Rijk waar de zon nooit ondergaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De uitdrukking "Het rijk waar de zon nooit ondergaat" wordt gebruikt om een tweetal wereldrijken aan te duiden. Dit zijn het Spaanse Rijk onder keizer Karel V en het Britse Rijk in de achttiende en negentiende eeuw. Deze rijken waren namelijk zo uitgestrekt, dat er altijd wel een deel was dat daglicht ontving. Als het bijvoorbeeld in Madrid nacht was, was het in andere delen van het Spaanse Rijk (op de Filipijnen bijvoorbeeld) dag en vice versa.

Spanje[bewerken]

Het Spaans-Portugese rijk in de periode van de Iberische Unie onder de Habsburgers (1580-1640).
rood – Spaanse Rijk
lichtblauw – Portugese rijk

De zin "Het rijk waar de zon nooit ondergaat" (Spaans: El imperio en el que nunca se pone el sol) werd als eerste gebruikt om het Spaanse Rijk in de 16de eeuw aan te duiden. Het was keizer Karel V die als eerste zei: "In mijn koninkrijk gaat de zon nooit onder."

Toen Karel V - als Karel I - koning van Spanje was, bezat Spanje een enorm rijk, waartoe het koninkrijk Castilië en León (met al zijn Amerikaanse bezittingen) en het koninkrijk Aragon (met alle bezittingen in de Middellandse Zee en de Nederlanden) behoorden.

Het rijk zou zelfs nog groter worden onder Filips II, de zoon van Karel V en Isabella van Portugal. Na de dood van de Portugese koning Hendrik werd Filips in 1581 koning van beide landen, die vervolgens door een personele unie met elkaar verbonden bleven. Hij regeerde nu over alle bezittingen van zijn vader (behalve het Heilige Roomse Rijk) en ook over het Portugese rijk: Brazilië, Ceylon, Portugees India, Portugees Afrika, Timor, Macau, Madeira en de Azoren. De Filipijnen werden in 1565 ook bij Spanje gevoegd, evenals Guam, de Marianen en de Carolinen. Dit Spaans-Portugese rijk bestond tot 1640, toen Filips IV koning bleef van Spanje en Portugal na een opstand opnieuw een eigen koning kreeg uit het Huis Bragança.

Groot-Brittannië[bewerken]

Kaart van het Britse Rijk.

In de 19de eeuw werd de zin vaak gebruikt om het Britse Rijk aan te duiden, vooral tijdens het Victoriaanse tijdperk.

Alhoewel de zin tegenwoordig niet meer gebruikt wordt in politieke zin, is het feitelijk wel zo dat de zon niet ondergaat in het Verenigd Koninkrijk, de Britse overzeese gebieden en de landen die behoren tot het Gemenebest van Naties, waarvan Elizabeth II symbolisch het staatshoofd is.