Rookbier
Rookbier is een bier dat zijn karakteristieke smaak te danken heeft aan het gebruik van gerookte mout. Rookbieren waren vroeger vrij algemeen, maar tegenwoordig is de traditie van het roken van mout nagenoeg verdwenen - alleen in de Duitse stad Bamberg wordt ze nog in ere gehouden.
Geschiedenis [bewerken]
Voor het brouwen van bier is gedroogde mout nodig. Het drogen van mout geschiedt meestal in eestovens, waarin de mout op een matig hoge temperatuur wordt gebracht en zo uitdroogt. Met de moderne technieken is dit eesten relatief eenvoudig, maar in vroeger tijden was het minder gemakkelijk en zochten brouwers naar andere technieken. Het roken van de mout bleek een goede oplossing.
Eeuwenlang zijn rookbieren zeer algemeen geweest. De industriële revolutie en de daarmee gepaard gaande technologische ontwikkelingen maakten het eesten echter veel eenvoudiger, zodat brouwers overgingen op deze manier van drogen. Het roken van mout raakte toen in onbruik.
In Bamberg bleven brouwers echter vasthouden aan de oude traditie. Tot op de dag van vandaag worden hier rookbieren gemaakt. Inmiddels zijn in navolging van de door liefhebbers hoog gewaardeerde Bamberger bieren ook andere brouwers weer begonnen met het produceren van rookbier.
Kenmerken [bewerken]
Rookbieren hebben een typische rooksmaak, die aan die van gerookte paling of aan rookworst doet denken. De kleur is zeer donker, stoutachtig. Het kan voor sommigen zijn dat de smaak van rookbier gewenning vraagt. Volgens een Bambergs spreekwoord smaakt pas het derde glas dat men er van drinkt goed, en zijn de eerste twee glazen vooral een verplichting aan de geschiedenis. Niettemin kent het rookbier veel toegewijde liefhebbers. Rookbier gaat goed in combinatie met gerookte gerechten zoals spek, rookworst of paling.
Huidige productie [bewerken]
In Bamberg zijn er twee brouwerijen die rookbier produceren, te weten Schlenkerla en Brauerei Spezial. Deze brouwers brouwen allebei een klassiek, "puur" rookbier, waarvoor enkel gerookte mout is gebruikt, maar hebben daarnaast ook bieren in het assortiment waarbij slechts een deel van de gebruikte mout gerookt is. Deze bieren hebben een mildere rooksmaak en zijn hierdoor wat toegankelijker.
Buiten Bamberg worden tegenwoordig ook weer rookbieren geproduceerd, meestal in navolging van de Bambergse voorbeelden, al zijn er ook nieuwe interpretaties met bijvoorbeeld turfgerookte mout (zoals bij whisky). Deze nieuwe rookbieren kunnen van hoge kwaliteit zijn. De Australische brouwer Redoak Boutique Beer Café won zo internationale prijzen en ook andere nieuwe rookbieren worden steeds meer gewaardeerd.
In Nederland experimenteren steeds meer brouwerijen met gerookte mout, waaronder bekende brouwerijen als brouwerij De Molen uit Bodegraven, Jopen uit Haarlem en De Prael uit Amsterdam. Veel kleinere brouwers hebben zich ook aan een rookbier gewaagd. Dampegheest uit Limmen heeft bijvoorbeeld een gerookt bockbier op de markt gebracht. Voorlopig is het rookbier in Nederland echter wel iets voor een kleine groep liefhebbers; de populariteit die het in Bamberg zelf heeft blijft ongeëvenaard.
