Rentmeester (beroep)

Een rentmeester beheert goederen, in het bijzonder het onroerend goed van een eigenaar. Deze eigenaar kan zowel een particulier als een private of publieke rechtspersoon zijn. De moderne rentmeester is een breed opgeleide vastgoeddeskundige en een echte vakman. Naast beheer adviseren rentmeesters op het gebied van onder andere grondzaken, grondbeleid, overdracht van eigendom, pacht, erfpacht, onteigening, vestigen van zakelijke rechten, schadevergoeding, waardering van vastgoed, fiscale aspecten, juridische aspecten (zoals illegaal grondgebruik en verjaring), planologische vraagstukken, bestemmingswijziging en gebiedsontwikkeling.

Rentmeesters in Nederland

Rentmeesters kunnen in Nederland zowel zelfstandig als in dienst van rentmeesterkantoren werken. In beide gevallen kunnen zij lid zijn van de Nederlandse Vereniging van Rentmeesters.

Daarnaast is de term rentmeesterschap de laatste jaren ook in zwang als nieuwe rol voor de overheid. Die rol refereert aan de houding van de voormalige landgoedeigenaren met de aanvulling van maatschappelijk rendement als hoogste doel. De rol als rentmeester geeft de mogelijkheid om de sociale, fysieke en maatschappelijke rollen van de overheid op bestuurlijk niveau met elkaar te verbinden. Het moet gaan leiden tot een werkwijze die de bezuinigingen omzet in kansen. Ondernemerschap bij alle stakeholders wordt gefaciliteerd en de overheid bewaakt de kaders. Die kaders dienen het algemeen belang voor een duurzaam zelfvoorzienende samenleving. Het management heeft een visie op de toekomst van de leefbare stad in al zijn facetten en stuurt op de competenties en mandaat die nodig zijn in de ambtelijke organisatie en stuurt daarop.

Feodaliteit

In het feodale tijdvak werd een bezit, zoals een heerlijkheid, beheerd door een rentmeester als de heer langdurig afwezig was, bijvoorbeeld omdat hij verbleef op een ander van zijn bezittingen of in dienst was van zijn leenheer. In dit verband gebruikt men ook wel de term kastelein, een woord dat geleidelijk aan de betekenis van herbergier heeft gekregen. Ook tegenwoordig worden landgoederen nog wel door rentmeesters beheerd.

Bijbel

Ook in de Bijbel komt men de functionaris tegen, in de gelijkenis van de onrechtvaardige rentmeester. Deze naam stamt uit de NBG 1951. De Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004 zet er boven: 'Rijkdom en gerechtigheid'.

De gelijkenis in het boek Lucas gaat over een rentmeester die ontslagen wordt. Deze verlaagt vervolgens de schuld die de mensen hebben bij zijn baas; in de praktijk van die tijd betrof dat wellicht het deel van de heffing dat hij mocht opleggen als eigen inkomsten. Hij hoopt daarmee hun sympathie te verwerven voor als hij op straat zal staan.

In de Bijbel wordt rentmeesterschap ook overdrachtelijk gebruikt, de mens is volgens de Bijbel geen eigenaar van zijn bezit maar rentmeester. God is in die visie eigenaar van alles op aarde, zowel het stoffelijke als het onstoffelijke, de mens heeft het slechts in bruikleen.

Politiek

In de Nederlandse politiek wordt, met name door het CDA, het begrip rentmeesterschap gebruikt om aan te geven dat de huidige generatie de wereld slechts in beheer heeft en in goede staat moet doorgeven aan de volgende generatie. Goed rentmeesterschap betekent voor het CDA zoiets als duurzame ontwikkeling.