Runderpest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Runderpest

Groep:	Groep V ((-)ssRNA)
Orde:	Mononegavirales
Familie:	Paramyxoviridae
Onderfamilie:	Paramyxovirinae
Geslacht:	Morbillivirus

Soort

Runderpestvirus

Runderpest of afgekort RP is een veeziekte die wordt veroorzaakt door een virus. Het virus is nauw verwant aan het virus dat kleine herkauwerspest veroorzaakt. Gedomesticeerde gastheren voor het runderpestvirus zijn: rundvee, zeboes, waterbuffels. Wilde dieren die als gastheer kunnen dienen zijn onder andere elandantilope, kafferbuffel, gnoe en verscheidene andere soorten antilopen. Ook varkens (knobbelzwijnen), geiten en schapen zijn, zij het in mindere maten, vatbaar voor het runderpestvirus. Mensen zijn niet vatbaar voor het runderpestvirus. De uitbraken van runderpest in de 18^de en 19^de eeuw hebben geleidt tot opleidingen voor veeartsen om de epidemieën onder controle te krijgen. Al in 1774 verkreeg de Nederlander Geert Reinders goede resultaten met de enting tegen runderpest. Runderpest staat op de A lijst van de OIE (Wereldorganisatie voor diergezondheid).

[bewerk] Ziekteverwekker

Het runderpestvirus is een (-)ssRNA-virus uit het geslacht Morbillivirus van de familie Paramyxoviridae.
Eigenschappen:^[1]

uitgeschakeld na 60 minuten op 56°C of 30 minuten op 60°C
stabiel bij een pH van 4.0 tot 10.0
vatbaar voor vetoplossende middelen en glycerol
vatbaar voor de meeste ontsmettingsmiddellen waaronder: carbolzuur en cresol
het virus kan lang overleven in gekoeld en bevroren weefsel

[bewerk] Besmetting

Het runderpestvirus kan alleen worden overgebracht via direct contact of intensief indirect contact van zieke dieren met dieren die vatbaar zijn voor het runderpestvirus. Het runderpestvirus zit met name in uitvloeiingen uit de neus en ogen van zieke dieren, maar ook in de mest van zieke dieren kan het runderpestvirus voorkomen.

[bewerk] Ziekteverschijnselen

De incubatietijd van de runderpest varieert van 3 tot 15 dagen. Er zijn twee varianten van runderpest, de klassieke en de snelle variant. Deze varianten hebben een verschillend ziektebeeld. De klassieke vorm runderpest is vertoond 3 fasen na de incubatie.
Fasen klassieke vorm^[2]:

koorts en slechte opname van voedsel
ontstoken slijmvliezen, met als gevolg kwijlen en neusuitvloeiingen
maag-darmproblemen met als gevolg zware diarree
het dier sterft binnen 8 tot 10 dagen

De snelle vorm heeft een veel korter ziekteverloop. Bij deze variant krijgt het dier hoge koorts en sterft binnen afzienbare tijd.

[bewerk] Verspreiding

Gods slaandehand over Nederland door de pest-siekte onder het rundvee, Jan Smit, 1745

Het streven is om de ziekte in 2010 wereldwijd te hebben uitgeroeid. Het runderpestvirus is bijna overal uitgeroeid, alleen in Afrika komt het nog af en toe voor.^[3] De runderpestvirus vindt zijn oorsprong in het gebied rond de Kaspische Zee en is vandaar uit naar Europa, Azië en Afrika verspreidt.
Toen het runderpestvirus in 1889 in Afrika aankwam, als gevolg van de import van dieren uit India, verspreidde de ziekte zich binnen 7 jaar over het hele continent en roeide daarbij 80% - 90% van de alle evenhoevigen in Afrika uit. Een uitbraak van runderpest in de jaren 80 (1982 - 1984) heeft de veehouderijsector in Afrika $500.000.000 gekost. In de 18^de eeuw had Europa ook te maken met runderpestepidemieën. In 1740 stierven ongeveer 3 miljoen runderen in heel Europa aan het virus. Het laatste geval van runderpest in Europa was in 1996 in het Europese deel van Turkije.^[4]

[bewerk] Bestrijding

In Europa is er een importverbod van dieren uit regio’s waar runderpest nog wel voorkomt, dit om te voorkomen dat runderpestvirus opnieuw toeslaat in Europa. Omdat de kans klein is dat het virus hier toeslaat wordt er niet preventief gevaccineerd tegen runderpest. Mocht de ziekte wel toeslaan, dan worden besmette en verdachte dieren direct geruimd en de bedrijven grondig ontsmet. Ook worden vervoersverboden van kracht en worden er beschermings- en toezichtgebieden ingesteld. Er bestaat in dat geval ook de mogelijkheid om dieren preventief te enten om verdere verspreiding van het runderpestvirus te voorkomen.