdelijk verlaten van het OV-chipkaartgebied van zo'n station. De voorzieningen buiten de poortjes zijn alleen toegankelijk voor doorgaande treinreizigers tegen potentiële extra kosten/oponthoud; dit geldt zelfs voor de NS-kaartautomaat, die men nodig kan hebben om te controleren of men heeft ingecheckt, en zo ja waar (in verband met de toegestane reisroutes) en wanneer (ter controle in verband met dalurenkorting, en in verband met de 6-uursregel).[92] Zie ook de paragraaf: Tijdelijk verlaten station.

Het sluiten van de poortjes op station Den Helder dwingt reizigers weliswaar net als op andere stations met poortjes zich strikt te houden aan de regels van in- en uitchecken bij verblijf op, en tijdelijk verlaten van het OV-chipkaartgebied, maar zolang men de 30- en 60-minutenregel in acht neemt zijn er hier nooit extra kosten, omdat Den Helder aan het eind van een doodlopende lijn ligt, en men daarom tussen aankomst per trein en vertrek per trein toch al moet uit- en inchecken.

Bovendien zijn er stations waarbij NS meerdere gescheiden OV-chipkaartgebieden heeft met poortjes in één of meer (zie boven). Voor zover binnen een toegestane route van het ene naar het andere OV-chipkaartgebied gelopen moet worden gelden potentiële extra kosten/oponthoud (zie ook onder) zelfs bij alleen maar overstappen.

Het in- en uitchecken kan niet worden vergeten. Men kan ook niet meer per ongeluk inchecken als men wil uitchecken of omgekeerd daar de poorten per richting werken (ingang → incheck, uitgang → uitcheck).

Bij reizen met internationale treinen kan per definitie niet zowel een incheck als een uitcheck uitgevoerd worden. Op veel papieren tickets (onder andere internationale vervoersbewijzen) zal een barcode staan die gelezen kan worden bij speciale poortjes met een geïntegreerde OV-chipkaart- en barcodelezer. De eerste barcodelezers worden vanaf juni 2014 verwacht.[93] In andere situaties kunnen internationale reizigers gecontroleerd en handmatig doorgelaten worden.

Zie ook de effecten van de gesloten poortjes voor niet-reizigers.

Frauduleus passeren van een poortje[bewerken]

Het is mogelijk om snel achter iemand aan te lopen wanneer iemand incheckt bij een poortje om zodoende zonder OV-chipkaart het gebied achter de poortjes te betreden, maar dan zal er een fouttoon klinken, waardoor beveiligingsmedewerkers/controleurs gealarmeerd worden.

Regels in- en uitchecken[bewerken]

Hieronder staat voornamelijk informatie over NS, omdat de andere treinvervoerders weinig of geen informatie over deze onderwerpen verstrekt hebben. De zin op de NS-site "Hier vindt u meer informatie over de gebruiksvoorwaarden voor het reizen met uw abonnement bij NS en overige treinvervoerders.", gelinkt naar de NS-voorwaarden, suggereert dat de regels hieronder ook bij de andere vervoerders gelden. Voor de 5-minutenmarge is dit extra onzeker, want die staat niet in de voorwaarden.

Wel of niet in-/uitchecken[bewerken]

Een elektronisch vervoerbewijs is wettelijk pas geldig als er wordt in- en uitgecheckt. Bij de NS geldt een aantal uitzonderingen. Het OV-Jaarabonnement, NS-Jaarabonnement en de trajectabonnementen die zijn uitgevoerd als OV-chipkaart worden niet goed door de kaartlezers herkend. Het is daardoor niet mogelijk om op saldo te reizen voor aanvullende treinkosten: dit geldt voor overgang 2-1, maar bij het jaartrajectabonnement ook voor het maken van treinreizen buiten het traject. Bij de nieuwe NS-abonnementen moet wel altijd in- en uitgecheckt worden. Er wordt dan alleen een los kaartje gebruikt voor aanvullende reisrechten, zoals voor meereizen en een fiets. Ook met het studentenreisproduct is in- en uitchecken verplicht.[94][95]

NS-reizigers die nog een Voordeelurenabonnement hebben kunnen kiezen: in- en uitchecken en zo met korting op saldo reizen, of een papieren kortingskaartje kopen.

Verblijf op een station[bewerken]

De NS geeft door middel van toegangspoorten of borden aan voor welk gedeelte van het station een geldig vervoerbewijs vereist is (het OV-chipkaartgebied). Dit kan een papieren treinkaartje zijn of een ingecheckte OV-chipkaart, mits deze op dezelfde dag op hetzelfde of een ander station wordt uitgecheckt (anders was er achteraf gezien geen geldig vervoerbewijs).

Voor het verblijf op een station dient voor zover van toepassing rekening te worden gehouden met de 30- en 60-minuten- en 6-uursregel die hieronder worden uitgelegd. Een ingecheckte OV-chipkaart is ook geldig op het station waar na afloop van het verblijf uitgecheckt wordt (en op eventuele tussenstops).

Tijdelijk verlaten station[bewerken]

Als een treinreiziger op doorreis bij een station niet wisselt van vervoerder en niet afwijkt van de toegestane reisroute dan is uit- en inchecken alleen verplicht bij het tijdelijk verlaten van het OV-chipkaartgebied. Dit brengt soms wel, soms geen extra kosten met zich mee, zie het kopje Uit- en weer inchecken op een station. Formeel (en bij gesloten poortjes ook feitelijk) zijn voorzieningen binnen het OV-chipkaartgebied daardoor "toegankelijker" dan daarbuiten (Dit geldt niet voor een station aan het eind van een spoorlijn, zoals Den Helder, omdat men daar tussen aankomst per trein en vertrek per trein toch al moet uit- en inchecken.): men mag altijd gratis van buiten even naar binnen, maar doorgaande treinreizigers mogen in veel gevallen alleen "tegen betaling" (in de zin dat de reiskosten hoger worden) van binnen even naar buiten. Dit is belang voor het gebruik van voorzieningen buiten het OV-chipkaartgebied in of dichtbij het station, en bijvoorbeeld ook als men aarzelt of men met de trein of de bus verder zal reizen, en daarom wil kijken hoe laat de bus gaat, en uiteindelijk besluit dat men toch maar met de trein verder gaat. Het bij zich hebben (of via internet kunnen oproepen) van de dienstregeling van de bus wint voor zulke situaties aan belang.

Op stations zonder poortjes, en op stations met poortjes zolang die nog openstaan, is de regel van het verplicht uit- en inchecken bij het verlaten van het OV-chipkaartgebied van een station niet afdwingbaar. Wel is het zo dat als men niet uitcheckt men tijdens de onderbreking dezelfde OV-chipkaart niet voor ander vervoer kan gebruiken.

Grensoverschrijdende treinreizen[bewerken]

Reizen met de OV-chipkaart buiten Nederland is niet mogelijk. Men moet daarom niet inchecken als men naar het buitenland reist (men zou niet kunnen uitchecken). Reizend naar Nederland kan men in het buitenland niet inchecken. Een uitzondering is de treinverbinding van Groningen naar Leer. Op de Duitse stations Weener en Leer staan wel OV-chipkaart palen.

Moment van in- en/of uitchecken[bewerken]

De reiziger dient bij reizen met de trein of bij het verblijven in het OV-chipkaartgebied van een station in bepaalde gevallen rekening te houden met verschillende regels en marges omtrent het in- en uitchecken.

Bepalend voor dalurenkorting[bewerken]

Bij abonnementen met dalurenkorting is het moment van inchecken belangrijk.

Het kan gunstig zijn voor de reiziger dat het moment van inchecken bepalend is: als deze bijvoorbeeld vóór 16.00 uur incheckt en binnen 30 minuten een reis aanvangt die na 16.00 uur begint of tot na 16.00 uur voortduurt dan wordt de reis toch aangemerkt als een reis in de daluren. Officieel moet de reiziger wel tussen het moment van inchecken en het moment dat hij/zij met de trein vertrekt op het station of binnen het OV-chipkaartgebied blijven. Dit maakt formeel (en bij gesloten poortjes ook feitelijk) voorzieningen binnen het OV-chipkaartgebied "toegankelijker" dan daarbuiten: men mag altijd gratis van buiten even naar binnen, maar in bepaalde gevallen alleen tegen hoge extra reiskosten (bij reizen in de tweede klas tot € 24 extra) van binnen even naar buiten.

Het kan ook ongunstig zijn voor de reiziger dat het moment van inchecken bepalend is: als deze bijvoorbeeld om 8.50 uur incheckt dan heeft hij/zij de hele reis geen of een lagere korting. Dit nadeel kan, vooral bij een lange reis, worden beperkt door onderweg na 8.55 uur (vanwege de 5-minuten marge, zie onder), ergens uit te checken, de eventuele anti-passback-tijd te wachten, weer in te checken, en met een volgende trein verder te reizen. De eventuele anti-passback-tijd kan voorkomen worden (met meer kans dat de reiziger met dezelfde trein verder kan) bij gebruik van twee OV-chipkaarten. Dit kan in ieder geval als men in de spits geen korting heeft, men kan dan een anonieme kaart daarvoor gebruiken. Houders van een Voordeelurenabonnement kunnen dit ongemak voorlopig nog voorkomen door met twee papieren kaartjes te reizen. De reiziger heeft zowel bij extra uit- en inchecken als bij twee papieren kaartjes nog wel een nadeel door de afstandsdegressie (behalve bij vrij reizen in de daluren).[96]

Als de reiziger op het station wil wachten tot de daluren om 9.00 uur of 18.30 uur aanvangen, dan kan hij inchecken en gebruik maken van de 60-minutenregel (zo nodig meermalen, zie onder), en na afloop van de spits na het laatste uitchecken weer inchecken.

