Ria Stalman

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ria Stalman
Ria Stalman bij de NK van 1983
Ria Stalman bij de NK van 1983
Volledige naam Maria Geertruida Stalman
Geboortedatum 11 december 1951
Geboorteplaats Delft
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Lengte 1,80 m
Gewicht 100 kg
Sportieve informatie
Discipline discuswerpen, kogelstoten
Trainer/coach Jan de Lange (1966-1970), Piet van der Kruk (1966-1970), Luc de Haan (1970-1974), Peter Tschiene (1974-1977), Roy Aguayo (1977-1984)
Eerste titel Ned. kampioene discuswerpen 1973
OS 1984
Extra Ned. recordhoudster discuswerpen; kogelstoten 1984-1993
Portaal  Portaalicoon   Atletiek

Maria Geertruida (Ria) Stalman (Delft, 11 december 1951) is een Nederlandse oud-atlete. Tijdens haar atletiekloopbaan was zij gespecialiseerd in het kogelstoten en discuswerpen. Ze werd olympisch kampioene discuswerpen en zeventienvoudig Nederlands kampioene in beide disciplines en verzamelde daarnaast nog enkele titels in het buitenland. Ze heeft (sinds 1974) nog altijd het Nederlands record discuswerpen in handen (peildatum november 2014).

Biografie[bewerken]

Eerste titel[bewerken]

In tegenstelling tot haar zuster, Anneke de Lange-Stalman, in de jaren zeventig goed voor in totaal acht nationale titels op de middellange afstanden en in het veldlopen, had Ria Stalman een hekel aan hardlopen. Ze zwom liever. Intensief zelfs bij de Delftse reddingsbrigade. Maar haar bijzondere aanleg voor discuswerpen bleek, toen zij in 1974 met 54,14 m het eerste van vijftien nationale records op dit nummer vestigde.[1] Een jaar eerder, in 1973, had zij al haar eerste Nederlandse titel bij het discuswerpen veroverd. Er zouden er nog negen volgen, naast zeven bij het kogelstoten.

Naar Amerika[bewerken]

In 1976 had Ria Stalman met de discus inmiddels 58,18 achter haar naam staan. Toch vond het NOC*NSF deze prestatie niet goed genoeg om haar af te vaardigen naar de Spelen in Montreal. "In Nederland trainde ik destijds tienmaal per week en ik werkte daarnaast nog eens full-time; dat is nauwelijks op te brengen. Maar ik wilde graag, ging stug door. Tot het moment dat de KNAU mij niet steunde in mijn afvaardiging naar de Olympische Spelen van Montréal (1976). Toen knapte er iets in me; ik zette de trainingen op een wat lager pitje, rommelde even een tijdje wat aan en besloot tot een nieuwe stap. Ik koos voor studeren en trainen in Amerika: in Tempe. Dat was de juiste keuze: ik kon mij volledig richten op de sport, want ik had daarnaast slechts vijftien college-uren Frans per week."[2]

Olympisch kampioene[bewerken]

Het duurde lang, voordat Stalman haar kans kon grijpen. Die kwam ten slotte op de Olympische Spelen in 1984 in Los Angeles, nadat ze een jaar eerder op de wereldkampioenschappen in Helsinki een zevende plaats had behaald. In Los Angeles bereikte zij het hoogtepunt van haar carrière met de gouden medaille, die zij bij het discuswerpen won. Doordat veel van haar concurrentes uit het Oostblok vanwege de boycot afwezig waren, was Stalman vooraf favoriete voor de titel. Toch duurde het tot de laatste worp voordat zij, met 65,36, de overwinning pakte. Door deze prestatie werd zij dat jaar verkozen tot Sportvrouw van het jaar.

Haar beste prestatie van 71,22, die zij in het jaar voorafgaand aan de Spelen in Walnut had geworpen,[1] is nog steeds het Nederlands record. Na haar olympisch goud nam zij nog twee keer deel aan een wedstrijd. Daarna maakte een rugblessure een eind aan haar sportieve loopbaan. Zelf was ze er trouwens van overtuigd, dat zij dat seizoen haar beste prestatie ooit had geleverd. "Die 71,22 was al zo buitensporig, gelet op mijn niveau op dat moment. Ik ben nooit meer over de zeventig meter gekomen. Tien dagen nà die recordworp, op 25 juli, wierp ik wèl 69,50. Dat was weer in Walnut. Die baan ligt namelijk in een vallei, tussen twee heuvelruggen. Als je een goede dag treft staat de wind daar perfect. Toen ik mijn record gooide had ik superomstandigheden. Die discus blééf vliegen ..."[3]

Met de kogel voorbij de achttien meter[bewerken]

Door haar successen met de discus zijn Stalmans kogelstootprestaties altijd een beetje onderbelicht gebleven. Toch is zij in deze discipline de eerste Nederlandse die de achttien-metergrens overschreed. Op 10 juni 1984, ruim een maand voordat zij haar beste prestatie met de discus afleverde, kwam zij in San José met de kogel tot een afstand van 18,02, een verbetering van het toenmalige nationale record van Els van Noorduyn met 15 centimeter.

De beschuldiging dat zij haar enorme progressie wellicht ook aan andere dan natuurlijke middelen te danken heeft gehad, heeft Ria Stalman altijd koeltjes genegeerd.[1]

Stalman was tot 2008 atletiekverslaggever voor Eurosport en had vervolgens een botenverhuurbedrijf in Amsterdam, dat zij inmiddels weer van de hand heeft gedaan.

