Rudolf Clausius
Rudolf Julius Emmanuel Clausius (Köslin (nu Koszalin), 2 januari 1822 – Bonn, 24 augustus 1888) was een Pruisisch natuurkundige. Hij is één van de grondleggers van de thermodynamica en van de kinetische gastheorie.
Clausius studeerde in Berlijn en in Halle, waar hij in 1847 zijn doctorstitel behaalde. Hij onderwierp de Carnotcyclus aan een grondige analyse. In de jaren 1854-1865 legde hij de grondslag voor een sleutelbegrip van de thermodynamica, de entropie en formuleerde hij de Tweede Hoofdwet.
In dit verband formuleerde hij de 'ongelijkheid van Clausius', die stelt dat de kringintegraal van dQ/T in een toestandsdiagram alleen dan nul is als het pad waarlangs de kringloop plaatsvindt volledig reversibel is. Anders is de integraal altijd kleiner. Hieruit volgt de fenomenologische definitie van entropie S: dS = dQ/T voor reversibele processen (Hierbij is dQ een infinitesimale hoeveelheid uitgewisselde warmte in joule en T de absolute temperatuur in kelvin).
Clausius is bekend van de Clausius-Clapeyron-vergelijking die het verband tussen dampdruk en temperatuur beschrijft. In de kinetische gastheorie voerde hij het begrip vrije weglengte in. Na 1875 werkte hij voornamelijk aan de elektriciteitsleer, zij het zonder veel succes. Ook het postulaat van Clausius is naar hem genoemd. In 1879 kreeg hij de Copley Medal.
Entropie [bewerken]
In 1867 gaf hij een boek uit, getiteld Die mechanische Wärmetheorie, waarin hij zijn baanbrekende ideeën uiteenzette. Hij was echter geen erg helder schrijver en het duurde vrij lang voor zijn begrippen gemeengoed werden in de wetenschap. Lord Kelvin – overleden in 1907 – bijvoorbeeld heeft nooit ingezien dat het begrip entropie nuttig was om tot een goed begrip van de Tweede Hoofdwet te komen. Een moderne tegenstander van de term entropie is Arieh Ben-Naim. In een serie boeken [1] geeft hij aan dat entropie beter betiteld kan worden als ontbrekende informatie (Missing Information).
In 1870 organiseerde hij een korps geneeskundige troepen in de Frans-Duitse Oorlog. Hij raakte tijdens de strijd gewond, en kreeg het IJzeren Kruis toegekend.
Clausius was gehuwd en had zes kinderen, die hij na de dood van zijn vrouw in 1875 alleen moest opvoeden. Hij overleed op 66-jarige leeftijd te Bonn.
Bronnen, noten en/of referenties
|
