Reuzengordelstaarthagedis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reuzengordelstaarthagedis
IUCN-status: Kwetsbaar[1] (1996)
Exemplaar in de San Diego Zoo.
Exemplaar in de San Diego Zoo.
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Squamata (Schubreptielen)
Onderorde: Lacertilia (Hagedissen)
Infraorde: Scincomorpha (Skinkachtigen)
Familie: Cordylidae (Gordelstaarthagedissen)
Geslacht: Smaug
Soort
Smaug giganteus
Smith, 1844
Afbeeldingen Reuzengordelstaarthagedis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Reuzengordelstaarthagedis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

De reuzengordelstaarthagedis[2] (Smaug giganteus) is een hagedis uit de familie gordelstaarthagedissen (Cordylidae).[3]

Naamgeving[bewerken]

De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Andrew Smith in 1844. Oorspronkelijk werd de naam Cordylus giganteus gebruikt en onder deze naam is de hagedis bekend. Later werd de soort ook tot het niet langer erkende geslacht Zonurus gerekend. De huidige geslachtsnaam Smaug is vernoemd naar de draak Smaug uit de The Hobbit-merchandise.

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De reuzengordelstaarthagedis is een van de grootste en bekendste soorten uit de familie gordelstaarthagedissen. De kleur is beige tot bruin en soms lichtgrijs, een echte tekening of een baltskleur ontbreekt. De hagedis bereikt een lichaamslengte van ongeveer 40 centimeter, de staart is echter verhoudingsgewijs klein waardoor het lichaam groter lijkt. De poten zijn goed ontwikkeld. De gordelstaarthagedis is eenvoudig te herkennen aan de zeer stekelige schubben die niet overlappen maar uitsteken en vlijmscherp zijn. De stekels bedekken grote delen van het lichaam, zelfs delen van buik, poten en keel en ook aan de onderrand van de kaak steken vergrote stekels uit. Deze soort heeft een wat gedrongen lichaam, een grote driehoekige kop en een dikke korte staart. De staart wordt gebruikt ter verdediging, de hagedis slaat ermee naar vijanden, en de staartstekels zijn zeer scherp.

Levenswijze[bewerken]

Het voedsel bestaat uit kleine dieren, zowel grotere insecten, kleine hagedissen en zoogdieren worden gegeten. Gordelstaarthagedissen leven in groepen en graven holen tot twee meter diep meestal met de opening naar de windrichting die het meeste zon oplevert. De hagedissen rusten 's nachts in deze holen. Als ze worden bedreigd, barricaderen ze de ingang van hun hol met de staart. Als ze worden vastgegrepen, zetten ze de lange nek- en kopstekels overeind en planten die in het plafond van hun hol, zodat het voor een vijand zeer lastig wordt om het dier uit zijn hol te trekken. Tijdens de wintermaanden wordt een winterslaap gehouden.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De reuzengordelstaarthagedis is endemisch in Zuid-Afrika en komt voor in een enkel gebied ten noorden en noordwesten van het ministaatje Lesotho.

Bronvermelding[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Referenties
  1. (en) Reuzengordelstaarthagedis op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Bernhard Grzimek, Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971, Pagina 311 ISBN 90 274 8626 3.
  3. Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database – Smaug giganteus
Bronnen
  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database - Smaug giganteus - Website Geconsulteerd 19 augustus 2014
  • (nl) Bernhard Grzimek - Het leven der dieren deel VI :Reptielen - Pagina 311 - Kindler Verlag AG - 1971 - ISBN 90 274 8626 3
  • David Burnie (2001) - Animals, Dorling Kindersley Limited, London. ISBN 90-18-01564-4 (naar het Nederlands vertaald door Jaap Bouwman en Henk J. Nieuwenkamp).