Robbedoes en Kwabbernoot

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het gelijknamige stripalbum uit deze reeks, zie Robbedoes en Kwabbernoot (album).
Robbedoes en Kwabbernoot
Spirou et Fantasio
Logo in het Frans ten tijde van auteurs Tome en Janry
Logo in het Frans ten tijde van auteurs Tome en Janry
Land van oorsprong Vlag van België België
Oorspronkelijke taal Frans
Genre avonturenstrip, humoristische strip
Creatieteam
Bedenker(s) Rob-Vel
Schrijver(s) Rob-Vel, Jean Doisy, Jijé, André Franquin, Greg, Jean-Claude Fournier, Raoul Cauvin, Yves Chaland, Tome, Jean-David Morvan, Fabien Vehlmann, Yann
Tekenaar(s) Rob-Vel, Jijé, André Franquin, Jean Roba, Jean-Claude Fournier, Nic Broca, Yves Chaland, Janry, José Luis Munuera, Yoann
Publicatie
Uitgever Dupuis
Publicatie sinds 1938
Publicatiemedia striptijdschriften, stripalbums
Huidige status lopend
Eerste publicatie Groom au Moustic-Hôtel
Laatste publicatie Vip, viper, vipst
Portaal  Portaalicoon   Strip

Robbedoes en Kwabbernoot (Frans: Spirou et Fantasio) is een stripreeks gecreëerd door de Franse tekenaar Robert Velter (Rob-Vel) en later overgedragen aan respectievelijk Jijé (hij voegde Kwabbernoot toe) en André Franquin, onder wie de reeks pas echt succesvol werd.

Robbedoes en Kwabbernoot zijn twee reporters die met hun eekhoorn Spip allerlei avonturen beleven. Ze zijn bevriend met de Graaf van Rommelgem, een uitvinder. Ook krijgen ze in veel avonturen hulp van de marsupilami, een geel-zwart beestje dat uit het regenwoud komt.

In Nederland verscheen deze strip in het stripweekblad Fix & Fox en de opvolger daarvan: TV2000. In die bladen was de titel echter Pit en Piccolo. De marsupilami, die in de stripalbums naamloos is, heet hier Krokomootje.

Geschiedenis[bewerken]

Het figuurtje Robbedoes werd ontwikkeld door Robert Velter en diende om het stripweekblad Spirou-Robbedoes een gezicht te geven, zodat het blad een levendige persoonlijkheid zou krijgen voor de jonge lezertjes. Oorspronkelijk was Robbedoes een piccolo. Die job kon door jongens worden uitgevoerd, waardoor de identificatie van de lezers met het personage werd vergemakkelijkt. Robbedoes beoefende de job echter niet lang, maar hield er wel het rode kostuum met goudkleurige knopen aan over. Zijn haarkleur past trouwens bij zijn uniform. Velter gaf Robbedoes de eekhoorn Spip als metgezel.

Velters vrouw tekende de strip tijdens de eerste maanden van de Tweede Wereldoorlog. Rob-Vel was immers opgeroepen voor het Franse leger. Tijdens de oorlog maakte ook Jijé al even een verhaal over Robbedoes.

In 1943 besluit Rob-Vel afstand te doen van zijn personage omdat het door de Tweede Wereldoorlog moeilijk werd telkens platen te versturen tussen Frankrijk en België. Jijé introduceerde Kwabbernoot, een personage bedacht door toenmalig hoofdredacteur Jean Doisy. Doisy bedacht Kwabbernoot voor een poppentheater dat Robbedoes in de aandacht moest houden tijdens het publicatieverbod van het weekblad tijdens de oorlog.

Sindsdien heet de stripreeks Robbedoes en Kwabbernoot. In de reeks Guust Flater van Franquin dook Robbedoes af en toe op, maar het was vooral Kwabbernoot die met Guust te maken had. De zelfzekere avonturier Robbedoes paste minder als slachtoffer van Guust dan de meer klungelende Kwabbernoot. Oorspronkelijk was Kwabbernoot trouwens de klungel van de redactie. Door het contrast met Guust werd hij serieuzer.

