Robert Bárány

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  Robert Bárány
22 april 18768 april 1936
Robert Barany.jpg
Geboorteland    Oostenrijk
Geboorteplaats    Wenen
Plaats van overlijden    Uppsala
Nobelprijs voor de    Fysiologie of Geneeskunde
In    1914
Reden    Voor onderzoek aan het vestibulair apparaat van het binnenoor
Voorganger(s)    Charles Robert Richet
Opvolger(s)    Jules Bordet

Robert Bárány (Wenen, 22 april 1876Uppsala, 8 april 1936) was een Oostenrijks medicus van Hongaars-joodse afkomst. Voor zijn werk aan de fysiologie en pathologie van de half-cirkelvormige kanalen van het oor kreeg hij in 1914 de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde.

Biografie[bewerken]

Hij studeerde tot 1900 geneeskunde in Wenen. Als arts in Wenen spoot Bárány vloeistof in het binnenoor van een patiënt om duizeligheid op te heffen. De patiënt voelde vertigo en nystagmus (onvrijwillige oogbeweging) toen Bárány te koude vloeistof inspoot. Hierop verwarmde hij de vloeistof en de patiënt voelde nystagmus in de andere richting. Bárány dacht dat de endolymfe zonk als het koud was en opsteeg bij warmte, en dat zodoende de richting van de stroom van het endolymfe het proprioceptieve signaal aan het vestibulair orgaan gaf. Hij vervolgde deze observatie met een serie experimenten op wat hij calorische reactie noemde. Het onderzoek dat uit deze waarnemingen kwam maakte chirurgische behandeling van ziekten van het vestibulair orgaan mogelijk. Bárány onderzocht ook andere aspecten van evenwichtscontrole, met inbegripo de functie van de kleine hersenen (cerebellum) .

Hij diende in de Eerste Wereldoorlog in het Oostenrijkse leger en werd door de Russen gevangengenomen. Toen hem in 1914 de Nobelprijs werd toegekend was hij Russisch krijgsgevange. Na onderhandelingen gevoerd door prins Karel van Zweden en het Rode Kruis werd hij in 1916 vrijgelaten. Hij kon de Nobel-ceremonie in 1916 meemaken, waar hij zijn prijs kreeg. Naar aanleiding van de controverse over hem rondom de toekenning van de Nobelprijs liet hij in 1917 Oostenrijk achter zich en was tot zijn dood in 1936 hoogleraar aan de Universiteit van Uppsala.

Referenties[bewerken]

  • Nobel Lectures, Physiology or Medicine 1901-1921, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1967.
  • Robert Bárány and the controversy surrounding his discovery of the caloric reaction. Baloh RW, 2002, Neurology 58:1094-99

Externe link[bewerken]