Rijnmond

Schema van de loop van de Rijn.

De Rijnmond is de monding van de Rijn in de Noordzee. De delta is echter ook de monding van de Maas.

Geografie

De grootste naar het westen stromende rivier van Europa is 1.320 kilometer lang, de meest veraf gelegen bron is die van de Vorderrhein ofwel Voor-Rijn, 2.344 meter hoog in de Alpen. Vlak over de Nederlandse grens splitst de rivier zich in verschillende rivierarmen. Sinds onheuglijke tijden stromen vele rivieren naar de Lage Landen. De Schelde, de Maas en de Rijn verweven zich tot in de stadsgrachten en de sloten in het landschap.

Bij Pannerden voor Arnhem splitst de Boven-Rijn, zoals hij vanaf de grens heet, via het Bijlandsch Kanaal in de Waal en via het Pannerdensch Kanaal in de Nederrijn en de IJssel. De Waal is meteen de grootste aftakking, en neemt twee derde van het water mee. De IJssel is goed voor een derde van het restant.

Bij Wijk bij Duurstede takt de Kromme Rijn af. Tot de afdamming in 1122 liep hier de hoofdstroom van de Rijn. Deze aftakking gaat via de Stadsbuitengracht van Utrecht over in de Leidse Rijn om tenslotte als de Oude Rijn bij Katwijk aan Zee in de Noordzee te vloeien.

De Nederrijn zet zich voort in de Lek, die zich later verenigt met de Noord tot de Nieuwe Maas. Deze gaat bij Vlaardingen samen met de Oude Maas en tenslotte via het Scheur en de Nieuwe Waterweg naar zee.

Naamgeving

Hoewel het dus de Rijn niet vergund is om ook onder zijn eigen naam in zee uit te monden, heeft zijn monding wel naam gemaakt. De Deltametropool in de Rijnmond is een grote conurbatie; de stadsregio Rotterdam, vaak Rotterdam-Rijnmond genoemd, behoort met Europoort en de Botlek tot het meest geïndustrialiseerde deel van de Randstad.

Sinds de tweede helft van de 20e eeuw hebben zich meer en meer organen geaffilieerd met de Rijnmond:

• Openbaar Lichaam Rijnmond was een bestuurlijk overlegorgaan van 1965 tot 1986.
• Overlegorgaan Rijnmondgemeenten (OOR) is een vergadering van gemeenten voor onderling overleg.
• DCMR Milieudienst Rijnmond is een milieudienst opgericht door de toenmalige Rijnmondraad in 1971.
• RTV Rijnmond is een omroeporganisatie voor radio en televisie in de regio Rotterdam. De oudste tak is Radio Rijnmond, die met uitzenden begon op 21 december 1983.
• Afvalverwerking Rijnmond (AVR), opgericht in 1973 door 23 Rijnmondgemeenten, heeft sinds 1998 meerdere kerntaken overgenomen van de Roteb.
• VV Rijnmond Hoogvliet Sport is ontstaan uit een fusie van s.v. Hoogvliet, opgericht circa 1936, en de in 1961 opgerichte v.v. Rijnmond, in 1988.
• Medisch Centrum Rijnmond-Zuid (MCRZ) in Rotterdam-Zuid is op 1 januari 2000 ontstaan uit een fusie van het Zuiderziekenhuis en het Sint Clara Ziekenhuis.
• Politie Rotterdam-Rijnmond is een dienst die ook de Zuid-Hollandse eilanden tot haar werkterrein rekent.
• ROM-Rijnmond, directeur Jan Laan, is een samenwerkingsverband van overheid en bedrijfsleven, een bestuursplatform van de ministeries van V&W, VROM, EZ en LNV, Provincie Zuid-Holland, Stadsregio Rotterdam, gemeente Rotterdam en vijftien andere Rijnmondgemeenten (via het OOR), Havenbedrijf Rotterdam N.V., de havenbedrijvenfederatie Deltalinqs en de Kamer van Koophandel van Rotterdam en omstreken sinds 1993.
• Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VR-RR of VRR) is ingesteld naar aanleiding van een kabinetsbesluit het land in te delen in 25 veiligheidsregio's in 2005. Eerder was de veiligheid de verantwoordelijkheid van de organisatie van de Regionale Hulpverlening Rotterdam-Rijnmond (RHRR).

Gemeenten

In aanvang waren er 31 Rijnmondgemeenten in het OOR, al worden er soms ook andere aantallen genoemd, omdat de term gemeenten hier ruim moet worden begrepen. Heerjansdam is een dorp in de gemeente van Zwijndrecht, maar ligt dichterbij de bebouwde kom van Barendrecht en praat met een eigen stem mee. Langs het dorp loopt het traject van de Betuweroute naar het rangeerterrein Kijfhoek. Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs en Bleiswijk fuseerden op 1 januari 2007 tot de gemeente Lansingerland. Toen waren er nog 29:

1. Albrandswaard
2. Barendrecht
3. Bernisse
4. Binnenmaas
5. Brielle
6. Capelle aan den IJssel
7. Cromstrijen
8. Dirksland
9. Goedereede
10. Heerjansdam
11. Hellevoetsluis
12. Korendijk
13. Krimpen aan den IJssel
14. Lansingerland
15. Maassluis
16. Middelharnis
17. Nederlek
18. Oostflakkee
19. Oud-Beijerland
20. Ouderkerk
21. Ridderkerk
22. Rotterdam
23. Rozenburg
24. Schiedam
25. Spijkenisse
26. Strijen
27. Vlaardingen
28. Westvoorne

Zie ook

• Maasmonding

Bronnen, noten en/of referenties