Roodwangschildpad
| Roodwangschildpad IUCN-status: Niet geëvalueerd (2008) |
|||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 De kop van een dreigende roodwangschildpad, met de rode vlek op de zijkant. |
|||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Ondersoort | |||||||||||||||||||
| Trachemys scripta elegans Wied-Neuwied, 1839 |
|||||||||||||||||||
 Afbeeldingen Roodwangschildpad
|
|||||||||||||||||||
Roodwangschildpad op  Wikispecies
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
De roodwangschildpad of roodwangsierschildpad (Trachemys scripta elegans) is een waterminnende schildpad uit de familie moerasschildpadden of Emydidae. Het dier komt van nature voor in het zuiden van de Verenigde Staten en Mexico.
Inhoud |
[bewerken] Beschrijving
De roodwangschildpad dankt de naam aan de duidelijk zichtbare, donkeromzoomde langwerpige helrode vlek net achter het oog. Het schild is groen met lichtere en donkere vlekken, de randen van de hoornplaten zijn vaak donkerder, maar de tekening vervaagt met de jaren. Mannetjes worden maximaal 20 cm, terwijl vrouwtjes langer dan 30 cm kunnen worden en dan rond de 2 kilogram wegen. Mannetjes zijn naast het kleinere lichaam van vrouwtjes te onderscheiden door de veel langere nagels aan de voorpoten, dikkere staart en meestal grotere en meer afstekende rode vlek, hoewel dit laatste niet altijd te zien is.
[bewerken] Algemeen
De roodwangschildpad is een bekende verschijning omdat deze ondersoort veelvuldig gehouden werd als huisdier. Tegenwoordig wordt deze schildpad niet meer zo massaal verkocht, mede doordat de import tegenwoordig verboden is. Omdat veelal kleine kinderen in het dier geïnteresseerd waren, en de schildpad meestal met een kant-en-klaar, maar vrij klein 'aquarium' werd verkocht, zijn een groot aantal in gevangenschap gehouden exemplaren niet erg oud geworden. Deze leefomgeving bestond veelal uit een ronde plastic bak met een diameter van 30 - 50 centimeter, en een klein eilandje in het midden, vaak met een plastic palmboom als decoratie. Net uit het ei gekropen dieren kunnen enige tijd overleven in een dergelijke behuizing maar na een jaar heeft de schildpad behoefte aan een echt aquarium met een groot watergedeelte en een eveneens behoorlijk landgedeelte met warmtelamp.
De exemplaren die wel wisten te overleven, zijn uiteindelijk veelal gedumpt bij een opvang, maar meestal gewoon in de sloot. Ondanks dat de schildpad inderdaad langzamer groeit dan in de natuur in een te kleine behuizing, wordt het dier langzaam maar zeker toch groter en omdat de leeftijd enkele tientallen jaren kan bedragen blijft geen enkel exemplaar zo klein als bij de aanschaf. Door het dumpen in sloten en vijvers komt de roodwangschildpad in de vrije natuur van Nederland en België regelmatig voor. De soort is verder door import over de hele wereld verspreid.
Als exoot vormt de roodwangschildpad geen gevaar voor de biodiversiteit in westelijk Europa, omdat het te koud is om de eitjes uit te laten komen, maar in sommige streken is de schildpad een ecologische ramp omdat hij andere soorten verdringt. De roodwangschildpad is lang niet zo populair meer en peperduur in vergelijking met enkele decennia geleden. Tegenwoordig is de verkoop van wildvangdieren namelijk verboden en is de ondersoort beschermd. Dat is goed voor de roodwangschildpad, maar niet voor de zaagrugschildpad, geelbuikschildpad, geelwangschildpad en roodbuikschildpad en diverse andere (onder)soorten schildpadden omdat deze nu als alternatief massaal worden ingevoerd.
[bewerken] Voedsel en vijanden
De roodwangschildpad is een alleseter die graag planten eet zoals groene bladeren, maar ook diverse groenten en fruit. Een groot deel van het menu bestaat uit vissen, wormen en slakken, en ook aas wordt wel gegeten.
Natuurlijke vijanden van roodwangschildpadden zijn grote rovende vissen, krokodilachtigen en grotere roofvogels. Roofvogels als reigers lusten waarschijnlijk geen roodwangschildpadden omdat ze te rond en te hard zijn en een reiger de prooi niet kan verscheuren met de poten of snavel. In de Nederlandse natuur komen veel natuurlijke predatoren zoals krokodillen echter niet voor en heeft de roodwangschildpad weinig vijanden. De enige verdediging van de schildpad is de bek, die bij grotere exemplaren maar beter ontzien kan worden vanwege de krachtige kaken en de gekromde, puntige en vlijmscherpe bek-rand.