In 1947 nam Franquin over, na door Jijé al een paar keer te hebben mogen proberen. Hij introduceerde massa's bekende figuren, waaronder de Marsupilami, de Graaf van Rommelgem, IJzerlijm, Wiebeling en Zwendel.

Roba werkte samen met Franquin toen het voor Franquin te zwaar werd. Franquin maakte ook dankbaar gebruik van scenarioschrijver Greg, die daar ook erkenning voor kreeg, toen uitzonderlijk.

In 1968 wou Franquin meer tijd maken voor personages die hij zelf had gemaakt, zoals Guust Flater. Fournier nam hier over. Fournier introduceerde de internationale schurkenbende De Driehoek, maar had wat moeite met vernieuwen. Hij moest dan ook de grote erfenis van Franquin overnemen. Van de figuren geïntroduceerd door Fournier blijft geen enkele over in de huidige albums.

Eind jaren 70 werd Fournier bedankt voor bewezen diensten. Nic Broca en Dupuis' huisscenarist Cauvin namen over. Het duo kreeg de opdracht Robbedoes en Kwabbernoot met een propere lei te beginnen: alleen Robbedoes, Kwabbernoot, Spip en de inwoners van Rommelgem mochten worden overgenomen. Nic Broca tekende slechts drie albums, en maakte er meer een kinderstrip van, terwijl het sinds Jijé ook door tieners graag werd gelezen.

Tussendoor maakte ook Yves Chaland een verhaal dat zich afspeelt in de jaren van de Robbedoes en Kwabbernoot van Jijé en de beginnende Franquin. Daarnaast kwamen ook het duo Tome en Janry op de proppen met hun eigen versie, die verdergaat op het werk van Fournier en Franquin, met een stijl die hard aanleunt bij die van Franquin in de jaren 50. De uitgever vond dat de held van het blad meer aan bod moest komen, dus waren meerdere tekenaars nodig. Deze beslissing werd al snel teruggeroepen omdat er gemeend werd dat de lezers met al die verschillende tekenaars niet meer zouden kunnen volgen. Tome en Janry werden vanaf dan de enige auteurs.

Tome en Janry hebben sinds Franquin de meeste indruk nagelaten. Zij slaagden erin de reeks weer bijdetijds te maken. Ze zochten zelfs hun inspiratie in de kindertijd van Robbedoes in de reeks De Kleine Robbe, die soms terugkeert naar de vroegste peutertijd. In hun laatste Robbedoes-album (Als in een droom, nr. 46) wordt de tekenstijl wat aangepast. Ze stoppen echter met de reeks en concentreren zich op De Kleine Robbe, dat ondertussen een groter verkoopsucces is geworden dan de eigenlijke Robbedoes en Kwabbernoot-reeks. Nadat ze zich volledig op De Kleine Robbe stortten, bleef er een grote leegte achter. Er verschenen een tijdlang geen nieuwe verhalen.

Sinds 2004 namen Jean-David Morvan en José-Luis Munuera respectievelijk de scenario's en de tekeningen voor hun rekening, en losten daarmee Tome en Janry af. Uit hun eerste Robbedoes-album (nr. 47, Parijs onder de Seine) blijkt dat de twee hun held voornamelijk de eenentwintigste eeuw willen binnen loodsen. Dit doen ze door inspirerende, en groots opgezette scenario's die door Munuera opgetekend worden in kleurrijke, gedetailleerde en bijzonder levendige platen, met een Manga-inslag. In hun derde album, Robbedoes en Kwabbernoot in Tokio (nr. 49) wordt de Manga-inspiratie nog duidelijker. Hun meest recente album, Terug naar Z (nr. 50) volgt de tekenstijl, maar biedt tegelijkertijd een reis door het verleden van Robbedoes. Nog voor het verschijnen van dit album werd al duidelijk dat ook dit duo wegens tegenvallende verkoopcijfers vervangen zou worden. Hun opvolgers werden tekenaar Yoann Chivard (Yoann) en scenarioschrijver Fabien Vehlmann.

De stripreeks kent twee afgeleide tekenfilmseries. De eerste serie is getiteld Robbedoes en stamt uit het begin van de jaren 90. De tweede serie komt uit 2006. Beide series werden op Nederland 3 uitgezonden.

In 2014 werd een zogeheten stripmuur in Brussel aan de reeks gewijd. Graffitikunstenaar Urbana (Nicolas Morreel) plaatste de tekening van Yoann op een muur in de Onze-Lieve-Vrouw van Gratiestraat.[1] Enkele auteurs van de reeks - Rob-Vel, Jijé, Franquin, Fournier, Broca, Tome & Janry en Yann - zijn in de tekening verwerkt. Een aapje verwijst naar het aapje van de fontein in de straat.[2]

Il s'agit des repreneurs de la série depuis 1938, à savoir Rob-Vel de son vrai nom Robert Velter, Joseph Gillain alias Jijé, Franquin, Jean-Claude Fournier, Nic Broca, Tome et Janry et Yann le Pennetier. En clin d'œil à la place où a été dessinée la fresque, le petit singe de la fontaine a également été croqué aux côtés de l'écureuil Spip.

Personages[bewerken]

Robbedoes
Robbedoes is jong en actief. Hij droeg vroeger een piccolopak. Piccolo is hij echter al lang niet meer want hij werkt als journalist. Tome en Janry lieten bij hun intrede dan ook het piccolopak achterwege en Robbedoes droeg vanaf 'Virus' (nr.33) een gewone rode jas. De broek en het kenmerkend hoedje bleven echter wel. Robbedoes is slim, inventief en erg serieus. Hij is ook een verstokte vrijgezel.
Kwabbernoot
Kwabbernoot is de onafscheidelijke metgezel van Robbedoes. Ze wonen samen met eekhoorn Spip. Hij is wat ouder en voorzichtiger. Maar Kwabbernoot is wel onhandiger en opvliegender dan Robbedoes. Dat zorgt soms voor problemen.
De Graaf van Rommelgem
De graaf is een briljante wetenschapper die in zijn kasteel in het dorpje Rommelgem woont. Vooral bekend om zijn passie voor paddenstoelen. Het tweetal is goed bevriend met de graaf en is vaak betrokken bij zijn experimenten. Vaak zijn de uitvindingen van de graaf van bijzonder nut bij de problemen die Robbedoes en Kwabbernoot moeten overwinnen, al zorgen de experimenten ook vaak voor onrust in het dorp. Volledige naam Pancratius Edelhart Ladislas Philippus Graaf van Rommelgem. Bedacht door Franquin.
Burgemeester van Rommelgem
De burgemeester vertrouwt het allemaal niet zo wat er op het landgoed van de graaf gebeurt. Hij ziet de graaf dan ook liever gaan dan komen in het dorp. Houdt van zichzelf en van lange redevoeringen waarin hij allerlei uitdrukkingen door elkaar draait.
Itoh Kata
Japanse wetenschapper met specialiteit in paddenstoelen. Hij werkt vaak samen met de Graaf van Rommelgem. Geïntroduceerd door Fournier.
IJzerlijm/Jessica/Sofie
Jonge blonde journaliste die het tweetal wel eens tegenkomt in hun werk. Vaak weet ze de primeurs van Kwabbernoot af te snoepen. In het laatste album van Tome & Janry (Als in een droom, nr.46) wordt haar personage verder uitgediept als goeie vriendin van Robbedoes, en wordt ze Sofie genoemd.
Ororea
Exotische vriendin van het duo, die ze ontmoeten in een avontuur aan de andere kant van de wereld. De inboorlingendochter blijkt echter ook in Europa te werken. Soms raakt ze betrokken bij de avonturen. Kwabbernoot kan zijn verliefdheid voor haar dan maar moeilijk onderdrukken. Alleen aanwezig in de Fournier-episodes.
Wiebeling
De neef van Kwabbernoot. Een slechte neef die het duo vaak het leven zuur maakt. Bedacht door Franquin (De erfgenamen, nr.4), werd hij verder ingezet door Fournier en ook Tome & Janry. De oom waarvan ze erven in nr.4 verschijnt zelfs in 'De man die niet wil sterven' (nr.48).
De driehoek
Een criminele organisatie die projecten heeft waarbij Robbedoes en Kwabbernoot vaak betrokken raken. De driehoek is geïnspireerd door SPECTRE uit de James Bondfilms. Een duistere leider (die later onthuld wordt) en een hiërarchie met nummers. Alleen aanwezig in de Fournier-episodes.
Spip
De eekhoorn van Robbedoes. Zijn vaste huisdier die tijdens de strips een eigen leventje leidt. Zorgt voor enkele komische voetnootjes en is soms de reddende engel. In vroegere verhalen deed hij vaak heel stoer, maar in de recentere is ie vaker een bangerik die niet mee op avontuur wil. Als zijn vrienden echter bedreigd worden, bijt hij moedig van zich af.
De Marsupilami
Een zeldzaam dier uit de oerwouden van Palombië. Geel met vlekken en een extreem lange staart die hij kan gebruiken om dingen mee vast te pakken of klappen mee uit te delen. Intelligent, speels en vriendelijk, heeft kenmerken van een amfibie, eet o.a. piranha's en mieren, kan buikspreken en heeft vast nog veel niet ontdekte talenten. Als hij kwaad wordt, kan hij iedere tegenstander aan. Bedacht door Franquin (De erfgenamen, nr.4), die ook het alleenrecht op Marsupilami opeiste. Toen Fournier de reeks overnam, tekende Franquin voor hem nog enkele malen de Marsupilami, maar sinds de dood van Franquin komt de Marsupilami niet meer voor in Robbedoes.
Miss Flanner
Een excentrieke, buitensporig rijke en geniale vrouw, die niet lang meer te leven heeft. Stelt haar eigen smaak boven die van anderen en is een jeugdvriendin van de graaf en Zwendel. Zette heel Parijs onder water voor haar eigen goeddunken in 'Parijs onder de Seine' (nr.47), de eerste van Morvan & Munuera.
Zwendel
Eveneens een briljante geleerde, bedacht door Franquin. Hij houdt er een eigen ideale wereld op na met beroemde steden als Zwendelburg, Bad Zwendel en Zwendeldam. Hij ontvoerde mannen en vormde ze om tot willoze slaven die in hightech bases wonen. Trachtte de wereld te veroveren met zijn zwendelstraal, hetgeen voorkomen werd door de graaf. Bekeerde zich later tot het 'goede', maar dat weerhield Wiebeling er niet van hem te gebruiken middels misleiding. Met de zwendelstraal troggelde Wiebeling geld af van de inwoners van Palombië, hetgeen werd stopgezet door (jawel!) de graaf van Rommelgem. Zwendel wordt soms wat verblind door grootheidswaanzin, maar is op zich een goede man. In 'De terugkeer van Z' (nr.37) zien we in een toekomstscenario zijn nageslacht aan het werk. In 'Terug naar Z' probeert hij met de hulp van Robbedoes het leven van Miss Flanner te redden. Hij spreekt met zijn mannen een geheimtaal door alle woorden achterstevoren te zetten, wat door sommige vertalers niet begrepen werd, zodat het omgekeerde Frans in de Nederlandse vertalingen bleef staan.

Behalve in deze strip speelt Kwabbernoot een grote rol in de Guust Flater-strips als de directe chef van Guust. Robbedoes komt af en toe voor in de Guuststrips.

Van Robbedoes is er later ook nog een stripserie gemaakt over zijn jeugd De Kleine Robbe. Ook de Marsupilami heeft een eigen stripserie.

Albums[bewerken]

Reguliere reeks[bewerken]

Door Franquin[bewerken]

  • 1. 4 avonturen van Robbedoes (...en Kwabbernoot)
  • 2. Er is een tovenaar in Rommelgem
  • 3. De zwarte hoeden (en 3 verdere avonturen van Robbedoes en Kwabbernoot)
  • 4. Robbedoes en de erfgenamen
  • 5. De roof van de Marsupilami
  • 6. De hoorn van de neushoorn
  • 7. De dictator en de padde(n)stoel
  • 8. Pas op, Kwabbernoot!
  • 9. Het schuilhol van het zeemonster
  • 10. Het masker der stilte
  • 11. De gorilla heeft het gedaan
  • 12. Het nest van de Marsupilami's
  • 13. De bezoeker uit de oertijd
  • 14. De gevangene van Boeddha
  • 15. "Z" van Zwendel
  • 16. De schaduw van "Z"
  • 17. Robbedoes en de bobbelmannen
  • 18. QRN op Bretzelburg
  • 19. Hommeles in Rommelgem
  • 24. Tembo Taboe (en nog andere fratsen van de Marsupilami)

