Risaliet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een risaliet is een bouwkundig begrip, verwijzend naar een gedeelte van een gevel dat over de hele hoogte naar voren uitspringt.

Toelichting[bewerken]

Westgevel erekoer Alden Biesen met middenrisaliet onder driehoekig fronton
Instituut der Wetenschappen in Gent, met hoek- en middenrisalieten
Voorgevel hoofdgebouw steenkoolmijn Houthalen

Onder risaliet verstaat men een gedeelte van een gevel van een gebouw dat over de hele hoogte licht naar voren uitspringt. Het woord is afkomstig van het Italiaanse risalto (uitbouw). Een risaliet in het midden van de gevel is een middenrisaliet, waarin vaak de ingangspartij is verwerkt. Een risaliet op de hoek noemt men een hoekrisaliet.
Door het aanwenden van een risaliet krijgt de gevel van een gebouw een geleding met reliëf en schaduwwerking.
Dit procedé werd veelvuldig aangewend bij bakstenen gebouwen in Mesopotamië, bijvoorbeeld in de noordgevel van de Ninmach-tempel te Babylon. Naast het risaliet kwamen ook lisenen veelvuldig voor.

Het stijlkenmerk werd ook veel toegepast in de baroktijd en het classicisme. Bij deze gebouwen werd het middenrisaliet voorzien van een driehoekig fronton.
In gebouwen van de jaren 30 van de 20e eeuw paste men het risaliet ook toe zoals in de voorgevel van de hoofdzetel van de steenkoolmijn van Houthalen.

Risalieten kunnen ook worden aangebracht ter versteviging van een gebouw. Dit is bijvoorbeeld gebeurd bij het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.