Rudolphe Kreutzer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rudolphe Kreutzer
Rudolphe Kreutzer
Rudolphe Kreutzer
Algemene informatie
Volledige naam Rudolphe Kreutzer
Geboren 16 november 1766
Overleden 6 januari 1831
Land Vlag van Frankrijk Frankrijk
Werk
Genre(s) Klassiek
Beroep Componist, violist, dirigent, muziekpedagoog
Instrument(en) viool
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Rudolphe (Rodolphe) Kreutzer (Versailles, Frankrijk, 16 november 1766 - Genève, Zwitserland, 6 januari 1831) was een Franse componist, violist, dirigent en muziekpedagoog.

Levensloop[bewerken]

Als zoon van een Duitse hofviolist kreeg hij zijn eerste muzieklessen van zijn vader. Hij was een leerling van Anton Stamitz. Later werd hij intensief beïnvloed door Giovanni Battista Viotti (1755-1824), bij wie hij eveneens studeerde. Op 16-jarige leeftijd werd hij, op aanvraag van koningin Marie Antoinette, eerste violist in het Koninklijke orkest van koning Lodewijk XVI in Versailles. In 1784 verzorgde hij een solo-optreden op de bekende Concerts Spirituels. Later was hij ook solo-violist in het orkest van het Italiaanse Theater in Parijs.

In 1798 ging hij naar Wenen, waar hij kennis maakte met Ludwig van Beethoven en zij spoedig vrienden werden. Beethoven heeft in een brief aan zijn uitgever Simrock geschreven: "Dieser Kreutzer ist ein guter, lieber Mensch, der mir bei seinem hiesigen Aufenthalte sehr viel Vergnügen gemacht, seine Anspruchslosigkeit und Natürlichkeit ist mir lieber als alles Extérieur und Intérieur der meisten Virtuosen". Beethoven heeft hem voor eeuwig beroemd gemaakt, doordat hij de Sonate No. 9 für Klavier und Violine A-Dur, op. 47 uit 1803, die als hulde aan zijn vriend Kreutzer Sonate genoemd werd en oorspronkelijk opgedragen was aan de mulattische violist George Augustus Polgreen Bridgetower (1779-1860). Maar de beroemde en virtuoze violist bestempelde het werk als onspeelbaar. Bekend is ook, dat Kreutzer een in 1727 gebouwde, originele Stradivarius-viool bespeelde, die in 1998 op een veiling in Londen werd aangeboden.

In 1793 werd hij leraar aan het Institut national de musique, de "voorloper" van het latere conservatorium. Aan het Parijse Conservatoire national supérieur de musique werd hij 1797 professor voor viool. Samen met zijn collega’s Pierre Rode (1774-1830) en Pierre Marie François Baillot (1771-1842) publiceerde hij de vioolmethode van het conservatorium in 1799. Rond 30 jaar tot 1827 heeft hij deze functie uitgeoefend. Tot zijn leerlingen behoren Lambert Joseph Massart (1811-1892), Charles-Philippe Lafont (1781-1839) en Antonio Joseph Bazzini (1818-1897).

In 1801 was hij soloviolist en lid van het orkest van consul Napoleon en in 1802 werd hij lid van het privé-orkest van keizer Napoleon.

Hij was ook dirigent van het Parijse operaorkest.

Als componist heeft hij negentien vioolconcerten en ongeveer 40 opera's geschreven. Ook is hij bekend als componist van werken voor de feesten van de Franse revolutie, meestal werken voor harmonieorkest. Vooral is hij bekend door zijn pedagogisch werk 42 études ou caprices uit 1796.

Hij is de broer van de violist en componist Jean Nicolas Auguste Kreutzer (1778-1832) en een oom van een muziekredacteur Léon Charles François Kreutzer (1817-1868).

Composities[bewerken]

Werken voor orkest[bewerken]

  • 1783-1784: - Concert nr. 1 in G majeur voor viool en orkest, op. 1
  • 1784-1785: - Concert nr. 2 in A majeur voor viool en orkest, op. 2
  • 1785: - Concert nr. 3 in E majeur, voor viool en orkest, op. 3
  • 1786: - Concert nr. 4 in C majeur, voor viool en orkest, op. 4
  • 1787: - Concert nr. 5 in A majeur, voor viool en orkest, op. 5
  • 1788: - Concert nr. 6 in e mineur, voor viool en orkest, op. 6
  • 1790: - Concert nr. 7 in A majeur, voor viool en orkest, op. 7
  • 1793: - Sinfonie Concertante nr. 1 in F majeur, voor 2 violen en orkest
  • 1794: - Sinfonie Concertante nr. 2 in F majeur, voor 2 violen, cello en orkest
  • 1795: - Concert nr. 8 in d mineur, voor viool en orkest, op. 8
  • 1802: - Concert nr. 9 in e mineur, voor viool en orkest, op. 9
  • 1802: - Concert nr. 10 in d mineur, voor viool en orkest, op. 10
  • 1802: - Concert nr. 11 in C majeur, voor viool en orkest, op. 11
  • 1802-1803: - Concert nr. 12 in A majeur, voor viool en orkest, op. 12
  • 1803: - Concert nr. 13 in D majeur, voor viool en orkest, op. A
  • 1803: - Sinfonie Concertante nr. 3 in E-groot, voor 2 violen en orkest
  • 1803-1804: - Concert nr. 14 in E majeur, voor viool en orkest, op. B
  • 1804: - Concert nr. 15 in A majeur, voor viool en orkest, op. C
  • 1804: - Concert nr. 16 in e mineur over thema's van Joseph Haydn, voor viool en orkest, op. D
  • 1805: - Concert nr. 17 in G majeur, voor viool en orkest, op. E
  • 1805-1809: - Concert nr. 18 in e mineur, voor viool en orkest, op. F
  • 1805-1810: - Concert nr. 19 in d mineur, voor viool en orkest, op. G
  • Concerto nr. 1 voor hobo en kamerorkest (2 hobo’s, 2 hoorns, 2 violen, altviool en contrabas)
  • Sinfonia in F-groot voor orkest