5-minutenmarge[bewerken]

Het abonnement, tijdstip en de dag waarop wordt ingecheckt bepaalt of er korting wordt toegepast, en zo ja, welk percentage (20%, 40% of 100%).

Er wordt een marge van 5 minuten gehanteerd in het voordeel van de reiziger, onder meer om het eventueel niet helemaal gelijk lopen van de klok in de kaartlezer en/of de stationsklokken op te vangen.[97][98][99] De exacte daluren op een werkdag lopen hierdoor (in termen van de tijd in hele minuten) van 0.00 t/m 6.34, 8.55 t/m 16.04 en 18.25 t/m 23.59 uur.

De marge is verder handig in verband met de tijd die nodig is om van de kaartlezer naar de trein te lopen en de 30 seconden tussen het sluiten van de deuren en de vertrektijd. Zo kan de reiziger die met korting wil reizen mogelijk nog net een trein halen die om 9.00 uur of 18.30 uur (of zelfs enkele minuten eerder) vertrekt. Bovendien is het mogelijk om bij aankomst op het station om 6.30 uur of 16.00 uur nog op tijd in te checken, ook als er een rij staat.

NS meldde in 2011 aan LOCOV dat de marge bedoeld is om discussies met reizigers over de juiste tijd te voorkomen, en het beter te vinden om de marge niet actief aan de klant te communiceren, omdat dit het probleem zou verschuiven naar andere tijdstippen. De marges zijn dan ook niet in aanmerking genomen of vermeld in de Productvoorwaarden Abonnementen Consumenten. Een beroep doen op een onjuiste tijd in de kaartlezer zou dus pas bij een afwijking van 5 minuten succes hebben, wat zelden of nooit voorkomt. Wel kan men bij het aan de hand van de tijd die de kaartlezer aangeeft beoordelen of een check-in geldt als gedaan in de daluren rekening houden met de marge, en krijgt men bij NS ook een bevestiging daarvan op het scherm.

Bij het Voordeelurenabonnement checkt men vanaf 8.55 uur in voor reizen met korting, dus er is daarbij dezelfde marge. Wel is er onduidelijkheid over de vraag of men dan een trein mag nemen die eerder dan 9 uur vertrekt.[100][101] (Eventuele verschillen in deze tussen het Voordeelurenabonnement en de nieuwe abonnementen kunnen zoals gezegd niet in de voorwaarden nagekeken worden.) Zo nee, dan kan men in ieder geval wel tijdig inchecken om een trein te nemen die om 9 uur of zeer kort daarna vertrekt, maar betekent het ook dat als men tegen vol tarief een trein wil nemen die kort vóór 9 uur vertrekt men uiterlijk om 8.54 uur moet inchecken (of een papieren kaartje moet kopen).

De marge geldt ook bij de andere vervoerders, behalve dat het voor Connexxion nog niet bekend is.

30-minutenregel[bewerken]

De 30-minutenregel is alleen van toepassing op de zes nieuwe abonnementen van de NS. Er mag niet meer dan 30 minuten zitten tussen het inchecken en de vertrektijd van de trein volgens de dienstregeling, tenzij dit door een vertraging van het betreffende vervoermiddel niet mogelijk was. Bij een halfuurdienst of een hogere vervoersfrequentie kan men dus op een willekeurig moment inchecken en de eerstvertrekkende trein nemen, terwijl het bij een lagere frequentie van de vertrektijd afhangt wanneer men kan inchecken. In de context van de afschaffing van het "dubbel opstaptarief" vermeldt de NS echter: "U kunt bij het overstappen na de check-uit bij de ene vervoerder, direct inchecken bij de volgende vervoerder, ook als u langer dan 35 minuten moet wachten op de trein."[102]

Het doel is onder meer om reizen in de spits met dalurenkorting enigszins tegen te gaan. Bij Altijd Vrij is er geen dalurenkorting, maar ook hier geldt de 30 minuten regel.

Bij overtreding van de regel, vastgesteld bij een controle, volgt er een sanctie (volgens de voorwaarden vervalt de korting, maar er wordt niet toegelicht hoe dat technisch en administratief wordt bereikt). Bij herhaaldelijke overtreding zijn er volgens de voorwaarden ook sancties mogelijk als men toch al geen recht op korting had wegens de spits.

Als men te vroeg heeft ingecheckt of een latere trein neemt dan kan men binnen 60 minuten kosteloos uitchecken. Bij het opnieuw inchecken gaat de 30-minutentermijn opnieuw in. Bij dalurenabonnementen kan dit extra kosten met zich meebrengen als het spitstarief inmiddels geldt.

Arriva stelt overigens (in de context van de regeling ter voorkoming van een dubbel opstaptarief) "als u moet wachten op de volgende trein - waarbij aansluiting langer kan duren dan 35 minuten - kunt u bij die treinvervoerder wel al inchecken waardoor u geen opstaptarief betaalt".[103]

Voor het voordeelurenabonnement geldt noch de 30-minutenregel, noch de 6-uursregel; men kan daardoor tussen 0 en 4 uur inchecken en in de ochtendspits reizen met korting; tussentijds moet men wel op het station blijven.

60-minutenregel[bewerken]

Als men bij NS na inchecken binnen 60 minuten (free exit duration) op hetzelfde station weer uitcheckt krijgt men het hele instaptarief terug; als men dat later doet dan is men het instaptarief kwijt. Deze regel heeft geen betekenis als het instaptarief nihil is (bij vrij reizen).

De regel kan van pas komen als men afziet van de rit of toch maar een andere vervoerder kiest (al of niet omdat de trein vertraging heeft), of als men de bedoeling had om bij een OV-chipkaartlezer van een andere vervoerder in te checken, of men alsnog besluit een latere trein te nemen dan volgens de 30-minutenregel is toegestaan. Dit kan uiteraard bij dalurenabonnementen extra kosten met zich meebrengen als inmiddels de spits is aangebroken. Als men vanaf het inchecken per ongeluk 60 minuten of langer op het station verblijft zonder binnen die tijd uit te checken kan men, zolang de poortjes nog openstaan, de schade beperken door naar een nabijgelegen station te reizen (per trein met een ander vervoerbewijs, of op een andere manier dan per trein) en daar uit te checken.

De termijn van 60 minuten dient als extra maatregel om fraude te voorkomen.

Als t.z.t. de poortjes gesloten worden is de 60-minutenregel ook van belang voor verblijf in het OV-chipkaartgebied zonder te reizen (passage-recht). Men kan uit- en weer inchecken om de 60-minutentermijn opnieuw te laten beginnen. Soms is er echter een café of restaurant in het OV-chipkaartgebied waar een deel van de klanten langer dan een uur verblijft; om dan tussendoor te moeten uit- en weer inchecken is toch wel erg lastig. Deze problemen doen zich ook voor bij verblijf op het station voorafgaand aan een reis, maar niet op een tussenstation of het eindstation van een reis. Zie ook bij Poortjes. Een mogelijke oplossing in bijzondere gevallen die door NS geopperd is is het plaatsen van poortjes bij de betreffende zaak zodat men kan uitchecken als men er naar binnen gaat, en weer inchecken als men de zaak verlaat (een niet-OV-chipkaartgebied als eiland in een OV-chipkaartgebied).[104]

Houders van een abonnement kunnen het beste de OV-chipkaart met het abonnement gebruiken, en niet een andere OV-chipkaart met "Reizen op saldo bij NS", want doordat het instaptarief lager is, is de schade bij overtreding van de 60-minutenregel ook lager.

Ook bij de Connexxion trein geldt dat als men korte tijd na inchecken op hetzelfde station weer uitcheckt men het hele instaptarief (dat hier met Dal Vrij en Weekend Vrij zelfs in uren/dagen van vrij reizen wordt ingehouden) terugkrijgt. Of hierbij ook een maximumtijd geldt en of deze ook 60 minuten is is niet bekendgemaakt.

4-uursregel[bewerken]

Bij Arriva Trein kan tot 4 uur na het inchecken op dezelfde dag op het bestemmingsstation alsnog uitgecheckt worden bij een kaartlezer van Arriva als men dit is vergeten. Als er meer dan vier uren zijn verstreken dan wordt het instaptarief afgeschreven; er kan dan een restitutieaanvraag worden ingediend.[105]

6-uursregel[bewerken]

In de Productvoorwaarden Abonnementen Consumenten geldig vanaf 1 juli 2011 (waarnaar bijvoorbeeld [18] en [19] nog steeds verwijzen) en die voor de 6 "nieuwe" abonnementen gelden staat het volgende, dat niet meer staat in de Productvoorwaarden Abonnementen Consumenten geldig vanaf 1 juli 2013, waarnaar [20] verwijst, en die zowel over de 6 "nieuwe" abonnementen gaan als over het nog nieuwere Traject Vrij, dat in de loop van het tweede kwartaal van 2014 wordt ingevoerd. Het kan zijn dat deze voorwaarden "vanaf 1 juli 2013" dan pas ingaan, en dat daarbij het onderstaande, de 6-uursregel, niet vervalt maar slechts wordt overgeheveld naar algemenere voorwaarden over reizen met NS met de OV-chipkaart.

Men moet binnen 6 uur na inchecken uitchecken. Als men na 6 uur op dezelfde dag uitcheckt dan is men het instaptarief kwijt.[106]

Deze regel is om fraude enigszins tegen te gaan waarbij men niet uitcheckt bij aankomst op de bestemming, maar later op de dag op een locatie waar dat voordeliger is (een andere mogelijke tegenmaatregel is "aanmaken van een transactie bij controle aan boord"). De regel geldt echter zelfs voor de altijd-vrij-reizen abonnementen. Als het instaptarief nihil is heeft het kwijtraken van het instaptarief geen betekenis. Er staat wel in de voorwaarden "U moet ..". De regel zou logischerwijs ook van toepassing kunnen zijn bij reizen zonder abonnement, maar staat niet in de Voorwaarden Reizen op Saldo, misschien omdat die van oudere datum zijn; hierbij geldt alleen de dagregel (zie onder).

Bij reizen zonder korting in de spits kan de regel dus vermeden worden door een andere OV-chipkaart te gebruiken.

Dagregel[bewerken]

Bij de NS moet het uitchecken gebeuren op dezelfde dag als het inchecken, waarbij een dag loopt van 0.00 uur tot 4.00 uur de volgende dag. Bij de nieuwe abonnementen is dit alleen een extra eis als men tussen 22.00 en 24.00 uur incheckt. Na verstrijken van de dag kan men niet meer uitchecken en is men het instaptarief kwijt.

Uit- en weer inchecken op een station[bewerken]

In de volgende gevallen moet men tussen aankomst per trein op een station en vertrek per trein van dat station uit- en weer inchecken:

  • Wisselen van vervoerder; hierbij worden sommige vervoerders als één gerekend, zie boven.
  • Afwijken van de toegestane reisroute (het maken van een omweg of terug gaan).
  • Verlaten van het station (uit- en inchecken wordt afgedwongen in het geval van dichte poortjes). Het "afwijken van de toegestane reisroute" zal vaak samengaan met het verlaten van het station. Er valt bijvoorbeeld het meest voorkomende geval onder dat men ergens heen gaat en later weer terug.
  • Op sommige stations als de poortjes gesloten worden: bij overstappen zonder te wisselen van vervoerder en zonder af te wijken van de toegestane reisroute door één of twee poortjes moeten. Zie de lijst van stations met poortjes.

Voor een station aan het eind van een spoorlijn geldt dit altijd.

Het uit- en weer inchecken brengt soms wel, soms geen extra kosten met zich mee, vergeleken met één reis van dezelfde totale afstand. (In het geval van het wisselen van vervoerder en het reizen met een abonnement wordt hier aangenomen dat dit abonnement bij beide vervoerders geldt):

  • Geen extra kosten:
    • Bij altijd-vrij-reizen abonnementen en in het weekend bij Dal Vrij en Weekend Vrij.
    • Bij Dal Vrij als zowel het oorspronkelijke inchecken als het nieuwe inchecken in de daluren geschiedt.
    • Bij niet-vrij reizen met op basis van het oorspronkelijke inchecken dezelfde korting (0, 20 of 40%) als op basis van het nieuwe inchecken, als de tijd tussen uit-en inchecken niet meer dan 35 minuten is.
  • Extra kosten door opsplitsing, in verband met afstandsdegressie:
    • Bij niet-vrij reizen met op basis van het oorspronkelijke inchecken dezelfde korting (0, 20 of 40%) als op basis van het nieuwe inchecken, als de tijd tussen uit- en inchecken meer dan 35 minuten is.
  • Extra kosten door opsplitsing (in beperktere mate), in verband met het deel van de afstandsdegressie waarin de "oplossing voor het dubbele opstaptarief op het spoor" niet voorziet:
    • Bij niet-vrij reizen met op basis van het oorspronkelijke inchecken dezelfde korting (0, 20 of 40%) als op basis van het nieuwe inchecken, als de tijd tussen uit- en inchecken niet meer dan 35 minuten is, en het gaat om meerdere vervoerders (afhankelijk van de combinatie van vervoerders).
  • Extra kosten door het niet meer vrij reizen bij het vervolg van de reis:
    • Bij Dal Vrij als het oorspronkelijke inchecken in de daluren geschiedt en het uiteindelijke inchecken voor het vervolgen van de reis in de spitsuren. Bij Weekend Vrij in de nacht van zondag op maandag als het oorspronkelijke inchecken voor 4 uur geschiedt en het uiteindelijke inchecken voor het vervolgen van de reis erna.
  • Extra kosten door zowel lagere korting als door afstandsdegressie:
    • Bij Weekend Vrij, Altijd Voordeel en Dal Voordeel als het oorspronkelijke inchecken in de daluren geschiedt en het nieuwe inchecken in de spitsuren.
  • Extra kosten door afstandsdegressie die niet geheel gecompenseerd wordt door hogere korting:
    • Soms bij Weekend Vrij, Altijd Voordeel en Dal Voordeel als het oorspronkelijke inchecken in de spitsuren geschiedt en het nieuwe inchecken in de daluren. Dit is van toepassing als de hele reis niet dan 8 km is, of als het eerste deel erg lang is.

Zoals uit het bovenstaande blijkt kunnen extra kosten soms voorkomen worden door te wachten tot de spits om is. Hierboven wordt dan ook gesproken over "potentiële extra kosten/oponthoud". Bij een halfuurdienst is het oponthoud maximaal 2,5 uur, bij een uurdienst maximaal 3 uur. Als men met een Voordeelurenabonnement tussen 0 en 4 uur heeft ingecheckt kan het oponthoud langer duren. Als men met Weekend Vrij op maandag tussen 0 en 4 uur heeft ingecheckt brengt uit- en weer inchecken na 4 uur met zich mee dat men pas het volgende weekend vrij verder kan reizen.

Overstappen[bewerken]

Overstapregels worden duidelijk gemaakt met behulp van bebording bij de OV-chipkaartpalen op stations.

Voor overstappen bij de trein gelden de volgende regels:

  • Overstappen van trein op trein van dezelfde vervoerder wordt gezien als één reis. Daarom niet uitchecken bij het overstappen, dit hoeft pas bij het daadwerkelijke eindpunt. De gebruikelijke reisweg is de kortste afstand tussen vertrekstation en aankomststation. Bij reizen via een langere route die sneller is mag het vertrek- of aankomststation niet voorbij worden gereisd (‘terugsteken’), met uitzondering van de in de jaardienstregeling vermelde gevallen;[107] als de reiziger bijvoorbeeld in Geldermalsen incheckt bij NS dan geldt de reis via Tilburg naar Dordrecht als rijden van het incheckpunt af en rijden van Dordrecht naar Dordrecht-Zuid niet. Ook kan de reiziger bewust een langere (en eventueel minder snelle) route reizen, omdat op de alternatieve route minder overgestapt hoeft te worden. Het "afwijken van de toegestane reisroute" zal vaak samengaan met het verlaten van het station. (zie ook hierboven).
  • In alle andere gevallen altijd uitchecken bij de ene vervoerder en inchecken bij de overstapvervoerder (zie ook hierboven). De volgorde is dan: inchecken bij vervoerder A, uitchecken bij vervoerder A, inchecken bij vervoerder B, uitchecken bij vervoerder B (en verder als er nog meer overstappen zijn).

Commissie Meijdam[bewerken]

De Commissie Permanente Structuur en Dubbel Opstaptarief in de treinrailketen (Commissie Meijdam) heeft onder meer voorstellen gedaan over het reizen met meerdere treinvervoerders[108] (zie boven onder Tarieven voor de gerealiseerde regeling, en zie ook onder):

Er komt een tarievenkader voor treinvervoer (zoals er ook een Landelijk Tarievenkader is voor het overige openbaar vervoer).

Meijdam is aangesteld als kwartiermaker voor onder meer de afschaffing van het dubbele basistarief bij de trein. Zolang partijen niet tot oplossing van het dubbel opstaptarief komen, blijft de AMvB die het accepteren van het papieren treinkaartje verplicht stelt van toepassing. Verder zal het enkelvoudig in- en uitchecken in de treinketen nader onderzocht worden, maar dit zal langer duren, daarom wordt het afschaffen van het papieren treinkaartje hier niet van afhankelijk gesteld.[109]

In april 2012 rapporteerde Meijdam onder meer dat de volgende onderwerpen volgens hem in elk geval om een oplossing vragen:[110]

  • Enkelvoudig in- en uitchecken op het spoor. De regering bevestigde echter in juni 2012 nog eens dat de afschaffing van papieren treinkaartjes hier niet van afhankelijk is.[65]
  • Uniformiteit van OV-chipkaartapparatuur.
  • Harmonisatie met betrekking tot kortingsproducten en abonnementen.

Enkelvoudig in- en uitchecken op het spoor[bewerken]

Naast dubbel opstaptarief heeft kwartiermaker Meijdam tevens een onderzoek gedaan naar enkelvoudig in- en uitchecken op het spoor (sicico, single check-in check-out). Het Nationaal Openbaar Vervoer Beraad (NOVB) wil hier over een jaar verder naar gaan kijken, na evaluatie van andere maatregelen en na een voortraject van de wettelijke verankering van tarieven en producten die moet hebben geleid tot een vaststaande basis ten aanzien van producten en tarieven.[48][111][112][113]

De in- en uitcheckapparatuur zou dan niet meer vervoerdergebonden moeten zijn. Om de berekening van de prijs niet te ingewikkeld te laten worden zou uniformiteit van de tariefstructuur de voorkeur verdienen, met een vast basistarief, vaste daluren, vaste leeftijdsgrenzen voor kortingen, e.d. Tariefdifferentiatie kan dan nog wel plaatsvinden voor wat betreft de prijs per kilometer, de afstandsdegressie, en de kortingpercentages.

Enkelvoudig in- en uitchecken brengt met zich mee dat alle toegestane reismogelijkheden van een bepaald vertrek- naar een bepaald aankomststation (alle toegestane reisroutes en alle vervoerders op samenlooptrajecten) hetzelfde kosten, ongeacht de vervoerder(s). Een kortingproduct dat op deze parallelle en samenlooptrajecten bij de ene vervoerder een andere korting oplevert dan bij een andere (inclusief het geval dat de ene vervoerder wel en de andere geen korting verleent) past niet goed in dit systeem.

