Rijs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rijs
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Rijs
Rijs
Rijs
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag De Friese Meren De Friese Meren
Coördinaten 52° 51' NB, 5° 29' OL
Algemeen
Inwoners (1-1-2012) 173
Overig
Postcode 8572
Netnummer 0514
Foto's
Rijsterbos
Rijsterbos
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Rijs (Fries: Riis) is een dorp in de gemeente De Friese Meren, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt aan de noordoostkant van het Rijsterbos aan de weg Oudemirdum - Hemelum en telt 173 inwoners (2012). Tot 1 januari 2014 behoorde Rijs tot de gemeente Gaasterland-Sloten.

Geschiedenis[bewerken]

In de 19e en 20e eeuw groeide de plaats door ontginning uit van buurtschap tot een dorp. Het was voor die tijd niet meer dan een klein buurtje onder Bakhuizen. De in de 17e eeuw gegraven Rijstervaart loopt in noordelijke richting naar de Fluessen.

Markant onderdeel van Rijs was Huize Rijs dat in 1937 werd gesloopt. Rond dit huis nam na 1850 de bebouwing toe. Er verrezen enkele villa's, een hotel en woonhuizen.

Een van de kenmerkendste villa's die nog bestaat is het in 1912 gebouwde Mooi Gaasterland. Naast deze villa staat sinds 1947 een kapelletje van de Dochters van Onze Lieve Vrouw van het Heilige Hart. Deze vonden hun oorsprong in 1882 in Issoudun te Frankrijk. Het hoofdklooster voor Nederland staat in Tilburg.

In het begin van de 20e eeuw was er een steenfabriek nabij Rijs. De leemgaten zijn nog in de nabije weilanden aanwezig. In 1916 werden hier een honderdtal Belgische gezinnen die vluchtten tijden de Eerste Wereldoorlog ondergebracht.

Religie[bewerken]

Het geloof kwam in de 12e eeuw naar Rijs. In 830 stichtte Odulfus een kapittel in Stavoren. Nadat dit in verval raakte werd het in 1132 omgezet in een Abdij van Benedictijnen. Deze Abdij had onder andere een uithof in Rijs. Dit was een kapel waarin een beeld van Maria in Friese kledij stond. Hierdoor werd Rijs een soort bedevaartsoord. In 1400 werd de Abdij in Stavoren verwoest. Vijftien jaar later begon men met de herbouw in het zuiden van Stavoren, maar de abt en een deel van de monniken hadden zich in de uithoven in Rijs en Hemelum gevestigd, waar toezicht ontbrak. De Abdij werd zwaar geteisterd door Ige Galama en opnieuw verwoest. In 1495 werd ze verplaatst naar Hemelum.

Toerisme[bewerken]

Rijs is al jaren een toeristische plaats. Er zijn dan ook een aantal campings, twee hotels, vier restaurants. Een attractie is het Sybrandy's Ontspanningspark dat tussen Rijs en Oudemirdum ligt.

Openbaar vervoer[bewerken]

Geboren[bewerken]

Zie ook[bewerken]