Ruud Kuijer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Springtij (2008), Boskalis in Papendrecht

Ruud Kuijer (Schalkwijk, 8 juni 1959) is een Nederlandse beeldhouwer.

Leven en werk[bewerken]

Na zijn studie van 1981 tot 1984 aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St. Joost in 's-Hertogenbosch en een postacademische studie van 1984 tot 1986 aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht, vestigde Kuijer zich in Utrecht. Als beeldhouwer werd Kuijer in 1986 bekend met zijn abstracte sculpturen, waarin hij vaak herkenbare vormen verwerkt. In zijn werk staat een zuiver sculpturale articulatie van ruimte centraal, maar verwijzingen naar een inhoud buiten het beeld worden niet uitgesloten. Traditie en recente traditie van de sculptuur spelen een grote rol in zijn werk, evenals het voortdurende verlangen deze voorbij te gaan. Aanvankelijk werden de plastische kwaliteiten en expressieve mogelijkheden va de eigenschappen van gewone materialen als ijzer, draadeind, tapijt, touw, hout en beton vooral gezocht en benut. Deze materialen hebben weinig of geen kunsthistorisch verleden. De laatste jaren overheerst het materiaal beton. Naast zijn werk is Kuijer actief als docent. Hij gaf van 1992 tot 1997 les aan de Academie in Den Bosch en van 2007 tot 2008 aan de Academie der Kunsten in Berlijn.

Sculpturen 1985-2003[bewerken]

Tussen 1985 en 2003 ontstaan verschillende series sculpturen waarbij Kuijer vertrekt vanuit de specifieke mogelijkheden van de gebruikte materialen. In de beelden van de groep “Staan/Liggen/Hangen/Leunen” (1985-1992) worden de primaire (structurele) en secundaire kwaliteiten (huid en kleur) van verschillende materialen op elkaar afgestemd en tegen elkaar uitgespeeld. Deze sculpturen gaan vooral over zwaartekracht: het eigen gewicht van elk afzonderlijk deel wordt zichtbaar gemaakt in het geheel. De groep “Gegalvaniseerd IJzer/Beton” (1992-2001) beperkt zich tot de twee genoemde materialen. Het gegalvaniseerd ijzer is afkomstig van straatmeubilair en andere vormen die vanzelfsprekend tegen roest beschermt moeten worden. Beton wordt in deze groep als vorm en tegelijkertijd als verbinding uitgesproken. De “Draadeindsculpturen” (1996-2003) zijn een poging de starre mechanica van bouten en moeren op te heffen. De eigen kwaliteiten van draadeind staan hierbij voorop: het kan zowel als lijn en als verbinding fungeren. Vooral in combinatie met andere vormen of materialen worden ook fysieke begrippen als druk- en trekkracht zichtbaar.

Waterwerken[bewerken]

Sinds 2001 werkte Kuijer aan een groep van zeven grootschalige sculpturen op de strook tussen de Isotopenweg en het Amsterdam-Rijnkanaal op bedrijventerrein Lage Weide in Utrecht. Deze monumentale, betonnen sculpturen hebben afmetingen van 12 meter hoog tot 14 meter lang. Ze bestaan uit één stuk en één materiaal: het zijn monolithische sculpturen. In feite bestaan ze uit twee materialen: beton en wapeningstaal.

Het sculpturenproject is speciaal voor de locatie gemaakt. De groep gaat op meerdere niveaus relaties aan met water en transport en met de industriële omgeving van het bedrijventerrein Lage Weide. Tegelijkertijd contrasteren de beelden met de puur functionele omgeving en brengen ze een menselijke maat aan in het immens weide gebied. Kuijer gebruikte vormen met de maat van ons eigen lichaam als mal. In de beelden treft men speelse verwijzingen naar water, onder andere een afgegoten roeiboot, surfplank en een tuinvijver, aan.

Een specifieke mogelijkheid van het materiaal beton is de afdruk. In Waterwerk IV Overstag worden, meer dan in de andere beelden, de contrastrijke en expressieve mogelijkheden van de huid van de sculptuur benut.

Tussen 2010 en 2013 is een glooiend talud tussen de beelden gerealiseerd. Door de ingreep in het landschap worden de beelden met elkaar verbonden tot een hechte eenheid. Stedenbouwkundig is het project is hierdoor stevig verankert in de omgeving. Tevens worden de beelden nu ’s nachts aangelicht. Waterwerk VII Cohesie is het sluitstuk van de reeks en met een hoogte van 12.70 meter tevens het hoogste beeld van de reeks. De sculptuur is geplaatst naast de Werkspoorbrug aan het Amsterdam-Rijnkanaal, op de kruising van de internationale spoor- en waterverbinding van Nederland met Europa. Twee vormen in het beeld bevatten een repeterend motief van de wapens van de steden Amsterdam, Utrecht en Basel. Één vorm is zichtbaar voor de scheepvaart, de andere bevindt zich op ooghoogte van de treinreiziger. In maart 2013 is het gehele project onthuld in het kader van de viering van 300 Vrede van Utrecht (1713-2013).