Bij een dalurenkortingproduct zou voor de hele reis dezelfde urencategorie gelden, in plaats van het huidige systeem, waarbij deze per vervoerder bepaald wordt. Wanneer dat voordeliger is kan de reiziger wel ervoor kiezen (zoals nu ook al in het geval van één vervoerder) tussentijds uit en in te checken.

Vooralsnog is de trend juist omgekeerd: ook bij papieren kaartjes gaat er een onderscheid komen naar vervoerder, zie boven.

Interoperabele vooraf gespecificeerde proposities[bewerken]

Een voorgestelde variant op het bovenstaande is dat men helemaal geen in-/uitcheckhandelingen verricht, behalve als men door een poortje moet. Men specificeert de hele reis, met eventueel meerdere vervoerders, vooraf, bijvoorbeeld bij een kaartautomaat. Dit kan een systeem zijn waarbij zoals hierboven alleen vertrek- en aankomststation worden gespecificeerd, of ook de route en/of de vervoerder(s). Eén mogelijkheid daarbij is dat de automaat een wegwerp-OV-chipkaart verstrekt, maar een andere is dat met de automaat de reis op een persoonlijke of anonieme OV-chipkaart geladen wordt. Bij de kosten kan dan rekening gehouden worden met de kortingproducten op de kaart.[111]

Reisroute[bewerken]

Bij reizen met een papieren kaartje geldt altijd al dat niet mag worden afgeweken van de reisroute waarvoor de reiziger over een vervoerbewijs beschikt. Met de OV-chipkaart hoeft de reiziger niet van tevoren een bestemming te kiezen, maar moet zich wel steeds op een toegestane route vanaf het incheckpunt bevinden. Daartoe moet de reiziger zo nodig uitchecken en inchecken om een nieuwe richting op te gaan.

Onderweg kan de conducteur de kaart controleren met een mobiele lezer. Er mag alleen gereisd worden in een richting van het incheckpunt af. Dat wil zeggen dat men zich op een toegestane reisroute vanaf dit incheckpunt moet bevinden. Bij de NS is dit naar keuze het NS-treintraject waarlangs de bestemming in reistijd het eerst wordt bereikt, of een in tariefeenheden korter traject, of een traject waar minder behoeft te worden overgestapt. Met uitzondering van de in de jaardienstregeling vermelde gevallen geldt echter dat het vertrek- of bestemmingsstation niet voorbij mag worden gereisd (zie onder). Er mag daardoor wel zonder extra uit- en inchecken omgereden worden om andere vervoerders te vermijden, bijvoorbeeld als men een vrij-reizen kaart heeft alleen voor NS. Het extra uit- en inchecken bij het maken van een omweg heeft (naast de grotere afstand) dezelfde nadelen als de aparte reiskosten per vervoerder, al of niet met een abonnement voor het hele spoorwegnet: financiële nadelen of extra restricties in reistijden, zoals vroeg genoeg vertrekken zodat ook het tweede en eventueel volgende inchecken nog in de daluren is, of de reis op het station van extra uit- en inchecken pas vervolgen als de spits om is (zie ook boven).

Bij reizen met OV-chipkaart (op saldo of vrij reizen) geldt dat, indien wordt afgeweken van de reisroute, men op het station waar de reisroute wordt verlaten moet uitchecken en opnieuw inchecken, of indien dit niet mogelijk is, men moet uitchecken en opnieuw inchecken op het eerstvolgende station waar wordt overgestapt.

De Voorwaarden Reizen op Saldo (en de Algemene Voorwaarden Voor het vervoer van Reizigers en Handbagage van de Nederlandse Spoorwegen (AVR-NS) in vrijwel dezelfde termen) definiëren de reisroute als volgt: "Het NS-treintraject waarlangs de bestemming in reistijd het eerst wordt bereikt. Daarnaast is het toegestaan over een in tariefeenheden korter traject te reizen of over een traject waar minder behoeft te worden overgestapt. Met uitzondering van de in de jaardienstregeling vermelde gevallen geldt dat het vertrek- of bestemmingsstation niet voorbij mag worden gereisd."

De Productvoorwaarden Abonnementen Consumenten (die gaan over de 6 nieuwe abonnementen) definiëren de reisroute als volgt: "Het NS-treintraject waarlangs de bestemming in reistijd het eerst wordt bereikt of met de kortste route (in tariefeenheden) wordt bereikt of met de minste overstappen wordt bereikt."

Er zijn onder meer de volgende gevallen waarbij verschillen optreden:

  • In het geval dat er twee routes zijn met de minste overstappen, waarvan één langer is in tariefeenheden en tijd (geen reisroute volgens de eerste definitie, wel volgens de tweede).[114]
  • In het geval dat er twee kortste routes zijn in tariefeenheden, maar waarvan één langer is in tijd (geen reisroute volgens de eerste definitie, wel volgens de tweede).

Deze verschillen verdwijnen als "korter" kan worden gelezen als "korter of even kort", enz. Daarnaast is er het verschil ten aanzien van het voorbijrijden van het vertrek- of bestemmingsstation.

Aangezien gesproken wordt van een toegestane reisroute en niet van een toegestaan reisplan mag men op een reisroute die toegestaan is omdat deze sneller kan zijn ook gebruik maken van andere treinen dan die snellere.

Een gevolg van het mogen nemen van een langere route (in tariefeenheden) als die sneller kan zijn is bijvoorbeeld dat reizen van Zwolle naar Den Haag (ook als dat via de Hanzelijn gebeurt) goedkoper is dan vanaf Kampen-Zuid, waar men in het eerste geval langs komt.[25] Men zou daardoor een papieren kaartje van Zwolle naar Den Haag kunnen gebruiken voor een reis van Kampen-Zuid naar Den Haag, en zo goedkoper uit zijn. Bij gebruik van de OV-chipkaart is deze "truc" niet mogelijk.

Zie ook onder "Bijzondere regeling bij sommige trajecten".

Voorbijreizen vertrek- of bestemmingsstation[bewerken]

De Voorwaarden Reizen op Saldo en de Algemene Voorwaarden Voor het vervoer van Reizigers en Handbagage van de Nederlandse Spoorwegen (AVR-NS) bepalen: "Met uitzondering van de in de jaardienstregeling vermelde gevallen geldt dat het vertrek- of bestemmingsstation niet voorbij mag worden gereisd."

Dit is een aanvullende voorwaarde bovenop het voorgaande. Weliswaar is het bestemmingsstation tijdens de reis met de OV-chipkaart voor de conducteur niet kenbaar, en kan dit zelfs door de reiziger nog niet bepaald zijn, maar er moet een bestemmingsstation zijn waarvoor de tot het moment van controle gemaakte reis is toegestaan.

De reisplanners van NS geven alleen de toegestane reisroutes als de optie Toon reisadvies voor OV-Jaarkaart of NS-Jaarkaart / NS/OV-Jaarkaart / Jaarkaart uit staat (niet aangevinkt, resp. Geen Jaarkaart geselecteerd). Deze optie is voor wie één papieren vervoerbewijs gebruikt, of op saldo reist en niet extra wil betalen door tussentijds uit en in te checken, of vrij reizen heeft door in de daluren in te checken terwijl tijdens de reis de spits aanbreekt, waardoor extra uit- en inchecken geld zou kosten.

Bij vrij reizen in de daarvoor geldende uren, en als men eventueel bereid is extra te betalen (door twee papieren vervoerbewijzen te kopen of bij op saldo reizen tussentijds uit en in te checken) moet deze optie aan staan om alle goede mogelijkheden te zien. Ook bij vrij reizen moet men bij voorbijreizen van het vertrek- of bestemmingsstation extra uit- en inchecken.

Door deze bepaling is het voor de conducteur min of meer mogelijk de eenvoudige regel te hanteren dat reizen in de richting van het vertrekstation (dat op het papieren vervoerbewijs staat, of waar men heeft ingecheckt) in ieder geval niet mag. Echter, reizen van A, langs B zonder daar te stoppen, naar C, vervolgens langs B naar D (als dat sneller is dan in B overstappen), wordt door deze bepaling niet verboden, maar zou van C naar B kunnen worden beschouwd als reizen in de richting van het vertrekstation, dus er blijven nog complicaties.

Routekeuze bij aankoop van een vervoerbewijs voor een vooraf gespecificeerde reis[bewerken]

Per 2 april 2014 wordt voor het papieren kaartje en het e-ticket ingevoerd dat bij een vertrek- en bestemmingstation met verschillende zinnige routes (routes die toegestaan zouden zijn als NS het hele spoorwegnet zou bedienen), en waar meerdere vervoerders bij betrokken kunnen zijn, men bij aanschaf van een kaartje de route en/of de vervoerder(s) kan kiezen, of de optie "vrije routekeuze": een kaartje dat geldig is op elk van de routes; in het laatste geval betaalt men de hoogste van de betreffende prijzen (als men van plan is een bepaalde route te nemen, en die is de duurste, dan kan men dus zonder extra kosten meer flexibiliteit verwerven met de genoemde optie "vrije routekeuze").

Voorwaarden Reizen op Saldo bij NS[bewerken]

In de Voorwaarden Reizen op Saldo bij NS[70] definieert NS "Onderbreken/onderbroken" als "De situaties waarbij u de laatste NS-kaartlezer(s) passeert om het station te verlaten of om gebruik te maken van een voorziening binnen het station die buiten het door de NS-kaartlezers omsloten gebied ligt." en wordt bepaald "In aanvulling op het bepaalde in AVR-NS dient met Reizen op saldo bij NS bij het onderbreken van de reis de rit afgesloten te worden met een check-uit op het betreffende station. Bij het vervolgen van de reis dient opnieuw ingecheckt te worden." De Productvoorwaarden Abonnementen Consumenten hebben een soortgelijke bepaling, maar zijn minder specifiek over de precieze grens: hier wordt gesproken over het verlaten van de halte of het station.