Werken voor harmonieorkest[bewerken]

  • 1794: - Ouverture "Journée de Marathon", voor harmonieorkest

Muziektheater[bewerken]

Opera's[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1790 Jeanne d'Arc à Orléans 3 aktes 10 mei 1790, Parijs, Comédie-Italienne Desforges,
pseudoniem voor Pierre-Jean-Baptiste Choudard
1790-1791 Paul et Virginie 3 aktes 15 januari 1791, Parijs, Comédie-Italienne Edmond Guillaume François de Favières
1791-1792 Charlotte et Werther 1 akte 1 februari 1792, Parijs, Comédie-Italienne Jean-Élie Bédéno Déjaure
1792 Lodoïska ou Les Tartares 3 aktes 1 augustus 1792, Parijs, Comédie-Italienne Jean-Élie Bédéno Déjaure
1792 Le Siège de Lille 1 akte 14 november 1792, Parijs, Théâtre Feydeau Auguste-Louis Bertin d'Antilly
1794 Encore un victoire
ou Les Déserteurs liégois
1 akte 30 oktober 1794, Parijs, Opéra Comique Auguste-Louis Bertin d'Antilly
1795 Le Brigand 3 aktes 25 juli 1795, Parijs, Opéra-Comique François-Benoît Hoffman
1795 La Journée du 10 août 1792
ou La Chute du dernier tyran
4 aktes 10 augustus 1795, Opéra Garnier Guillaume Saulnier en Darrieux
1800 Le Petit Page ou La Prison d'état;
gecomponeerd in samenwerking met Nicolas Isouard
1 akte 14 februari 1800, Parijs, Théâtre Feydeau René-Charles Guilbert de Pixérécourt
en L.-T. Lambert
1801 Astianax 3 aktes 1801, Parijs, Opéra Garnier
1801 Flaminius à Corinthe;
gecomponeerd in samenwerking met: Nicolas Isouard
1 akte 27 februari 1801, Parijs, Opéra Garnier René-Charles Guilbert de Pixérécourt
en L.-T. Lambert
1808 Jadis et aujourd'hui 1 akte 29 oktober 1808, Parijs, Opéra-Comique Sewrin, pseudoniem voor:
Charles-Augustin de Bassompierre
1808 Aristippe 2 aktes 1808, Parijs, Opéra-Comique
1810 rev. 1823 Abel;
rev. als: La Mort d'Abel,
3 aktes;
rev. 2 aktes
23 maart 1810, Parijs, Opéra Garnier;
rev. 17 maart 1823
François-Benoît Hoffman
1811 Le Triomphe du mois de mars 1 akte 27 maart 1811, Parijs, Opéra Garnier Emmanuel Dupaty
1811-1812 L'Homme sans façon
ou Les Contrariétés
3 aktes 7 januari 1812, Parijs, Opéra-Comique Sewrin, pseudoniem voor:
Charles-Augustin de Bassompierre
1814 L'Oriflamme;
gecomponeerd in samenwerking met:
Henri Montan Berton, Étienne Nicolas Méhul en Ferdinando Paër
1 akte 1 februari 1814, Parijs, Opéra Garnier Charles Guillaume Étienne
en Pierre-Marie François Baour-Lormian
1821 Blanche de Provence ou La Cour des fées;
gecomponeerd in samenwerking met:
Henri Montan Berton, François Adrien Boieldieu, Luigi Cherubini
en Ferdinando Paër
1 akte 1 mei 1821, Parijs, Opéra Garnier Marie-Emmanuel-Guillaume-Marguerite Théaulon de Lambert
en de Rancé

Balletten[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto choreografie
1806 Paul et Virginie 12 juni 1806, Hof théatre Saint-Cloud Pierre Gabriel Gardel
1808 Les Amours d'Antoine et Cléopâtre 8 maart 1808, Parijs, Opéra Garnier Jean-Louise Aumer
1816 Carnaval de Venise, ou la Constance à l'Epreuve;
in samenwerking met Louis-Luc Loiseau de Persuis
2 aktes 1816 Paris, Opéra Garnier
1820 Clari ou La Promesse de mariage 19 juni 1820, Parijs, Opéra Garnier Louis Milon

Kamermuziek[bewerken]

  • 1790-1799: - 3 Sonates, voor viool en basso continuo, op. 1
  • 1790-1799: - 3 Sonates, voor viool en basso continuo, op. B
  • 1790: - Trios d'Airs Variés voor hobo, altviool en fagot
  • 1799: - Grande Sonate voor piano en viool
  • 1803: - Trio voor hobo, altviool en fagot
  • 1806: - 3me Quintetto en pot-pourri voor hobo, 2 violen, altviool en cello
  • Grand Quintet in C-groot voor hobo en strijkkwartet
    1. Allegro moderato - Andantino - Allegro moderato
    2. Adagio
    3. Presto non troppo
  • Six duo dialogues voor viool en altviool, op. 2
  • Trio voor fluit, altviool en gitaar, op.16

Pedagogische werken[bewerken]

  • 1796: - 42 Etudes ou Caprices voor viool, op. 20
  • 1815: - 19 Etudes ou Caprices voor viool
  • Douce etudes voor viool

Bibliografie[bewerken]

  • Richard Macnutt: Early Acquisitions for the Paris Conservatoire Library: Rudolphe Kreuzer's Role in Obtaining Materials from Italy, 1796-1802.

Externe links[bewerken]