Retabel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een groot altaarretabel van de beroemde middeleeuwse beeldhouwer Veit Stoss
herstelling van de zijpanelen met moderne kunst

Een retabel, ook wel altaarretabel is een wand van schilder- of beeldhouwwerk tegen de muur boven een altaar. Altaarretabels bestaan alleen in de katholieke traditie. De meeste retabels dateren van voor de reformatie.

De voorstellingen op het retabel verwijzen dikwijls naar een heilige aan wie het altaar is gewijd. Soms zijn in het altaarretabel reliekschrijnen verwerkt. Neogotische retabels hebben in het midden vaak een tabernakel.

Vlaamse en Spaanse retabels[bewerken]

In Vlaanderen waren retabels zeer populair, de meeste kerken hadden een dergelijk retabel. Velen hebben echter de beeldenstorm niet overleefd of zijn geroofd. De Sint-Leonarduskerk in Zoutleeuw maakt daarop een uitzondering. In deze kerk bevinden zich nog zeven laatgotische retabels. Een door P.P. Rubens geschilderde triptiek bevindt zich waar de meester het zich had voorgenomen, in de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk te Mechelen. Enkele andere retabels die bewaard bleven vind je in een wereldberoemde collectie in het Museum voor kunst en geschiedenis in het Brusselse Jubelpark. Onderdelen of beeldengroepen van retabels worden nu verhandeld op markten. In Spanje zijn er nog retabels volledig bewaard. Antwerpen voerde beelden en zogenaamde Antwerps retabels uit tot zelfs in de Canarische Eilanden. In de neogotiek herleefde de interesse in retabels en werden neo-gotische retabels gemaakt. Een specifieke vorm van retabels, typisch voor de zuidelijke Nederlanden in de 15de en 16de eeuw zijn de besloten hofjes.