Een rit wordt gedefinieerd als een deel van een reis tussen een check-in en een check-uit. Voor de instaptarieven zie OV-chipkaart#Instaptarief (borg).

Vertragingsvergoeding[bewerken]

Per vervoerder is er een regeling voor een vertragingsvergoeding.[115] Dit is in de EU bij treinvervoer verplicht.[116]

NS[bewerken]

Bij binnenlandse reizen met de Nederlandse Spoorwegen is er een regeling "Geld terug bij vertraging".[117] Onder bepaalde voorwaarden kan men bij een vertraging vanaf 30 minuten een deel van de reiskosten terugkrijgen. De vergoeding is niet van toepassing bij een afwijking van de dienstregeling (bijvoorbeeld ten gevolge van werkzaamheden of een stremming) die vooraf door NS is aangekondigd, en ook niet bij grootschalige landelijke vertragingen.

Het restitutieverzoek kan bij reizen met de OV-chipkaart eenvoudig via het transactieoverzicht op de site van NS ingediend worden. Het vertrek- en eindstation worden daaruit overgenomen, daarbij geeft men de vertrektijd volgens dienstregeling op van de trein die men heeft genomen; de gekozen route (voor zover er meerdere toegestane zijn op basis van deze gegevens) hoeft niet te worden opgegeven. Verder geeft men op de categorie van vertragingsduur (30 t/m 59 minuten, 60 t/m 119 minuten, of 120 minuten of meer.

Het reizen met de OV-chipkaart met verplicht in- en uitchecken, zoals bij op saldo reizen, maar ook bij vrij reizen met Weekend Vrij, Dal Vrij en Altijd Vrij, verbetert de controlemogelijkheden bij een claim.

Er is geen vergoedingssysteem voor het geval dat een vertraging tot gevolg heeft dat iemand met een dalurenabonnement die voor de terugreis of een vervolgreis in de daluren had kunnen inchecken, nu in de spits moet inchecken, of moet wachten tot die om is.

Bedragen[bewerken]

De reiziger krijgt de volgende vergoeding bij een vertraging van 30 t/m 59 minuten, en bij een vertraging vanaf 60 minuten het dubbele (het onderscheid tussen 60 t/m 119 minuten en 120 minuten of meer is hiervoor niet van belang), maar alleen als de zo bepaalde vergoeding meer dan €2,20 bedraagt (de minimumreisafstand waarbij een vergoeding wordt uitgekeerd hangt daardoor af van de duur van de vertraging, de kosten van de reis, de klasse en het al of niet met korting reizen):

  • Papieren enkele reis en reizen op saldo: De helft van de prijs.
  • Papieren retour: Een kwart van de prijs.
  • Maandtrajectabonnement: 1/50 van de prijs van het abonnement.
  • Jaartrajectabonnement: 1/500 van de prijs van het abonnement.
  • OV-Jaarabonnement of NS-Jaarabonnement: Per vertraging 1/500 van de prijs van een NS-Jaarabonnement, dit is € 7,01
  • Vrij reizen met Dal Vrij: 1/36 van het maandbedrag: € 2,75 (2e klas) of € 4,78 (1e klas)
  • Vrij reizen met een studentenreisproduct: per vertraging € 2,27

Bij abonnementen waarbij moet worden in- en uitgecheckt moet er daadwerkelijk zijn in- en uitgecheckt om voor vergoeding in aanmerking te komen. Bij vrij reizen is de vergoeding in totaal per dag niet hoger dan het bedrag van twee vertragingen van 30 t/m 59 minuten (of één langere). Bij gebruik van een Keuzedag van een Voordeelurenabonnement 60+ wordt alleen een vergoeding van €3,50 uitgekeerd bij een vertraging vanaf 60 minuten.

Andere vervoerders[bewerken]

Bij NS Hispeed is er een aparte regeling.

Bij de Noordelijke Nevenlijnen binnen Nederland wordt bij meer dan 60 minuten vertraging 25% van de ritprijs vergoed mits de vergoeding meer dan € 4 bedraagt.

Bij Veolia geldt bij een papieren enkele reis, reizen op saldo en een papieren retour hetzelfde als bij NS, mits de vergoeding niet lager is dan € 2,50. Bij papieren kaartjes wordt de vergoeding berekend op basis van het aan Veolia toe te rekenen deel van de prijs.[118]

Besluit personenvervoer 2000[bewerken]

Het tijdelijke artikel 35a van het Besluit personenvervoer 2000[119] waarborgt het verkrijgbaar zijn van bepaalde vervoerbewijzen en abonnementen waarbij het spoorwegnet als één geheel wordt gezien, om te bewerkstelligen dat de reiziger aparte reiskosten per vervoerder kan vermijden. Het gaat om:

  • het NS-vervoerbewijs voor enkele reis- en retourkaarten tweede klas
  • het NS-abonnement tweede klas
  • het NS-deel van de OV-jaarkaart tweede klas

Dit besluit schrijft voor dat de concessieverlener dit uiterlijk vanaf 15 oktober 2011 als voorwaarde verbindt aan een concessie voor openbaar vervoer per trein. (Niet duidelijk is of wordt bedoeld nieuwe of ook bestaande concessies; gezien de vaak lange looptijd van concessies en de tijdelijkheid van dit besluit wordt gesuggereerd dat bestaande concessies dienen te worden aangepast.)

De term "NS" wordt hier gebruikt in de zin van treinvervoerder-overstijgend. Toegelicht wordt dat het betreft de in artikel 15, eerste lid, van de Vervoerconcessie voor het hoofdrailnet - zoals deze geldt met ingang van 1 januari 2010 - aangewezen beschermde kaartsoorten (blijkbaar wordt gedoeld op de voorschriften die tot en met 2010 golden). Dit verduidelijkt dat het bij het eerste item gaat om het volle tarief. Ook wordt in de concessie toegelicht dat "NS-abonnement" ook "de jeugdmaandabonnementen" omvat (mogelijk wordt hier op het sterabonnement gedoeld, dat ook op sommige treintrajecten geldig is, hoewel die normaliter niet worden aangeduid als NS-abonnement). Verder zijn er het NS-Jaarabonnement, het maandnetabonnement, het maandtrajectabonnement, het jaartrajectabonnement en Altijd Vrij. Niet duidelijk is of dalurenabonnementen er ook onder vallen. Het NS-Jaarabonnement, het maandnetabonnement, het maandtrajectabonnement en het jaartrajectabonnement zijn vervoerder-overstijgend.

Het besluit waarborgt voor trajecten met meerdere vervoerders het behoud van de papieren enkele reis vol tarief (die NS in 2013 wil afschaffen) en het jaar- en maandtrajectabonnement voor het hele traject (waarvoor NS eerder aankondigde een passende oplossing op de OV-chipkaart te zoeken) totdat de decentrale overheden en de treinvervoerders een structurele oplossing voor "het probleem van het meervoudige basistarief" (zoals dat zich voordoet bij op saldo reizen en bij aparte abonnementen per vervoerder) hebben gevonden.

Voor een voorstel voor een andere oplossing van "het probleem van het meervoudige basistarief", zonder het spoorwegnet als één geheel te behandelen, zie onder over de commissie Meijdam.

Reisplanners en tariefinformatie[bewerken]

De reisplanners van NS hebben het voordeel dat ze alleen toegestane reisroutes tonen. Varianten:

  • Standaard reisplanner op ns.nl[120].
  • Freetext reisplanner op ns.nl[121]. Verschilt alleen in de freetext invoer van de standaard reisplanner op ns.nl. Bij het wijzigen van de reis kan naar keuze de freetext bewerkt worden, of de aparte invoervakken.
  • Eenvoudige reisplanner voor een klein scherm en/of een trage of per MB dure verbinding.[122]
  • NS Reisplanner Xtra, app; een voordeel t.o.v. de mobiele site is dat afhankelijk van waar men zich bevindt gemakkelijk een vertrekstation in de buurt kan worden geselecteerd. De app heeft zelfs als enige van de reisplanners van NS dat de route en de overstapstations zijn ingetekend op de kaart van Google Maps (volledig inzoombaar, maar zonder extra's zoals de satellite-optie en Street View).[123], en ook dat men bij een gepresenteerde route voor elke trein de hele route kan opvragen, dus vanaf waar de trein vertrokken is tot waar hij uiteindelijk naar toe gaat.

De reisplanners op ns.nl geven een tabel Mogelijke reistijden, met voor elke reis de vervoerder(s), met de aanduiding "Intercity direct" in plaats van "NS" indien van toepassing. Daarbij wordt bij een rechtstreekse reis (een reis waarbij geen via-station is aangegeven) bij elke reismogelijkheid dezelfde prijs genoemd, ook als die prijs bij die reismogelijkheid niet van toepassing kan zijn, zoals bij de Thalys, namelijk de volle prijs 2e klas van een gewoon papieren kaartje, dus het NS-tarief horend bij het totale aantal tariefeenheden volgens het landelijke systeem. Dit is tevens de NS-prijs bij reizen op saldo indien de reis geheel met NS plaatsvindt, maar wanneer de reis geheel of gedeeltelijk met een andere vervoerder dan NS plaatsvindt kan de werkelijke prijs hoger of lager zijn. Voor reisdata vanaf 2 april 2014 worden de prijzen met OV-chipkaart vermeld (soms dat geen prijsinfo beschikbaar is).

Uit de tabel kan men een reismogelijkheid selecteren. Men krijgt dan daarvoor een overzicht van de deeltrajecten, met eventuele vermelding onder Reisdetails van bijvoorbeeld Reisdetails: Toeslag Schiphol - Rotterdam of Speciaal ticket vereist.