Kampioenschappen[bewerken]

Internationale kampioenschappen[bewerken]

Onderdeel Titel Jaar
discuswerpen Olympisch kampioene 1984
Amerikaans kampioene 1982, 1984
Frans kampioene 1976
NCAA-kampioene 1978
kogelstoten Amerikaans kampioene 1984
Amerikaans indoorkampioene 1983

Nederlandse kampioenschappen[bewerken]

Outdoor
Onderdeel Jaar
kogelstoten 1976, 1977, 1981, 1982, 1983
discuswerpen 1973, 1974, 1975, 1976, 1977,
1979, 1980, 1981, 1982, 1983
Indoor
Onderdeel Jaar
kogelstoten 1976, 1977

Records[bewerken]

Persoonlijke records[bewerken]

Outdoor
Onderdeel Prestatie Datum Plaats
discuswerpen 71,22 m (NR) 16 juli 1984 Walnut
kogelstoten 18,02 m (ex-NR) 10 juni 1984 San José
Indoor
Onderdeel Prestatie Datum Plaats
kogelstoten 16,83 m 26 februari 1983 Princeton

Nederlandse records[bewerken]

Outdoor
Onderdeel Prestatie Datum Plaats
discuswerpen 54,14 m 3 augustus 1974 Arnhem
54,92 m 2 april 1975 Riva
54,98 m 4 mei 1975 Den Haag
57,42 m 8 mei 1975 Sliedrecht
58,18 m 3 juni 1976 Bratislava
58,84 m 28 maart 1981 Tempe
61,64 m 11 april 1981 Tempe
62,32 m 26 april 1981 Walnut
63,60 m 27 maart 1982 Tempe
64,32 m 3 april 1982 Tempe
66,58 m 25 april 1982 Walnut
67,20 m 24 april 1983 Walnut
67,36 m 3 juni 1984 Walnut
67,58 m 8 juni 1984 San José
kogelstoten 18,02 m 9 juni 1984 San José
discuswerpen 71,22 m 15 juli 1984 Walnut

Prestaties[bewerken]

kogelstoten[bewerken]

  • 1972: 4e NK indoor - 12,00 m
  • 1972: 5e NK - 12,57 m
  • 1973: Zilver NK indoor - 12,54 m
  • 1973: Brons NK - 12,43 m
  • 1974: Brons NK indoor - 13,19 m
  • 1974: Brons NK - 13,48 m
  • 1975: Zilver NK indoor - 14,00 m
  • 1975: Zilver NK - 13,68 m
  • 1976: Goud NK indoor - 14,67 m
  • 1976: Goud NK - 13,70 m
  • 1977: Goud NK indoor - 13,25 m
  • 1977: Goud NK - 13,57 m
  • 1980: Zilver NK - 13,75 m
  • 1981: Goud NK - 14,64 m
  • 1982: Goud NK - 16,37 m
  • 1983: Goud NK - 17,40 m

discuswerpen[bewerken]

  • 1971: Brons NK - 45,74 m
  • 1972: Brons NK - 47,46 m
  • 1973: Goud NK - 48,80 m
  • 1974: Goud NK - 54,14 m
  • 1975: Goud NK - 52,82 m
  • 1976: Goud Open Franse kamp. te Lille - 57,14 m
  • 1976: Goud NK - 53,56 m
  • 1977: Goud NK - 54,16 m
  • 1978: Goud NCAA-kamp. - 54,80 m
  • 1978: Zilver NK - 50,52 m
  • 1979: Goud NK - 53,68 m
  • 1980: Goud NK - 55,86 m
  • 1981: Goud NK - 58,46 m
  • 1982: Goud NK - 63,60 m
  • 1982: 12e EK te Athene - 58,48 m
  • 1983: Goud NK - 59,98 m
  • 1983: Zilver Europacup B - 61,14 m
  • 1983: 7e WK - 63,76 m
  • 1984: Goud OS - 65,36 m

Onderscheidingen[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Tissot van Patot, ir. P.C. (1976) De weg naar prestaties: Discuswerpen De Atletiekwereld nr. 24: KNAU
  • Petit, P. (1985) Ria Stalman geridderd Atletiekwereld nr. 7: KNAU
  • Haan, L. (1995) "Het talent zat in mijn hoofd, niet in mijn lijf" Atletiekwereld nr. 12: KNAU
  • Kort, T. de (1997) "Ik heb nooit gedacht dat ik nòg verder kon" Atletiekwereld nr. 6: KNAU
  • Graaf, B. de (1999) Ria Stalman, gepubliceerd in De Top 500, De beste Nederlandse sporters van de eeuw Premium Press BV Publishers ISBN 90-76574-04-9
  • Heere, A. en Kappenburg, B. (2000) 1870 – 2000, 130 jaar atletiek in Nederland Groenevelt b.v. ISBN 90-90-12867-0
  • Dries, H. (2014) Historie van de Nederlandse BAANrecords van 16-10-1886 tot 31-10-2013 Atletiekunie

  1. a b c Uit Ria Stalman door Ben de Graaf (1999), gepubliceerd in De Top 500, De beste Nederlandse sporters van de eeuw, bron: zie hierboven
  2. Uit "Het talent zat in mijn hoofd, niet in mijn lijf" door Léon Haan, bron: zie hierboven
  3. Uit "Ik heb nooit gedacht dat ik nòg verder kon" door Ton de Kort, bron: zie hierboven

Externe links