[bewerken] Voortplanting
Hoewel de meeste biologen van mening zijn dat deze exoot in de Benelux niet tot voortplanting komt, trekt Staatsbosbeheer dit in twijfel, ingegeven door de aantallen die plaatselijk voorkomen en de melding van eierleggende schildpadden. Of deze in het Nederlandse gematigde klimaat uitkomen is echter sterk de vraag, de schildpad zelf kan wel tegen lagere temperaturen maar de embryo's ontwikkelen zich alleen bij hogere temperaturen. Ook is het zo dat 'schildpaddenvijvers' grote aantrekkingskracht uitoefenen op mensen die van de schildpad af willen. De schildpad kan immers op een dergelijke plaats kennelijk overleven en is niet in zijn eentje, zo is vaak de redenering.
[bewerken] In gevangenschap
[bewerken] Behuizing
Wil men de dieren toch in gevangenschap houden, dan kan beter een groot aquarium worden aangeschaft. Te denken valt aan een groot watergedeelte van minstens 2 vierkante meter per dier, een waterdiepte van minstens 20 centimeter en een gedeelte waar het dier kan zonnen. Hoe groter en natuurlijker de behuizing, hoe sneller de schildpad zal groeien, al is een goede voeding ook van grote invloed. De echte liefhebber maalt daar niet om en biedt de schildpadden een zowel voedselrijke als natuurgetrouwe omgeving zodat de dieren zich voortplanten en nageslacht produceren.
De roodwangschildpad zwemt graag, maar is ook dol op zonnen. Het landgedeelte kan het best verwarmd worden met een lamp in plaats van een warmtemat. Dit vanwege de gewoonte van de schildpad om de poten als zonnepanelen te gebruiken door de achterpoten op te heffen en deze zo breed mogelijk te maken. Een tl-lamp die af en toe aanstaat bevordert de gezondheid, beter is nog een speciale 'reptielenlamp' die de ideale lichtsoorten uitstraalt maar ook duur is. Dit is een uv-B-lamp die de zon nabootst, een tl-buis is ongeschikt.
[bewerken] Ziekten en voedsel
Als voedsel kan van alles aangeboden worden, maar er dienen vitaminen te worden toegediend om ziekten te voorkomen. De bekendste ziekten zijn schildrot (rotten van het schild), verkoudheid/longontsteking (schildpad opent bek wijd, eet niet meer, belletjes op de neus) en oogontsteking (witte waas in de ogen).
Als voedsel van in gevangenschap gehouden jongere dieren is er in de dierenspeciaalzaken kant en klare schildpaddenvoeding te koop. Vaak bestaan deze uit gedroogde waterkreeftjes waaraan vitaminen zijn toegevoegd. Deze voeding bevat ondanks de toevoegingen niet de noodzakelijke voedingsstoffen, en kan alleen als tussendoortje worden gegeven. Ook groenten en fruit zijn onontbeerlijk, als aanvulling kunnen ook meel- of moriowormen gevoerd worden die levend worden verschalkt. Grotere roodwangschildpadden eten ook met de pot mee, andijvie (goed gewassen, geen azijn) (geen sla i.v.m. diarree) wordt evenals biefstuk of roze garnalen zeer gewaardeerd. Belangrijk is echter altijd na een maaltijd de resten op te vissen met een netje. Indien men dit nalaat kan zowat iedere dag het water worden ververst, met name bij vis en vleesproducten. Neem hiervoor daarom ook een goede sterke buitenfilter. Vanwege het voedsel kunnen beter geen echte planten worden gebruikt ter decoratie, want deze worden opgegeten en sommige planten zijn giftig voor de roodwangschildpad. Ook dient opgemerkt te worden dat als ze in groep gehouden worden een te vleeshoudend dieet de schildpadden agressiever lijkt te maken.
[bewerken] Ontsnapping
Indien de schildpad weet te ontsnappen kan het beste een aantal vochtige doeken in de omgeving worden neergelegd die regelmatig worden geïnspecteerd. De schildpad kan enige tijd overleven in een droge omgeving, maar niet langer dan enige weken. In een kurkdroge en warme omgeving als een slaapkamer eerder enkele dagen.
[bewerken] Fotogalerij
-
Zonnend groepje op een tak
-
Een albino exemplaar
-
Een ei.
-
Mannetje in gevangenschap
-
Voortbeweging over land
_Male.jpg)