Het overzicht Prijs voor deze treinreis vermeldt ook weer prijzen met OV-chipkaart (voor reizen vóór 2 april 2014: de prijs voor een papieren kaartje, ook onder het kopje OV-chipkaart!). Pas bij aanklikken van Toon uitgebreid prijsadvies wordt de prijs van een papieren kaartje vermeld, die bij een reis met meerdere vervoerders vaak lager is. Voor het vergelijken van de prijzen van verschillende routes moet men dus niet in de tabel Mogelijke reistijden kijken, maar elke reismogelijkheid aanklikken en vervolgens steeds Toon uitgebreid prijsadvies. Als men geheel in de daluren met een niet-VDU-abonnement reist kan men wel de prijzen gemakkelijk vergelijken, want op alle prijzen in de tabel links geldt dezelfde korting. Vanaf zomer 2014 lost het probleem zich vanzelf op doordat de prijzen met OV-chipkaart dan gelijk worden aan die van de papieren kaartjes.

Men kan "Toon hogesnelheidstreinen" al of niet aanvinken, voor als men eventueel bereid is de toeslag te betalen, of als men geen toeslag hoeft te betalen. Het is overigens wel zo dat voor een veel groter deel van de reizigers Intercity direct toeslag (tussen Schiphol en Rotterdam) verschuldigd is dan ICE-toeslag. Wie bijvoorbeeld vrij reist met Dal Vrij, en alle goede reismogelijkheden zonder toeslag in de planner wil zien, moet de optie dus aanvinken, maar krijgt dan ook de Intercity direct.

9292 toont in het reisadvies de prijs voor een enkele reis met een OV-chipkaart zonder korting. Door verder te klikken ziet men de prijs gespecificeerd naar deelreis bij wisseling van vervoerder (dit is verschillend heen en terug, maar met hetzelfde totaal, zie boven). Verder wordt de prijs vermeld bij 40% korting op de hele treinreis. Ook de tarieven van trajectabonnementen zijn vermeld, en diverse niet trajectgebonden informatie. Het aantal tariefeenheden wordt vermeld, maar dit is bij het Easy Trip systeem niet precies de afstand op basis waarvan de vermelde prijs wordt berekend. Deze afstand kan worden berekend door het restbedrag te delen door de (niet op deze site vermelde) kilometerprijs. Als een via-station wordt opgegeven wordt uitgegaan van een onderbreking van meer dan 35 minuten. Als men onderweg van vervoerder wisselt en daarbij het kortingpercentage verandert dan is ook bij het reizen over de kortste route handig om het overstapstation als via-station op te geven, want dan ziet men in één keer de tarieven van beide deeltrajecten (waarbij er al rekening gehouden is met het dubbele opstaptarief), en kan men die zelf optellen. Het tabblad Ritprijs geeft de prijs van het papieren kaartje.

Als men voor vervoer van station A naar station B de goedkoopste reismogelijkheid wil vinden (keuze van het reisplan en keuze tussen papieren kaartje en OV-chipkaart) komt men een heel eind met zowel ns.nl als 9292.nl. Niet vermeld is de kleine besparing die bij sommige vertrekstations vanaf 2 april 2014 mogelijk is doordat bij een reis met een papieren kaartje waarvan het NS-deel volgt op een eerste deel bij een andere vervoerder dat zeer kort is, de hele reis goedkoper is dan zonder het eerste deel (zie boven): voor een reis Dordrecht - Rotterdam Centraal koopt men dan bijvoorbeeld een kaartje Dordrecht Stadspolders - Rotterdam Centraal.

Als men een dalurenabonnement heeft en men wil een reis maken met eventueel meerdere vervoerders, rond het begin of het eind van een spitsperiode, dan wordt het ingewikkelder, en zal men meer handwerk moeten verrichten, waarbij men prijzen van mogelijke deelreizen apart opzoekt en optelt (rekening houdend met de kortingen die gelden op de inchecktijden, en met het eventuele enkelvoudige opstaptarief).

De reisplanners van NS houden rekening met bepaalde overstaptijden per station[124], met kortere tijden voor een cross-platform-overstap. Als men een kans wil wagen een kortere overstaptijd te halen kan men de mogelijkheden bekijken door in de reisplanner de reis op te delen.[125]

Zie ook boven onder "Reisroute", en Dienstregelinginformatie over treinen.

Station met meerdere delen versus aparte stations dicht bij elkaar[bewerken]

De stations Amsterdam Sloterdijk en Amsterdam Muiderpoort hebben delen die zo gescheiden zijn dat het ook denkbaar was geweest dat de delen als aparte stations hadden gegolden. Dit betreft de volgende verschillen:

  • naamaanduiding (op de perrons, in dienstregelingen, registratie en overzichten van transacties, enz.)
  • spoornummering (unieke nummers of niet)
  • vertrekstaten die al of niet in beide gedeelten alle treinen vermelden
  • 60-minutenregel.
  • toegestane reisroutes, bijv. van de ene tak van Amsterdam Muiderpoort naar de andere via Amsterdam Centraal: nu moet men uit- en inchecken op Amsterdam Centraal, bij aparte stations zou dat niet hoeven

Aparte treinstations zo dicht bij elkaar als de delen van deze stations komen in Nederland echter niet voor.

Alternatief vervoer[bewerken]

Indien NS in een officieel reisadvies adviseert om gebruik te maken van een andere, alternatieve vervoerder hoeft men hier geen extra vervoersbewijs voor aan te schaffen en hoeft men er niet in te checken. In deze gevallen heeft de NS met de desbetreffende vervoerder afgesproken dat reizigers ook met een NS-vervoersbewijs op het alternatieve traject gratis kunnen reizen. Bij een poortje staat een medewerker om de reiziger door te laten.[126]

Opladen terwijl men ingecheckt is[bewerken]

Als men incheckt en vervolgens saldo oplaadt op hetzelfde station dan wordt men automatisch uitgecheckt zonder het instaptarief terug te krijgen.[127][128] Of dit ook gebeurt op een ander station is niet duidelijk. Het zou in strijd zijn met de regel "Uitchecken is niet mogelijk als het saldo niet toereikend is. Men moet dan eerst het saldo opladen, en dan alsnog uitchecken." elders op deze pagina.

Geschiedenis van vervoerbewijzen en kortingkaarten en van de invoering van de OV-chipkaart[bewerken]

Enkele afgeschafte netabonnementen zijn het 8-daags algemeen abonnement (later 8-daagse kriskraskaart genoemd), het algemeen weekabonnement en de Tienertoer.

De NS-Kortingkaart is ingevoerd in 1979 (vóór de invoering van "voordeeluren") en bood 50% korting op enkele reizen, 40% op retours, en 25% op week- en maandabonnementen. Hiermee kon op alle uren gereisd worden.[129] Later werd de Railactiefkaart en Jongerenkaart ingevoerd, als goedkopere versie alleen voor voordeeluren.

De NS-Voordeelurenkaart verving halverwege de jaren 90 de NS-Jongerenkaart, NS-Railaktiefkaart en de NS-60+ Seniorenpas. De NS-Railaktiefkaart was vergelijkbaar met het Voordeelurenabonnement, de NS-Jongerenkaart was een goedkopere versie voor jongeren, en de NS-60+ Seniorenpas kostte hetzelfde als een NS-Railaktiefkaart maar bood gratis vrije reisdagen (nu keuzedagen genoemd). Een eerdere kaart was de Dalurenkaart die niet per persoon maar per gezin werd verkocht. In 2008 is de NS-Voordeelurenkaart vervangen door het Voordeelurenabonnement dat wordt geladen op een persoonlijke OV-chipkaart.

In de eerste jaren van de Interliner-snelbussen was de voordeelurenkaart daar ook geldig.

Enkele afgeschafte kaartsoorten zijn de meermanskaart en het avondretour.

In 2010 maakte de NS bekend dat in 2011 de tarievenstructuur zou worden aangepast in verband met de invoering van de OV-chipkaart. De prijs van een retourtje werd gelijk aan de prijs van twee enkele reizen. Om de tarieven gelijk te krijgen werden de retourtjes gemiddeld 2% duurder en een enkele reis gemiddeld 3% voordeliger.[130]

Met de nieuwe tariefstructuur verdween een aantal kaartjes:

  • 5-retourkaart. Alle NS-kaartautomaten bieden inmiddels de mogelijkheid meer exemplaren van ieder kaartje in één keer aan te schaffen.
  • Weekendretour. Wie op verschillende dagen heen en terug wil reizen, is net zo voordelig uit met 2 enkele reizen. Het weekendretour bleef eerst nog bestaan, maar werd even duur als een dagretour.
  • Rondreis en omwegbewijs. Werden bijna niet meer verkocht.

Een e-ticket voor een dagkaart, een papieren dagkaart, een railrunner en papieren dagkaarten fiets en hond waren tot 14 november 2012 verkrijgbaar. Eerder gekochte ongedateerde kaarten zijn vaak nog een jaar te gebruiken.

Zie ook treinkaartjes in Nederland.

