Ricimer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ricimers monogram werd geslagen op de keerzijde van een munt van Libius Severus. Libius was een van de marionetkeizers die Ricimer op de troon zetten, om zelf de werkelijke macht te behouden.

Ricimer (? - 18 augustus 472) was magister militum (opperbevelhebber) in Italië van 456 tot 472. Gedurende die tijd werd hij de machtigste man in het West-Romeinse Rijk. Hij liet zichzelf niet tot keizer uitroepen, in plaats daarvan zette hij de ene marionet na de andere op de troon.

Generaal[bewerken]

Ricimer was van gemengd Suebisch-Visigotische afkomst. Hij was een zoon van de Suebische vorst Rechila, en van moederszijde een kleinzoon van de Visigotische koning Wallia. In het Romeinse leger, dat halverwege de vijfde eeuw steeds meer steunde op de Germaanse foederati, maakte hij carrière. Omstreeks 455 was hij opgeklommen tot generaal van het leger in Italië.


 
 
 
Wallia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
moeder
 
Rechila
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rechiar
 
Recimer
 
zuster
 
Gundioc
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gundobad
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Machtsgreep[bewerken]

Na de dood van keizer Valentinianus in 455 waren er verscheidene gegadigden voor de troon, Maximus regeerde slechts kort en datzelfde jaar werd Avitus keizer. Als generaal weigerde Ricimer met Avitus samen te werken en rebelleerde openlijk. Met Majorianus, een andere generaal in Italië, dwong hij Avitus in januari 456 Rome te verlaten.

In 456 versloeg Ricimer de Vandaalse vloot bij Corsica en dat deed zijn ster snel rijzen. In de slag bij Piacenza vernietigde hij de troepen van keizer Avitus, die zijn macht in Italië wilde heroveren, en steunde hij Majorianus in diens streven de nieuwe keizer te worden. Vanwege zijn afkomst kwam hij zelf hiervoor niet in aanmerking; een Germaan in het purper zou nooit aanvaard worden door de Romeinen. Wel behield hij zijn invloed en bleef hij als een soort co-regent aan de macht.

Majorianus was een energieke keizer die zich tot doel had gesteld het Romeinse gezag in Gallië en Spanje te herstellen, waar dit na keizer Valentinianus nagenoeg was verdwenen. In 460 leed hij een schandelijke nederlaag tegen de Vandalen bij Noord-Afrika, waar een groot deel van zijn leger omkwam. Door deze gebeurtenis zag Ricimer zijn kans de macht naar zich toe te trekken. Toen Majorianus ontredderd terugkeerde naar Italië, liet Ricimer hem gevangenzetten en op 7 augustus 461 vermoorden.

Consolidatie van de macht[bewerken]

Ricimer verving Majorianus door Libius Severus die slechts als stroman fungeerde. De macht van Ricimer was echter allerminst onomstreden, aangezien de Oost-Romeinse keizer weigerde Libius Severus te erkennen, evenals Aegidius, een generaal van het Romeinse leger in Gallië.

Aegidius maakte aanstalten met zijn troepen op te trekken tegen Ricimer, maar zover kwam het niet. Ricimer wist de Visigotische- en Bourgondische foederati in Gallië aan zich te binden, waardoor Aegidius verhinderd werd Italië te bereiken. In ruil voor deze steun stond Ricimer de stad Narbonne en omgeving af aan de Visigoten, die daarmee een verbinding kregen met de Middellandse Zee, en gaf hij de stad Lyon weg aan de Bourgondiërs, die deze tot nieuwe hoofdstad maakten. Met de Bourgondiërs had Ricimer overigens een nauwe band, want hij was getrouwd met de zuster van Gundioc, de koning van de Bourgondiërs. Op deze manier wist Ricimer zijn macht te consolideren. Libius Severus bleef als zijn marionet tot 465 op de troon. Toen verwijderde Ricimer hem (mogelijk door vergiftiging) en liet de troon maar vacant zodat hij zelf kon regeren.

Laatste jaren[bewerken]

In 467 spanden Leo I van Byzantium en Paus Hilarius echter samen om Anthemius op de troon de zetten. Aanvankelijk kwam Ricimer tot een vergelijk met hem en trouwde zelfs zijn dochter Alypia. Hij wilde echter niets te maken hebben met de plannen van Anthemius en Leo om de Vandalen een lesje te leren. Na het falen van dit avontuur keerde hij zich tegen Anthemius en liet hem doden. Daarna zette hij een volgende stroman in het purper, (Olybrius), maar stierf een paar weken later in 472. Zijn neef Gundobad, de oudste zoon van Gundioc volgde hem op als magister militum van het leger in Italië.

Referenties[bewerken]

  • F. Meijer, Keizers sterven niet in bed. Van Caesar (44 v.Chr.) tot Romulus Augustus (476 n. Chr.), Amsterdam, 2001, pp. 153, 155-160.
  • F. Lot, De Germaansche invasies. De versmelting van de Barbaarsche en Romeinsche wereld, Den Haag, 1939, pp. 126-127.