Riaan Cruywagen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Riaan Cruywagen
Riaan Cruywagen leest het nieuws
Riaan Cruywagen leest het nieuws
Bijnaam Ou Volkswagen
Geboren 5 oktober 1945
Origine Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika
Beroep Nieuwspresentator
Stemacteur
Bekend van Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie
Radio Nederland Wereldomroep
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Media
Cruywagen binnen de populaire Zuid-Afrikaanse cultuur

Riaan Cruywagen (5 oktober 1945) is een Zuid-Afrikaanse nieuwslezer, presentator en stemacteur en is het gezicht van de Afrikaanstalige afdeling van de South African Broadcasting Corporation (Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie) (SABC), al sinds de opstart van de televisiezender. Hij werd daarmee samen met Noxolo Grootboom (Xhosa nieuwsanker) als een van de belangrijkste nieuwsankers van de SABC gezien[1].

Nieuwslezer[bewerken]

Na de verplichte diensttijd in de Zuid-Afrikaanse Weermacht ging Cruywagen studeren aan de Universiteit Stellenbosch. Hier kreeg hij een beurs van de SAUK toegewezen en in 1965 begon hij deeltijds te werken als nieuwspresentator bij de Afrikaanse Diens van de SAUK. Deze zender is via de naam Afrikaanse Stereo getransformeerd in Radio Sonder Grense.

In 1971 zegde Cruywagen de Afrikaanse Diens (en daarmee dus de SAUK) vaarwel en ging aan de slag bij de Afrikaanstalige afdeling van de Nederlandse Wereldomroep. Over zijn tijd bij de Wereldomroep zegt Cruywagen in een interview met Die Burger:

"In Nederland het ek besef wat ware demokrasie is, dat jy nie mense stemreg op grond van velkleur kan ontsê nie."
— Riaan Cruywagen[2]

Als de Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie in 1975 begint met het uitzenden van televisie, wordt Cruywagen de eerste televisieregisseur van een nieuwsprogramma in Zuid-Afrika. Als op 26 november 1975 de presentator van het nieuws plotseling ontbreekt, moet Cruywagen zijn ervaringen als (radio)nieuwspresentator plotseling op de televisie gebruiken.[2] Onder het nieuws dat hij moest overdragen, bevond zich het nieuws dat Breyten Breytenbach tot negen jaar gevangenisstraf was veroordeeld.[2]

In juni 2003 werd, nadat er berichten dat het contract van Cruywagen bij de SABC niet hernieuwd zou worden, een schikking tussen de SABC en de United Association of South Africa bereikt. Het contract van Cruywagen werd verlengd, en zodoende presenteert hij tegenwoordig nog steeds het nieuws. Naar aanleiding van zijn afwezigheid als presentator tijdens de besprekingen rondom zijn contract, nam de Zuid-Afrikaanse muziekgroep Zinkplaat het liedje Waar is Riaan op.

Cruywagen is tijdens zijn langdurige loopbaan synoniem geworden met het Afrikaanstalige televisienieuws. In 2004 en 2005 was Cruywagen onderdeel van de populaire cultuur in Zuid-Afrika, toen een aantal humoristische websites oorspronkelijk nieuws over Chuck Norris en David Hasselhoff betrokken op Riaan Cruywagen.

In september 2011[3] en januari 2012[4] was Cruywagen te zien in twee promotiefilmpjes van het tweede tv-kanaal van de SABC. De SABC had een remix gemaakt van momenten waarop Cruywagen nepnieuws leest.

Acteur[bewerken]

Cruywagen was ook de stemacteur voor het karakter Haas Das in het populaire Afrikaanse kindernieuwsprogramma Haas Das se Nuuskas (De Nieuwsbuis van Haas Das) in 1976. Hierin las een haas met een grote das om het nieuws voor aan kinderen. Hij was ook de stemacteur van het karakter toen Haas Das se Nuuskas nieuw leven ingeblazen werd in de film "Haas Das Hou Konsert" (Haas Das houdt een concert) in 2007. Cruywagen solliciteerde onbewust voor het werk als stemacteur toen hij de regisseur van Haas Das se Nuuskas, Louise Smit, een grap vertelde. Ze greep hem en schreeuwde: "Ek het my konyn!". Daarnaast was Cruywagen ook stemacteur voor het kinderprogramma Liewe Heksie.

Daarnaast verscheen Cruywagen in een advertentie-campagne voor de Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging, door als ober in een restaurant met een plank aan de muur te zeggen: "Moenie die taal afskeep nie" - verwijzend naar Afrikaans. Cruywagen acteerde ook in een aantal films, soms zichzelf als een nieuwslezer, zoals het lezen van het nieuws in het Zoeloe in Leon Schusters Sweet 'n Short.[5] Ook speelde Cruywagen in de film Stander.

Filmografie[bewerken]

  • Haas Das se Nuuskas (1976 - televisieserie)
  • Sweet 'n Short (1991 - film)
  • Stander (2003 - film)
  • Haas Das hou konsert (2007 - film)
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Riaaan Cruywagen Resigns After 37 Years Of Being On Our Screens
  2. a b c Hier volg die Nuus Die Burger, 16 maart 2012, geraadpleegd op 19 maart 2012
  3. (af) Remix september 2011 YouTube, 9 september 2011, geraadpleegd op 19 maart 2012
  4. (af) Remix januari 2012 YouTube, 3 februari 2012, geraadpleegd op 19 maart 2012
  5. (en) IMDB van Sweet 'n Short Internet Movie Database, geraadpleegd op 19 maart 2012