Ruïnehagedis
| Ruïnehagedis | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Exemplaar van Sardinië. |
|||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Soort | |||||||||||||||||
| Podarcis siculus Rafinesque, 1810 |
|||||||||||||||||
| Ruïnehagedis op |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
De ruïnehagedis [1] (Podarcis siculus) is een hagedis uit de familie echte hagedissen (Lacertidae).
Inhoud |
[bewerken] Kenmerken
De ruïnehagedis heeft een bruine basiskleur met groene lengtestrepen, maar door het grote aantal ondersoorten is er een enorme variëteit in kleuren en patronen. Over het algemeen geldt dat de vrouwtjes donkerbruin zijn met twee geelbruine lengte strepen op de rug, verder is de kleur egaal bruin; de rug iets lichter. Deze soort heeft een forse en tamelijk korte kop. De mannetjes verschillen meestal alleen door een iets forser uiterlijk en een groenbruine kleur, maar in de paartijd kleuren de mannetjes groen.
Per ondersoort en variëteit verschilt dit enigszins, maar de meeste mannetjes krijgen een groene rug met zeer donkere streep vanaf de staartwortel die naar de kop toe geblokt wordt en in de nek verdwijnt. Ook een groene met bruine kleur en een fijn, zwart netpatroon is mogelijk. Dergelijke patronen komen met name in het zuidelijke deel van het verspreidingsgebied voor.[2] Een bijzondere ondersoort is Podarcis siculus coeruleus vanwege de kenmerkende blauwe lichaamskleur. Deze vorm komt alleen op het rotseiland Capri voor. [2]
Mannetjes krijgen vaak blauwe vlekjes op de flanken, net als andere muurhagedissen. Het determineren van de ruïnehagedis is door de grote variatie -in combinatie met soms overlappende variaties van andere soorten- zeer lastig. De totale lengte is ongeveer 25 centimeter inclusief staart, de lichaamslengte is tot negen centimeter.
[bewerken] Verspreiding en habitat
De ruïnehagedis komt voor in het zuiden van Europa rond het Middellandse Zeegebied, in de landen Italië, Sicilië, Corsica en de omringende eilanden. Het verspreidingsgebied is sterk versnipperd en bestaat grotendeels uit geïsoleerde populaties. Ook in het zuiden van Frankrijk (inclusief Corsica), Slovenië, Kroatië, Zwitserland en Turkije zijn populaties. Ook op de vele eilanden voor de kust is de hagedis te vinden. In het westen van Philadelphia in de Verenigde Staten is de ondersoort Podarcis siculus campestris geïntroduceerd.
De habitat bestaat uit vlakke, open gebieden op zandgronden, zoals zandverstuivingen en duinen, op muren, steenhopen en ruïnes; het is een typische klimmer die snel over muren kan rennen.
[bewerken] Levenswijze
De ruïnehagedis is een snelle soort die goed kan klimmen. Op het menu staan voornamelijk kleine ongewervelden, maar het is één van de weinige echte hagedissen die soms ook plantendelen eet, deze soort is dus omnivoor. Ook de eigen jongen zijn niet veilig voor volwassen exemplaren, net als andere hagedissen is de ruïnehagedis kannibalistisch. De hagedis staat bekend als niet erg schuw, en kan in en rond huizen worden aangetroffen. De ruïnehagedis kan in grote aantallen voorkomen. [3]
De mannetjes kunnen soms in groepjes vechtend worden aangetroffen, waarbij het grootste mannetje het meestal wint. In de zomer worden door het vrouwtje ongeveer 4 tot 8 eieren begraven in het zand. De eieren zijn ongeveer 10 tot 15 millimeter en worden groter naarmate het embryo groeit. [4] Na een incubatietijd van ongeveer zes weken komen de juvenielen tevoorschijn. [3]
[bewerken] Taxonomie
De ruïnehagedis werd voor het eerst in 1810 door Constantine Samuel Rafinesque-Schmaltz wetenschappelijk beschreven als Lacerta sicula. Later werd de soort tot het geslacht Podarcis gerekend en meer recentelijk is ook de soortnaam veranderd van sicula naar siculus. Ook de naam Lacerta serpa werd wel gebruikt voor deze soort maar is verouderd. [5] De geslachtsnaam Podarcis betekent 'lenige poten' en de soortnaam siculus betekent 'van Sicilië'. [4]
Er worden tegenwoordig 48 verschillende ondersoorten bekend,[5] wat uitzonderlijk veel is in vergelijking met andere dieren.
[bewerken] Ondersoorten
[bewerken] Afbeeldingen
[bewerken] Bronvermelding
|
Referenties
Bronnen
|