Republikeinse Volkspartij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cumhuriyet Halk Partisi
Republikeinse Volkspartij
Cumhuriyet Halk Partisi.png
Functiehouders
Partijleider Kemal Kılıçdaroğlu (2010-heden)
Mandaten
Zetels
Geschiedenis
Opgericht 9 september 1923
Algemene gegevens
Actief in Turkije
Hoofdkantoor Anadolu Bulvarı 12,
Söğütözü, Ankara
Richting centrumlinks
Ideologie Kemalisme
nationalisme
secularisme
populisme
Kleuren Rood en wit
Europese organisatie PES (geassocieerd lid)
Website chp.org.tr
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Turkije

CHP (Cumhuriyet Halk Partisi, d.i. Republikeinse Volkspartij), is een centrumlinkse Turkse politieke partij. Het is de oudste politieke partij van Turkije en anno 2011 de grootste oppositiepartij in het Turkse parlement.

Geschiedenis[bewerken]

De partij werd door Mustafa Kemal Atatürk op 9 september 1923 opgericht als de Halk Fırkası (Volksdivisie). Atatürk bleef tot aan zijn dood in 1938 de voorzitter van de partij. De Volksdivisie was voortgekomen uit de Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyetinin (Groep ter verdediging van de rechten van Anatolië en Thracië), een onderdeel van de Turkse Nationale Bevrijdingsbeweging. De partij werd op 10 november 1924 omgedoopt tot de Cumhuriyet Halk Fırkası (Republikeinse Volksdivisie). In 1927 werden er vier pijlers in het partijprogramma opgenomen, deze zijn: Republikanisme, Volkisme, Nationalisme, Laïcisme. Op het partijcongres van 4 mei 1935 werd de partij voorgoed omgedoopt tot de Cumhuriyet Halk Partisi (Republikeinse Volkspartij) en werden er naast de vier pijlers het Staatisme en Revolutionisme geïntroduceerd. Deze zes pijlers, worden de 6 pijlen genoemd en worden vandaag de dag nog steeds uitgedragen door de partij.

Hoewel het oprichten van oppositiepartijen naast de CHP tot aan 1930 was toegestaan, had de CHP vanaf haar oprichting reeds een monopoliepositie weten te verwerven. Net als in de CPSU in de Sovjet-Unie was de CHP nauw verweven met het staatsapparaat. Na de dood van Atatürk volgde zijn vertrouweling Ismet Inönü hem op als partijvoorzitter en president. Onder Inönü werd in 1946 de monopoliepositie van de CHP opgeheven en werd het meerpartijenstelsel ingevoerd.

Na de Tweede Wereldoorlog t/m de jaren zeventig bleef de CHP qua zetelaantal de grootste of een van de grootste politieke partijen van Turkije. In 1950 raakte ze voor het eerst haar meerderheid kwijt en belandde ze in de oppositie tegen de regering van Adnan Menderes. Na de staatsgreep van 1960 kwam ze weer in het centrum van de macht en werd Inönü opnieuw premier. Zijn voorzitterschap duurde tot 1973 toen Bülent Ecevit als partijvoorzitter werd gekozen. Hij verwierf in 1974 grote populariteit door zijn doortastende bezetting van het noorden van Cyprus. Zijn opvolger als partijleider werd Deniz Baykal en als premier Tansu Çiller, de eerste en tot nu toe enige vrouwelijke regeringsleider.

Baykal trad op 11 mei 2010 af na een seksschandaal. Op het internet werd een video verspreid van Baykal en een afgevaardigde van CHP in een hotelkamer. Hij was 18 jaar lang aan het roer van de partij.[1] Op 22 mei 2010 werd Kemal Kılıçdaroğlu de nieuwe partijvoorzitter. [2]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Erik J. Zürcher, Turkey, a modern history