Op 10 oktober 2010 werd de OV-chipkaart geldig op de Veolia treinen op de Maaslijn (Nijmegen-Roermond) en de Heuvellandlijn (Maastricht-Kerkrade) en op 21 januari 2011 bij Arriva op de Noordelijke Nevenlijnen. Vanaf maart 2011 begon Syntus haar OV-chipkaartapparatuur te installeren op de treinverbindingen ArnhemTiel, Arnhem–Winterswijk, Zutphen–Winterswijk en Zutphen–Oldenzaal en deze werd op 12 mei 2011 in gebruik genomen. Een aantal Syntus lijnen is per eind 2012 overgenomen door Arriva en Breng. Conform de aanbesteding wordt van een nieuwe vervoerder verwacht dat de OV-chipkaartapparatuur bij de indiensttreding functioneert. Op 1 september 2011 werd de OV-chipkaart geldig op de Valleilijn van Connexxion en op 15 september 2011 begon Arriva met een live-test op de MerwedeLingelijn.[131][132]

Per 17 juli 2013 is het via-kaartje afgeschaft.[133]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Omdat de ontwerpspecificaties van het OV-chipkaartsysteem niet openbaar beschikbaar zijn en de verschillende vervoerbedrijven een en ander verschillend implementeren is veel van de informatie verkregen uit tal van bronnen en/of door ervaringen uit de praktijk van reizigers.

