Ruïnehagedis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ruïnehagedis
Exemplaar van Sardinië.
Exemplaar van Sardinië.
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Squamata (Schubreptielen)
Onderorde: Lacertilia (Hagedissen)
Familie: Lacertidae (Echte hagedissen)
Onderfamilie: Lacertinae
Geslacht: Podarcis
Soort
Podarcis siculus
Rafinesque, 1810
Wikimedia Commons Afbeeldingen Ruïnehagedis
Ruïnehagedis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De ruïnehagedis [1] (Podarcis siculus) is een hagedis uit de familie echte hagedissen (Lacertidae).

Inhoud

[bewerken] Kenmerken

De ruïnehagedis heeft een bruine basiskleur met groene lengtestrepen, maar door het grote aantal ondersoorten is er een enorme variëteit in kleuren en patronen. Over het algemeen geldt dat de vrouwtjes donkerbruin zijn met twee geelbruine lengte strepen op de rug, verder is de kleur egaal bruin; de rug iets lichter. Deze soort heeft een forse en tamelijk korte kop. De mannetjes verschillen meestal alleen door een iets forser uiterlijk en een groenbruine kleur, maar in de paartijd kleuren de mannetjes groen.

Per ondersoort en variëteit verschilt dit enigszins, maar de meeste mannetjes krijgen een groene rug met zeer donkere streep vanaf de staartwortel die naar de kop toe geblokt wordt en in de nek verdwijnt. Ook een groene met bruine kleur en een fijn, zwart netpatroon is mogelijk. Dergelijke patronen komen met name in het zuidelijke deel van het verspreidingsgebied voor.[2] Een bijzondere ondersoort is Podarcis siculus coeruleus vanwege de kenmerkende blauwe lichaamskleur. Deze vorm komt alleen op het rotseiland Capri voor. [2]

Mannetjes krijgen vaak blauwe vlekjes op de flanken, net als andere muurhagedissen. Het determineren van de ruïnehagedis is door de grote variatie -in combinatie met soms overlappende variaties van andere soorten- zeer lastig. De totale lengte is ongeveer 25 centimeter inclusief staart, de lichaamslengte is tot negen centimeter.

[bewerken] Verspreiding en habitat

Verspreiding in Europa in het rood.

De ruïnehagedis komt voor in het zuiden van Europa rond het Middellandse Zeegebied, in de landen Italië, Sicilië, Corsica en de omringende eilanden. Het verspreidingsgebied is sterk versnipperd en bestaat grotendeels uit geïsoleerde populaties. Ook in het zuiden van Frankrijk (inclusief Corsica), Slovenië, Kroatië, Zwitserland en Turkije zijn populaties. Ook op de vele eilanden voor de kust is de hagedis te vinden. In het westen van Philadelphia in de Verenigde Staten is de ondersoort Podarcis siculus campestris geïntroduceerd.

De habitat bestaat uit vlakke, open gebieden op zandgronden, zoals zandverstuivingen en duinen, op muren, steenhopen en ruïnes; het is een typische klimmer die snel over muren kan rennen.

[bewerken] Levenswijze

De ruïnehagedis is een snelle soort die goed kan klimmen. Op het menu staan voornamelijk kleine ongewervelden, maar het is één van de weinige echte hagedissen die soms ook plantendelen eet, deze soort is dus omnivoor. Ook de eigen jongen zijn niet veilig voor volwassen exemplaren, net als andere hagedissen is de ruïnehagedis kannibalistisch. De hagedis staat bekend als niet erg schuw, en kan in en rond huizen worden aangetroffen. De ruïnehagedis kan in grote aantallen voorkomen. [3]

De mannetjes kunnen soms in groepjes vechtend worden aangetroffen, waarbij het grootste mannetje het meestal wint. In de zomer worden door het vrouwtje ongeveer 4 tot 8 eieren begraven in het zand. De eieren zijn ongeveer 10 tot 15 millimeter en worden groter naarmate het embryo groeit. [4] Na een incubatietijd van ongeveer zes weken komen de juvenielen tevoorschijn. [3]

[bewerken] Taxonomie

De ruïnehagedis werd voor het eerst in 1810 door Constantine Samuel Rafinesque-Schmaltz wetenschappelijk beschreven als Lacerta sicula. Later werd de soort tot het geslacht Podarcis gerekend en meer recentelijk is ook de soortnaam veranderd van sicula naar siculus. Ook de naam Lacerta serpa werd wel gebruikt voor deze soort maar is verouderd. [5] De geslachtsnaam Podarcis betekent 'lenige poten' en de soortnaam siculus betekent 'van Sicilië'. [4]

Er worden tegenwoordig 48 verschillende ondersoorten bekend,[5] wat uitzonderlijk veel is in vergelijking met andere dieren.

[bewerken] Ondersoorten


[bewerken] Afbeeldingen

[bewerken] Bronvermelding

Referenties

  1. Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland - H. Strijbosch, A.H.P. Stumpel, R.C.M. Creemers, J.J.C.W. van Delft, A. Groenveld & D. Bauwens - Standaardlijst voor de Nederlandse namen van de Europese amfibieën en reptielen Website
  2. a b Bernhard Grzimek Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971 ISBN ISBN 90 274 8626 3.
  3. a b Václav Laňka & Zbyšek Vít Amphibians and Reptiles, Aventinum, Praag, 1985 ISBN 90-366-0639-X.
  4. a b Herps of France. Reptiles and Amfibians of France - Podarcis siculus.
  5. a b Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database - Podarcis siculus.

Bronnen

  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database - Podarcis siculus - Website Geconsulteerd 3 november 2011
  • Václav Laňka & Zbyšek Vít - Amphibians and Reptiles - 1985 - ISBN 90-366-0639-X - Uitgever Aventinum, Praag
  • Bernhard Grzimek - Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen (1971) - Kindler Verlag AG - ISBN 90 274 8626 3
  • Herps of France - Reptiles and Amfibians of France - Podarcis siculus - Website
Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen