Rhapsody in Blue

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rhapsody in Blue
Componist George Gershwin
Soort compositie rapsodie
Gecomponeerd voor symfonieorkest
Gecomponeerd in 1924
Première 12 februari 1924
Oeuvre Oeuvre van George Gershwin
Portaal  Portaalicoon   Klassieke muziek

De Rhapsody in Blue is een compositie van de Amerikaanse componist en pianist George Gershwin.

Het stuk[bewerken]

In de Rhapsody in Blue verwerkte Gershwin zowel elementen vanuit de klassieke muziek als de jazz. Hij componeerde dit vermaard geworden stuk voor piano en jazzorkest eind januari en begin februari van 1924. Dat jaar ging het werk op 12 februari ook in première tijdens een concert met als thema An experiment in Modern Music, in de Aeolian Hall in New York. Paul Whiteman dirigeerde de jazzband die was aangevuld met een strijkerssectie en Gershwin speelde zelf de pianosolo. Gershwin was toen 25 jaar oud. Deze versie is in verkorte vorm (vanwege de lengte zit er een coupure in) ook op geluidsdrager opgenomen.

Versies[bewerken]

Door Ferde Grofé werd het stuk drie maal georkestreerd voor piano en orkest, in 1924, in 1926, en tenslotte in 1942. Deze laatste orkestrale concertversie wordt heden ten dage nog steeds het meest uitgevoerd.

Het stuk bestaat tevens in een pianosoloversie, een versie voor twee piano's en diverse arrangementen voor andere ensembles.

Trivia[bewerken]

  • De Rhapsody in Blue staat regelmatig in de Top 2000 van Radio 2 (Nederland) en geldt daarmee ook als de oudste notering in de lijst.
  • Volgens Isaac Goldberg (deze schreef in 1931 de eerste biografie over Gershwin) is het stuk ontstaan toen Gershwin vijf weken voor de première in de trein naar Boston zat en geïnspireerd werd door de geluiden van de trein, het staal en de rails.
  • De beroemde klarinet-inleiding met het glissando was een grapje van de klarinettist uit de jazzband op de première. Gershwin vond dit zo leuk dat hij het glissando in de partituur handhaafde.
  • Door de Rhapsody in blue werd jazz van de straat naar de concertzaal gebracht.
  • De Rhapsody in blue wordt gebruikt in de Disney animatiefilm Fantasia 2000, over een stukje van het drukke leven in een metropolis.
  • Gershwin componeerde in 1931 ook nog een Second Rhapsody For Orchestra, ook bekend als Rhapsody in Rivets, een circa 14 minuten durend werk. Deze werd veel minder bekend. Ook hierin speelt de piano een prominente solistische rol.

Top 2000[bewerken]

Nummer(s) met noteringen
in de Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13
Rhapsody in blue 599 1042 1667 - - 1997 1868 - - - - - - - -

Zie ook[bewerken]