Bronnen

  1. http://www.prorail.nl/Vervoerders/Documents/Kaartje%20vervoerders%202013.pdf
  2. a b c OV-chipkaart en internationaal reizen, NS Hispeed
  3. Zie ook
  4. http://www.arriva.nl/fileadmin/user_upload/Folders_Trein/2013/Kaartsoorten_en_tarieven_2013_Alg.pdf
  5. Het Voordeelurenabonnement valt hier niet onder, want dat is bij reizen op saldo niet landelijk geldig.
  6. Het aantal urencategorieën is 1 bij Altijd Vrij, 2 bij Dal Voordeel, Altijd Voordeel en Dal Vrij, en 3 bij Weekend Vrij.
  7. http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/03/15/beantwoording-kamervragen-van-de-leden-de-boer-en-lodders-beiden-vvd-over-aanzienlijke-prijsstijgingen-in-het-openbaar-vervoer-onder-andere-op-het-hanzelijn-traject.html
  8. Tariefinformatie
  9. De maximale prijs geldt vanaf 90 tariefeenheden, en is iets lager dan die van van de maandversie van Altijd Vrij.
  10. De maximale prijs geldt vanaf 90 tariefeenheden, en is iets lager dan die van van de prijs van de jaarversie van Altijd Vrij
  11. Door de "dubbele afronding" verlopen de kortingtarieven als functie van het aantal tariefeenheden enigszins onregelmatig: één extra kost 0, 10 of 20 cent extra.
  12. a b Was tot 09-12-2012 in handen van NS.
  13. http://www.valleilijn.nl/index.php?pid=65
  14. http://www.rocovgelderland.nl/download/publicaties/139
  15. a b Was tot 09-12-2012 in handen van Syntus.
  16. a b Nieuw tariefsysteem maakt sommige treinreizen iets duurder per 2 april 2014
  17. Bepaalde leeftijdscategorieën hadden bij Veolia recht op leeftijdskorting van 34 procent; Veolia heeft deze met ingang van 1 januari 2014 afgeschaft.[1]
  18. per 2 april 2014
  19. Gemakshalve wordt hier "korting" ruim opgevat, er valt ook 0% en 100% korting onder.
  20. De term tariefperiode wordt ook wel gebruikt. Welke het duidelijkst is hangt van af van de vraag of als men bijvoorbeeld vóór de middagspits incheckt en bij het vervolg van de reis erna dit geldt als één reis (als dit laatste binnen 35 minuten na uitchecken gebeurt).
  21. De bedragen zijn van 2013; in 2014 is het opstap-/basistarief € 0,87.
  22. Bij het NS-tarief bedraagt het restbedrag € 1,24 voor de eerste 8 tariefeenheden. Het stijgt vervolgens met 10 of 20 cent per tariefeenheid (hoe groter de afstand hoe vaker 10 cent), vanaf 118 tariefeenheden met 0 of 10 cent per tariefeenheid (hoe groter de afstand hoe vaker 0 cent). Behoudens kleine schommelingen doordat het aantal centen steeds op een 4 eindigt is de prijs per tariefeenheid een dalende functie van het aantal tariefeenheden. Het maximum bedraagt € 23,74.
  23. Vanaf januari enkel basistarief, OV-chipkaart.nl, 7 januari 2013
  24. Op de OV-chipkaart wordt geregistreerd of een rit van het type "trein" is. Verder wordt geregistreerd het cumulatieve aantal tariefeenheden bij NS aan het eind van de laatste treinketen (waarbij 0 tariefeenheden reizen wordt onderscheiden van op hetzelfde station weer uitchecken). Als wordt ingecheckt voor de trein binnen 35 minuten van uitchecken voor de trein, wordt aan de hand van de tijd van de vorige check-in en het reisproduct bepaald welke korting (0%, 20%, 40% of 100%) bij de vorige deelreis van toepassing was (of het kortingpercentage wordt apart geregistreerd). Als dit hetzelfde is als wat bij de nieuwe check-in van toepassing is wordt de treinketen voortgezet. Bij uitchecken wordt met toepassing van de korting het verschil tussen het NS-tarief voor het nieuwe cumulatieve aantal tariefeenheden en het NS-tarief voor het oude cumulatieve aantal tariefeenheden in rekening gebracht.
  25. a b http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/03/15/beantwoording-kamervragen-van-het-lid-dik-faber-christenunie-over-het-tariefsysteem-op-het-spoor.html
  26. a b http://www.ns.nl/over-ns/nieuwscentrum/nieuwsberichten/2013/03/dubbel-opstaptarief-op-het-spoor-nu-ook-opgelost-voor-studenten-en-treinreizigers-in-het-noorden.html
  27. http://www.treinreiziger.nl/actueel/binnenland/dubbel_opstaptarief_op_het_spoor_opgelost-145113
  28. https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-247146.html
  29. De prijzen zijn gebaseerd op 9292.nl. De reisplanners van NS geven voor reizen met (deels) andere vervoerders alleen de prijzen van papieren kaartjes, zie [2].
  30. De gevolgen (extra kosten of 2,5 uur wachten) zijn voor eigen rekening. Zie ook [3] - "Ik kom door treinvertraging vanuit de dalperiode in de spitsperiode terecht met overstappen. Wat dan?". Er geldt slechts de NS-regeling "Geld terug bij vertraging" en soortgelijke regelingen bij andere vervoerders. Het genoemde wachten valt hier niet onder.
  31. http://www.ns.nl/reizigers/ovchipkaart/opladen--activeren/index.html
  32. Valleilijn OV-chipkaart
  33. http://www.stenaline.nl/ferry/boeken/ns-trein-station-naar-londen-enkele-reis
  34. http://www.evonet.be/~rvdborgt/trein/ns/ns-tcv-algemeen.html - TCV voor Nederland (2005)
  35. Zie nshipeed.nl, kies "Vrij reizen op het traject in België", resp. "Bahncard 100"; zo krijgt men bij de reismogelijkheden met gewone treinen het tarief voor het Nederlandse traject tot de grens; omdat bij Bahncard 100 RailPlus is inbegrepen moet men hier de prijs vermenigvuldigen met 4/3 om de volle prijs te krijgen. Gemakkelijker is een site specifiek voor de normale tarieven, waar men bovendien ook grenspunten kan invoeren: [4].
  36. http://www.belgianrail.be/nl/vervoersbewijzen/buitenland/maastricht
  37. Zelfstandig mogen reizen met een Railrunner is een onderdeel van [5][6] dat niet expliciet is teruggedraaid in [7], maar [8] vermeldt de oude regeling nog.
  38. http://locov.nl/actueel/publicaties/locov_2012__besluit_afschaffen_papieren_vervoerbewijzen.aspx
  39. http://www.veolia-transport.nl/limburg/nieuws/nieuwsarchief/regio/201211271116/index.html
  40. http://www.ns.nl/reizigers/ovchipkaart/reizen/reizen-met-bepaalde-ns-abonnementen-uitzonderingen.html
  41. http://locov.nl/actueel/publicaties/locov2011194adviesaanvraagnieuwproductportfolio.aspx
  42. http://locov.nl/actueel/publicaties/locov201193892besluit.aspx
  43. Productvoorwaarden Abonnementen Consumenten
  44. http://www.ns.nl/reizigers/producten/abonnementen/keuzedagen-bij-een-dal-voordeel-of-altijd-voordeel-abonnement.html
  45. http://www.ns.nl/reizigers/producten/abonnementen/keuzedagen-bij-een-voordeelurenabonnement.html
  46. https://forum.ns.nl/abonnementen-2/keuzedag-ophalen-de-kaartautomaat-425
  47. Dal Vrij Dagkaart bij de NS
  48. a b c http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/07/11/moties-en-toezegging-ov-chipkaart-en-besluit-novb-enkelvoudig-in-en-uitchecken.html
  49. Bij een NS-reis met een onderbreking op de bestemming van minder dan 35 minuten kan men beter op saldo reizen, zie boven.
  50. Zelfs als men alleen reist is een groepsretour (in het weekend ook de hele dag geldig) soms iets goedkoper: € 49.
  51. http://www.ns.nl/reizigers/klantenservice/klantenservice/tarieven/routekeuze.html
  52. Info van Veolia met links naar de soortgelijke info van andere vervoerders.
  53. https://www.veolia-transport.nl/limburg/nieuws/nieuwsarchief/corporate/201403051451
  54. http://locov.nl/actueel/publicaties/locov_2013_272170_besluit_tarieven_2014_doc.aspx
  55. http://www.treinreiziger.nl/actueel/binnenland/sommige_treinreizen_ook_iets_goedkoper_door_nieuw_tariefsysteem-146061
  56. http://sittard-geleen.nieuws.nl/nieuws/20140303/Regionale-prijzen-op-alle-treinkaartjesmet-landelijke-kortingsafspraken
  57. http://www.omroepgelderland.nl/web/nieuws-1/2051979/rocov-papieren-treinkaartje-wordt-duurder.htm
  58. https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23645-546.html
  59. http://locov.nl/actueel/publicaties/locov_2013_272170_besluit_tarieven_2014_doc.aspx
  60. Een mogelijk tariefsysteem bij een reis van A naar B bestaande uit een reis van A naar C met vervoerder V en een reis van C naar B met vervoerder W is als volgt. Lokale vervoerders hebben per regio een eigen prijstabel met voor elk aantal tariefeenheden een prijs, met ook prijzen voor lange reizen. W rekent zijn prijs behorend bij een afstand AB, verminderd met zijn prijs voor de afstand AC.[9]. Blijkens de prijsvoorbeelden zouden de lokale vervoerders daarbij voor lange afstanden (eventueel alleen voor afstanden langer dan het langste eigen traject in de betreffende regio) afwijken van het huidige systeem van (naast het basistarief) een vaste prijs per tariefeenheid.
  61. http://locov.nl/actueel/publicaties/locov_2013_198812_adviesaanvraag_tarief_2014.aspx
  62. http://www.ns.nl/reizigers/producten/losse-kaartjes/groepsretour.html
  63. Nog niet duidelijk is of hij alleen naar het vertrekstation mag terugreizen, of van de bestemming naar een willekeurig station mag reizen. Dit komt neer op de vraag of ieder bij het aanmaken van het e-ticket een vertrekstation moet opgeven.
  64. Gebruiksmogelijkheden abonnementen Altijd Vrij, Altijd Voordeel, Dal Vrij, Dal Voordeel en Weekend Vrij, februari 2012
  65. a b c Stand van zaken voornemen tot afschaffing van het papieren treinkaartje
  66. http://www.locov.nl/actueel/publicaties/locov_2012__besluit_afschaffen_papieren_vervoerbewijzen.aspx
  67. http://anbotexel.nl/papieren-kortingskaartje-blijft-bij-ns.html
  68. De sterke prijsverhoging door het opknippen van trajecten is in de publiciteit gekomen en schrikt vervoerders en overheden af.
  69. http://www.ns.nl/reizigers/klantenservice/klantenservice/tarieven/routekeuze.html
  70. a b Deze staan in een document met de kop "Voorwaarden Reizen op Saldo". Een link met de tekst "Algemene Voorwaarden Reizen op saldo" is te vinden op http://ns.nl/cs/Satellite/reizigers/ov-chipkaart/zo-werkt-het" onder "Reizen op saldo. Wat is dat?". De tekst is ook bijgevoegd bij "Productvoorwaarden Voordeelurenabonnement" op http://ns.nl/cs/Satellite/reizigers/regelen-en-kopen/beheren-wijzigen-voordeelurenabonnement/productvoorwaarden.
  71. a b http://www.ns.nl/over-ns/campagnes/dossier-ov-chip/poortjes-op-stations.html
  72. http://www.ns.nl/reizigers/blind/ov-chipkaart-en-in-werking-stellen-poorten-op-stations.html
  73. Voor de situering van de poortjes op de stations zie de stationsplattegronden op [10]; ze worden aangegeven met evenwijdige zwarte stroken.
  74. http://www.locov.nl/actueel/publicaties/locov_2013_83920_adviesaanvraag_afschaffen_via_kaartje.aspx
  75. 20110315 Brief aan gemeente Gouda m.b.t. plaatsen poortjes
  76. NS wil op 1 augustus volledig over op ov-chipkaart Treinreiziger.nl
  77. http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/02/12/oplossing-dubbel-opstaptarief-op-het-spoor.html
  78. a b Horecagelegenheid vreest verlies klanten door poortjes NS, Reformatorisch Dagblad, 29 mei 2012
  79. Weerstand gemeenten tegen sluiten ov-poortjes op stations, NRC Handelsblad, 16 juni 2012
  80. http://www.vng.nl/onderwerpenindex/milieu-en-mobiliteit/openbaar-vervoer/standpunten-voc#Poortjes_OV-Chipkaart
  81. Probleemschets interwijkverbinding. Overzicht van een landelijk probleem met de OV-Chipkaartpoortjes op stations
  82. FENS-rapportage vierde kwartaal 2011
  83. http://www.ns.nl/over-ns/campagnes/dossier-ov-chip/veel-gestelde-vragen-en-antwoorden.html#welke-stations-worden-beheerst-toegankelijk
  84. a b c d e f g Er zijn aparte OV-chipkaartgebieden voor beide perrons/richtingen. Er zijn in dit geval geen echte nadelen vergeleken met één OV-chipkaartgebied, want er zijn geen toegestane reisroutes waarbij men van het ene naar het andere OV-chipkaartgebied moet, en ook geen voorzieningen waarvoor men bij een tussenstop naar het andere OV-chipkaartgebied zou moeten.
  85. http://www.leiden.pvda.nl/uploads/nieuws_bijlagen/20100803_ns_brief_aan_gemeente_leiden_mbt_ov_chipkaartpoortjes.pdf
  86. http://www.kersenboogerd.net/verslag-bok-10-oktober-2012
  87. http://www.kersenboogerd.net/wmo-bij-bok-april
  88. Proef Station Rotterdam Alexander: alle poortjes in gebruik, NS.nl
  89. Proef Station Woerden: alle poortjes in gebruik, NS.nl
  90. Woerden eerste station met afgesloten ov-poortjes RTV Utrecht.nl
  91. Chippoortjes sluiten station Zwolle af
  92. Men kan dit wel controleren met mobiel internet in het transactieoverzicht op ns.nl, mits de laatste check-in er al op staat.
  93. Highspeed brief i.v.m. gesloten poort experiment in Woerden
  94. Verplicht inchecken vanaf 1 januari
  95. Studenten verplicht inchecken bij Arriva
  96. Zie ook [11].
  97. 5-minutenmarge
  98. http://www.locov.nl/actueel/publicaties/locov201193892besluit.aspx
  99. http://www.ns.nl/zakelijk/producten/ns-business-card/dal-abonnement.html
  100. https://forum.ns.nl/ov-chipkaart-5/oude-nieuwe-voordeelurenkaart-881
  101. http://www.treinreiziger.nl/reizen/reiservaringen/weblog/weblog_hildebrand/onduidelijkheid_over_reizen_met_de_voordeelurenchipkaart_even_voor_negen-144018
  102. Dit staat inmiddels alleen nog op het zakelijk deel van de website.[12]
  103. [13] - "Wanneer betaal ik wél een opstaptarief bij een overstap naar een andere treinvervoerder?"
  104. http://www.ovpro.nl/trein/2012/06/01/restauranthouder-amsterdam-cs-sleept-ns-voor-rechter
  105. Vergeten uit te checken bij Arriva
  106. Dit staat wel in de regels maar er is weleens geconstateerd dat dit niet daadwerkelijk geldt/gold.[14]
  107. Voorwaarden Reizen op Saldo bij NS, zie definitie reisroute
  108. Het spoor naar slagkracht, Advies Commissie Permanente Structuur en Dubbel Opstaptarief in de treinrailketen (commissie Meijdam)
  109. Brief van minister Schultz van Haegen (IenM) aan de Tweede Kamer met de reactie op rapport commissie Meijdam Het spoor naar slagkracht
  110. Rapportage permanente structuur en splitsing TLS
  111. a b http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2013/07/11/rapport-enkelvoudig-in-en-uitchecken-in-de-treinketen.html
  112. https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kv-tk-2013Z14580.html
  113. http://www.treinreiziger.nl/actueel/binnenland/enkelvoudig_in-_uitchecken_maakbaar_maar_moeilijk_te_realiseren-145439
  114. Volgens [15] heeft Maastricht-Nijmegen als enige toegestane route die via de Maaslijn.
  115. http://forum.ov-ervaringen.nl/viewtopic.php?f=34&t=419
  116. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2007:315:0014:0041:NL:PDF
  117. [16] - Geld terug bij vertragingen
  118. http://www.veolia-transport.nl/limburg/_meta/documenten/vergoe-vertr-Lim-aug12.pdf
  119. Besluit van 30 juni 2011 tot wijziging van het Besluit personenvervoer 2000 in verband met het meervoudige basistarief bij gebruik van de OV-chipkaart voor het openbaar vervoer per trein
  120. http://ns.nl - geeft ook tariefinformatie, maar niet voor bijvoorbeeld Dal Vrij (bij een gepresenteerde reismogelijkheid moet men in voorkomende gevallen zelf per vervoerder bekijken of men in de daluren kan inchecken, zodat men vrij kan reizen).
  121. http://www.ns.nl/freetext-reisplanner
  122. http://m.ns.nl
  123. Dus niet een kaart waarop alle spoorlijnen extra duidelijk staan weergegeven, zoals op de kaart van Prorail[17].
  124. Overstaptijden per station
  125. https://forum.ns.nl/overige-producten-6/reisplanner-informatie-onvolledig-502
  126. https://forum.ns.nl/de-trein-11/geld-terug-vragen-advies-kiezen-voor-ander-vervoersbedrijf-540
  127. https://forum.ns.nl/ov-chipkaart-5/na-netjes-ingecheckt-hebben-de-conducteur-niet-ingecheckt-had-423
  128. https://forum.ns.nl/ov-chipkaart-5/je-saldo-opladen-wanneer-ingecheckt-bent-830
  129. De Kampioen Aug 1979 - over de NS-Kortingkaart
  130. NS past per 2011 tariefstructuur aan: einde voor weekendretour, 30 juli 2010
  131. http://www.arriva.nl/nieuws-en-acties/nieuws/nieuwsdetail/reizen-met-de-ov-chipkaart-op-de-merwedelingelijn-al-mogelijk/
  132. MerwedeLingelijn bijna klaar voor ov-chipkaart
  133. http://www.ns.nl/reizigers/blind/via-station/via-station.html

Externe links