Door Fournier[bewerken]

  • 20. De Goudmaker
  • 21. Klontjes voor Doebie
  • 22. Het fopklooster
  • 23. Tora-Torapa
  • 25. De amulet van Niokolo-Koba
  • 26. Cider voor de sterren
  • 27. De doodsman
  • 28. Kodo, de tiran
  • 29. Geld, smiechten en smokkel

Door Nic Broca en Cauvin[bewerken]

  • 30. De koudegordel
  • 31. De zwarte doos
  • 32. De stiltemakers

Door Tome en Janry[bewerken]

  • 33. Virus
  • 34. Avontuur in Australië
  • 35. Malle Marilyn
  • 36. De komeet van de tijd
  • 37. De terugkeer van Z
  • 38. De jeugd van Robbedoes
  • 39. Robbedoes in New York
  • 40. Paniek in Khoudistan
  • 41. De vallei der bannelingen
  • 42. Robbedoes in Moskou
  • 43. Vito Fiasco
  • 44. De zwarte straal
  • 45. Luna fatale
  • 46. Als in een droom

Door Morvan en Munuera[bewerken]

  • 47. Parijs onder de Seine
  • 48. De man die niet wil sterven
  • 49. Robbedoes en Kwabbernoot in Tokio

Door Morvan en Yann en Munuera[bewerken]

  • 50. Terug naar Z

Door Yoann en Vehlmann[bewerken]

Andere reeksen[bewerken]

Buiten reeks[bewerken]

Uitgever Dupuis startte in 1976 een reeks jeugdzonden waarvan de eerste twee albums de eerste verhalen van André Franquin voor de reeks Robbedoes en Kwabbernoot bevatten. De twee albums werden later opnieuw uitgegeven als een eigen buiten reeks van de reeks Robbedoes en Kwabbernoot. De kaften van de albums kregen hiervoor ook een licht aangepaste kaft. Voor de 65ste verjaardag van Robbedoes werden aan deze reeks twee albums toegevoegd. Deze bevatten niet eerder in album verschenen werk van alle auteurs van de reeks. De albums verschenen alleen in het Frans.

  1. De erfenis
  2. Radar de robot
  3. La Voix sans maître (et 5 autres aventures)
  4. Fantasio et le fantôme (et 4 autres aventures)

Een verhaal van Robbedoes en Kwabbernoot door...[bewerken]

'Een verhaal van Robbedoes en Kwabbernoot door ...' is een nevenreeks waarin verschillende scenaristen, tekenaars, inkleurders, designers etc. een eigen creatieve interpretatie van Robbedoes en Kwabbernoot mogen uitwerken.

  1. Versteende reuzen, door Yoann en Vehlmann
  2. Het moeras van de tijd, door Frank le Gall
  3. Het graf van de Rommelgems, door Fabrice Tarrin en Yann
  4. Het Dagboek van een Fantast, door Emile Bravo
  5. Piccolo in veldgroen, door Schwartz en Yann
  6. Paniek op de Atlantische Oceaan, door Fabrice Parme en Lewis Trondheim
  7. Robbedoes en de luipaardvrouw, door Schwartz en Yann

Dossier[bewerken]

Sinds 2012 geeft Dupuis kortere verhalen van Robbedoes en Kwabbernoot van Franquin die verschenen als tweede verhaal in een album uit de reguliere reeks ook apart uit. De albums zijn voorzien van een dossier geschreven door José-Louis Bocquet en Serge Honorez, minder bekende illustraties en originele tekeningen.

Andere[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. New Spirou mural in Brussels. Spirou Reporter (23 juni 2014) Geraadpleegd op 23 juni 2014
  2. Une première fresque Spirou à Bruxelles. deredactie.be (5 september 2014) Geraadpleegd op 3 oktober 2014