Rotte (rivier)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rotte
Rottemeren bij Bleiswijk
Rottemeren bij Bleiswijk
BeginVanDeRotte.JPG
Portaal  Portaalicoon   Geografie
Noorderkanaal (Rotterdam) Nieuwe Maas Schiehaven Delfshavense Schie Rotte Rotte (rivier) Boezem Gemaal Oostplein Spaanse Polder Kralingse Plas Bergse Achterplas Bergse Voorplas Schie-SchiekanaalRotterdamse wateren.png

De Rotte is een veenrivier in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De rivier doet dienst als boezem die het teveel aan water uit de polders ten noorden van Rotterdam afvoert onder beheer van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. De stad Rotterdam ontleent haar naam aan deze rivier.

Etymologie[bewerken]

De oorspronkelijke naam van de rivier is vermoedelijk Rotta, afkomstig van "rot" dat modderig of troebel betekent, en "a" dat water betekent. (zie Aa). Ook wordt wel verondersteld dat de naam zou zijn ontleend aan Roode A (vergelijk Goude A, waaraan Gouda zijn naam ontleent) of zou zijn afgeleid van Rotte of Rootte waarmee een stilstaand water werd aangeduid waarin de boeren de hennep te rotten of te roten legden.

Geschiedenis[bewerken]

In de Romeinse tijd heeft de Rotte vermoedelijk in verbinding gestaan met de Oude Rijn. Het gedeelte tussen Moerkapelle en de Oude Rijn is later verdwenen. Een deel van de omgeving van de oude loop is gebruikt voor vervening, waaruit een moerassig plassengebied is ontstaan: de Wilde Veenen. Deze hebben gefungeerd als een soort van nieuwe "bron" van de Rotte. Deze plassen zijn in de 17de eeuw echter weer drooggemalen. Vanaf dat moment heeft de Rotte geen echte bron meer.

In 1270 werd nabij de monding van de Rotte een 400 meter lange dam in de rivier gelegd, om het Maaswater buiten te houden. Het Rottewater kon via sluizen in de dam vrij uitstromen. De dam, die vrijwel onmiddellijk bebouwd werd, vormt de oorsprong van Rotterdam. Na verloop van tijd werd deze dam Hoogstraat genoemd.

Tegenwoordig is de Rotte onderdeel van de vaarweg van Rotterdam binnendoor naar Gouda, waardoor vooral kleine pleziervaartuigen de drukke Nieuwe Maas kunnen vermijden. Vanuit Rotterdam vaart men dan door het Zevenhuizer Verlaat verder via de Hennipsloot en de Ringvaart van de Zuidplaspolder.

Loop[bewerken]

Het begin (oorsprong) van de Rotte ligt in de gemeente Lansingerland, bij de polder Honderdveertig Morgen nabij het buurtschap Kruisweg. Het is via de openbare weg bereikbaar over het grondgebied van het nabijgelegen dorp Moerkapelle (gemeente Zuidplas). Molen nummer 5 van de polder de Wilde Veenen in Moerkapelle bevindt zich vlakbij het beginpunt en wordt daarom ook wel Molen de Oorsprong genoemd. Na de eerste 900 meter (gemeente Lansingerland) passeert de Rotte het buurtschap Hollevoeterbrug (gemeente Zuidplas). Hierna loopt de grens tussen Lansingerland en Zuidplas door het midden van de rivier. Tot Rotterdam stroomt de rivier via de Rottemeren achtereenvolgens langs de dorpen Bleiswijk (Lansingerland) en Zevenhuizen (Zuidplas) en langs de buurtschappen Oud Verlaat (Zuidplas) en Rotte (Lansingerland). Hierna loopt de rivier langs de Rotterdamse wijken Ommoord, Terbregge, Hillegersberg, Crooswijk en het Oude Noorden en eindigt bij de Stadsdriehoek in Rotterdam Centrum.

Binnenrotte[bewerken]

In 1871 werd de Binnenrotte (de Rotte binnen de Stadsdriehoek van Rotterdam) gedempt voor de aanleg van het Luchtspoor en later de Willemsspoortunnel. Het teveel aan Rottewater wordt sindsdien alleen nog buiten de Stadsdriehoek om afgevoerd, via de Boezem langs Kralingen en met behulp van een gemaal aan het Oostplein (Mr. U. G. Schilthuis) in de Nieuwe Maas.

Schepen konden desgewenst via Stokvisverlaat en Delftsevaart het buitenwater bereiken, maar erg aantrekkelijk was die route niet. In 1920 besloot Rotterdam een ringvaart om de stad te leggen. De Rotte werd via Noorderkanaal en Schie-Schiekanaal verbonden met de Delfshavense Schie en stond via de Parkhaven in verbinding met de Nieuwe Maas (zie kaartje).

In de oorlogsjaren werd getracht om ook de route binnendoor te verbeteren. De Delftsevaart en het Steiger werden verbreed. Door het Stokviswater te graven werd bovendien een verbinding gerealiseerd tussen de Rotte en de Delftsevaart. Stadsarchitect Willem Gerrit Witteveen liet de nieuwe verbinding aanleggen "voor den aanvoer van bouwmateriaal ... met het oog op de schoonheid van de stad en [met] het oog op branden...". Na de Tweede Wereldoorlog bleek de rol van de binnenscheepvaart in het centrum van Rotterdam echter te zijn uitgespeeld.

Trivia[bewerken]

Over de Rotte is in 2013 een boek verschenen, "De Rotte, van Wilde Venen tot Wereldhaven". Dit boek volgt de Rotte van het begin tot het eind en beschrijft per kilometer wat er te zien is. Een handige leidraad voor wie een fiets- of wandeltocht wil maken langs de Rotte.

Zie ook[bewerken]

Galerij[bewerken]