Ringen (ornithologie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het ringen
Ringed lesser black-backed gull legs.jpg

Ringen is het aanbrengen van een ring om de poot van een vogel. De ring is gemaakt van metaal of kunststof en voorzien van een uniek identificatienummer en een contactadres. Het doel is een idee te krijgen over de migratie, de leeftijd, de sterftegraad, de voedselgewoonten en andere gedragingen.

Waarom ringonderzoek?[bewerken]

In Nederland worden wilde vogels voorzien van een ring voor onderzoek. Belangrijke onderwerpen daarbij zijn de overlevingskans van vogels, hoe oud vogels kunnen worden en waar ze naar toe trekken. Wanneer een vogel een ring krijgt omgelegd, worden er verschillende gegevens verzameld. Er wordt gekeken hoe oud de vogel is, hoe groot de vogel is en in welke conditie de vogel verkeert. Wordt een geringde vogel later teruggevonden, dan worden de gegevens geanalyseerd en kunnen er conclusies worden getrokken, bijvoorbeeld over de overlevingskans. Er wordt ook gekeken of er nog verder onderzoek kan worden gedaan om de resultaten te verklaren. Het ringonderzoek wordt over het algemeen geregeld door het Vogeltrekstation en Sovon.

De ringen[bewerken]

Aangezien vogels in allerlei groottes voorkomen, zijn er ook ringen met verschillende maten. Zo krijgt de winterkoning de kleinste ring en een knobbelzwaan de grootste ring. Het is daarom belangrijk dat, voordat de ring om het pootje wordt gedaan, een juiste determinatie van de vogel gemaakt is. De ringen zijn naadloos gemaakt, waardoor de vogels er zo min mogelijk last van hebben. Soms zijn ze gekleurd om bij observatie te kunnen zien van welk jaar een vogel is. Wilde vogels die in gevangenschap leven, dienen ook geringd te zijn; het type ring is het bewijs dat de vogels legaal gehouden worden. De ringen van een vogel in gevangenschap zijn anders dan de ringen van vogels in het wild.

Het ringen[bewerken]

Er zijn twee momenten waarop vogels worden geringd. Ze worden in het nest geringd, zoals met de meeste roofvogels gebeurt. Verder kunnen ze worden gevangen, om vervolgens te worden geringd. Dat vangen gebeurt soms nog op traditionele wijze, zoals in eendenkooien, of met speciale netten.

In Nederland en België mogen alleen gediplomeerde ringers ringen. De ringers hebben voordat ze in bezit kwamen van een vergunning een examen afgelegd waarin ze bewezen hebben dat ze over de kennis beschikken die nodig is.

Wanneer vogels geringd worden, worden meteen allerlei gegevens van de vogels genoteerd. Denk aan de conditie van de vogel, de grootte van de vogel en de leeftijd. Dit soort gegevens is erg belangrijk om te zien hoe de vogel is als hij wordt teruggemeld, omdat dan opnieuw de belangrijke gegevens worden opgeschreven en die kunnen dan weer naast elkaar worden gelegd. De terugmeldgegevens komen via de ringcentrale van het land bij de desbetreffende ringer.

Ringen bij siervogels[bewerken]

ring en eigendomsbewijs van een postduif

Ook gedomesticeerde vogels worden geringd. Met name bij kippen, sier-, post- en tortelduiven die door liefhebbers gefokt zijn, wordt dit gedaan. Dit is nodig voor het inschrijven van deze vogels in een stamboek, om ze te mogen meegeven op duivenwedvluchten en of insturen naar een tentoonstelling. Behalve gedomesticeerde siervogels worden ook beschermde vogels in gevangenschap geringd. Het betreft hier een wettelijke verplichting om aan te tonen dat deze beschermde vogels in volièremilieu zijn geboren. In Nederland zijn er vijf vogelbonden belast met de afgifte van deze ringen, te weten de ANBvV, de NHDB, de NBvV, Aviornis en de BEC. De ringen zijn anders dan van een wilde vogel! Het komt ook wel eens voor dat vogels die in gevangenschap leefden ontsnappen en in het wild terechtkomen. Ze dragen dan nog steeds een ring. Dit soort vogels wordt exoten genoemd. Het is mogelijk dat deze vogels zich vermengen met wilde soorten.

Ringen bij dierentuinvogels[bewerken]

Ook vogels waar van twijfel zou kunnen zijn nu of in de toekomst in gevangenschap geboren zijn worden geringd. Dit geldt voor alle vogels die in een dierentuin geboren zijn. De dierentuinen hebben een ontheffing om de vogels te ringen bij geboorte en mogen ook ongeringde vogels houden, maar dienen wel deze vogel op een andere manier te registreren. Dit kan door een ring met chip[1] of door een onderhuidse chip[2] of door een foto. In dierentuinen kan het een probleem zijn om jonge vogels te ringen, met name bij boombroeders waarvan de jonge vogels uit de nesten springen wanneer zij worden gevangen om te ringen. Vooral bij reigers en ibissen is dit een veelvoorkomend probleem.

Het melden van vogelringen[bewerken]

Het Vogeltrekstation verleent ringen voor wilde vogels. Deze ringen zijn van metaal gemaakt en elke vogel heeft een passende maat van de ring. Op de metalen ring staat een unieke code. Je zou het dus ook een metalen paspoort kunnen noemen. Op de metalen ring staat ook een ringcentrale vermeld. Als het een Nederlandse ring is dan staat er 'Vogeltrekstation Arnhem Holland' of 'Arnhem VT Holland'. Het melden van een ring kan je via internet doen in het programma 'GRIEL'. Het kan ook zijn dat u een buitenlandse ring vindt. Op de site van het vogeltrekstation kan je kijken waar de ring vandaan kan komen. Indien het u niet lukt om het ringnummer te melden via het programma 'GRIEL', neem dan contact op met het Vogeltrekstation.

Let op het volgende: het kan ook een ring van een kweekvogel zijn. Die ring is helemaal gesloten en kan niet worden geopend.Er zijn in Nederland een aantal organisaties die een ring aan een (kooi)vogel aanbrengen. Die vogels vliegen vrij rond (postduiven) en gekweekte exemplaren ontsnappen een enkele keer. Die vogels dragen allen een gesloten ring, dat wil zeggen dat die ring niet kan worden opengebogen zonder ‘m door te knippen. Hij kan dus alleen worden aangebracht als de vogel nog een nestjong is. Als je zo'n ring gevonden hebt moet je hem melden bij de organisaties die gaan over het ringen van de kweekvogels.

Referenties[bewerken]

  1. Informatie over chip-ringen voor vogels
  2. Info over onderhuidse chips ( Microchip identificatie voor dieren.)

Externe links[bewerken]