Rhabdodon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rhabdodon
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Rhabdodon
Rhabdodon
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: Dinosauria (Dinosauriërs)
Orde: Ornithischia
Onderorde: Cerapoda
Infraorde: Ornithopoda
Familie: Rhabdodontidae
Geslacht
Rhabdodon
Matheron, 1869
Typesoort
Rhabdodon priscus
Soort
Weergave van de gevonden delen van het skelet
Weergave van de gevonden delen van het skelet
Afbeeldingen Rhabdodon op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

Rhabdodon was een geslacht van dinosauriërs behorend tot de groep der Euornithopoda. Rhabdodon leefde in het Late Krijt, tijdens het Campanien-Maastrichtien. Het was een vrij kleine planteneter die om zich in veiligheid te brengen op twee benen kon rennen maar bij het eten vermoedelijk ook op de voorpoten rustte.

Naamgeving[bewerken]

De typesoort Rhabdodon priscus werd benoemd door Philippe Matheron in 1869. De geslachtsnaam betekent "gegroefde tand". De soortaanduiding betekent "vroeg" en was oorspronkelijk in de foute onzijdige vorm "priscum". In 1831 was door Friedrich Ludwig Fleischmann al eerder een slang Rhabdodon genoemd maar een beslissing van het ICZN heeft de naam ten opzichte van de dinosauriër een nomen conservandum gemaakt.

Vondsten[bewerken]

Het fossiel werd gevonden bij La Nerthe in Bouches-du-Rhône. Later zijn er meer vondsten gedaan in Frankrijk en ook in Spanje en Oostenrijk. De resten van de soort zijn in het vroege Maastrichtien niet zeldzaam; later verdwijnt hij uit de lagen. Rhabdodon lijkt in vorm op Iguanodon maar bevindt zich meer basaal in de stamboom, wellicht als het zustertaxon van de Iguanodontia. Sommigen denken dat de vorm zich dicht bij Tenontosaurus bevindt, basaal in de Iguanodontia. David Norman meent dat het het dier echter nauwer verwant is aan Hypsilophodon. Het dier werd maar een vier à vijf meter lang. Het gaat misschien om een dwergvorm die in grootte beperkt werd door de geringe oppervlakte van de eilandengroep die Europa toen vormde en waar hij exclusief gevonden is. Aan de andere kant zijn de laatste jaren ook fragmenten gevonden van individuen die aanzienlijk groter zijn, hoewel het daarvan niet zeker is dat het materiaal aan Rhabdodon behoort.

Het fossiel van R. septimanicus

Een Roemeense vorm kreeg in 1900 van Franz Nopcsa de aparte soortnaam R. robustus op basis van een onderkaak, BMNH R.3392; dit is echter later toegewezen aan een apart geslacht: Zalmoxes, als Z. robustus. Dit duidt er al op dat misschien allerlei kleine overblijfselen van verwante dieren ten onrechte aan één vorm zijn toegeschreven. Verschillende Franse onderzoekers blijven echter van een R. robustus spreken. Er is in 1991 door Buffétaut een derde soort benoemd: R. septimanicus, gebaseerd op een onderkaak. De soortaanduiding is een gelatiniseerd Frans septimain. De validiteit van deze soort is omstreden. Er is in 1999 ook een nieuw vrijwel compleet skelet beschreven.

Bronnen, noten en/of referenties
  • F. L. Fleischmann, 1831, Dissertatio inauguralis sistens Dalmatiae nova serpentum genera, Erlangae : C. Heyder
  • P. Matheron, 1869, "Note sur les reptiles fossiles des dépôts fulvio-lacustres crétaces du bassin à lignite de Fuveau", Bulletin de la Société géologique de France, série 2 26: 781-795
  • E. Buffetaut and J. Le Loeuff, 1991, "Une nouvelle espèce de Rhabdodon (Dinosauria, Ornithischia) du Crétacé supérieur de l'Hérault (Sud de la France)", Comptes-Rendus de l'Académie des Sciences de Paris, série II 312: 943-948