Ruud Kuijer is naast kunstenaar ook cultureel ondernemer pur sang. Zelf geïnitieerde sculptuurprojecten van deze omvang in de publieke ruimte zijn zeldzaam. Voor het project Waterwerken organiseerde Kuijer zelf de fondsen, steun van bedrijven, bouwde eigenhandig een groot atelier en regelde zelf de vergunningen voor de locaties. Waterwerken is onconventioneel qua visie, schaal en locatie en daarmee uniek in Nederland. Sculpturenproject Waterwerken leverde hem in 2004 de Fentener van Vlissingen Cultuurprijs op, en in 2005 de Nederlandse Betonprijs.

2002 Waterwerk I, Forward

2003 Waterwerk II, Bearable Lightness

2005 Waterwerk III, Chardonnay

2007 Waterwerk IV, Overstag

2009 Waterwerk V, Circuit

2011 Waterwerk VI, Weerslag

2013 Waterwerk VII, Cohesie

Tentoonstellingen (selectie)[bewerken]

  • 1986 Galerie Wentzel, Keulen
  • 1987 Galerie Waalkens, Finsterwolde
  • 1989 Galerie Wentzel, Keulen
  • 1990 Centraal Museum, Utrecht
  • 1990 Huiskamertentoonstelling bij Benno Premsela en Friso Broeksma, Amsterdam
  • 1991 Galerie Wentzel, Keulen
  • 1995 Southworth International Group, Portland, ME (USA)
  • 1996 Gemeentemuseum Den Haag
  • 1997 Wilhelm Lehmbruckmuseum, Duisburg
  • 2000 Galerie Waalkens, Finsterwolde
  • 2009 Centraal Museum, Utrecht
  • 2011 Galerie Gerken, Berlijn/Berlin

Opdrachten[bewerken]

  • 2008 Springtij, sculptuur voor het hoofdkantoor van Koninklijke Boskalis Westminster NV in Papendrecht
  • 2009 Alliance, sculptuur voor de haven van Melbourne in Australië
  • 2010 Groep van 13 sculpturen voor de wijk Parkhaven in Utrecht in opdracht van Bouwfonds ASR

Collecties[bewerken]

Werken van Ruud Kuijer zijn opgenomen in de collecties van onder andere:

Onderscheidingen[bewerken]

  • 1984 Centraal Beheer Prijs
  • 1987 Amsterdams Fonds voor de Kunst, aanmoedigingsprijs beeldende kunst
  • 1993 Charlotte van Pallandtprijs voor beeldhouwkunst

Fotogalerij[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • 1990 Beelden 1988–1989, Centraal Museum, Utrecht, ISBN 90-73285-01-1
  • 1996 Hout/IJzer, IJzer/Beton, Baustoffe der Plastik, Gemeentemuseum, Den Haag / Wilhelm Lehmbruckmuseum, Duisburg, ISBN 90-6730-112-4
  • 2005 Landveroveren, Uitgave ter gelegenheid van de Fentener van Vlissingen Cultuurprijs
  • 2009 Alliance, Uitgave van de Port of Melbourne Cooperation bij de presentatie van de gelijknamige sculptuur in Melbourne
  • 2009 Ruud Kuijer Beelden/Sculpture, Centraal Museum, Utrecht / Wilhelm Lehmbruckmuseum, Duisburg, ISBN 978-90-5983-802-4
  • 2011 Ruud Kuijer, Galerie Gerken, Berlijn/Berlin
  • 2013 Ruud Kuijer, Waterwerken / Water Works, Nai010 uitgevers, Rotterdam, ISBN 978 94 6208 072 0

Film en televisie[bewerken]

  • Waterwerken, MeerTV, 2 juli 2005
  • Reportage van Mark van der Wel voor U-Vandaag en Regio Nieuws. RTV Utrecht, 29 mei 2007
  • Boottocht beeld Springtij eindigt in Papendrecht, RTV Rijnmond, 27 mei 2008
  • 2008 Springtij film van de Amsterdamse Filmstichting over de realisatie, het transport en de plaatsing van de sculptuur Springtij voor het hoofdkantoor van Koninklijke Boskalis Westminster NV in Papendrecht.
  • 2009 Alliance film van de Amsterdamse Filmstichting over de realisatie van de sculptuur Alliance voor de haven van Melbourne.
  • 2009 Ruud Kuijer Sculptor film van de Amsterdamse Filmstichting
  • Celebration of the end of dredging with unveiling of a ten meter high sculpture, Alicia Gorey reporting for Channel 9 News, West Melbourne 25 November 2009, 1.48 min.
  • Dutch Treat, Nick McCallum reporting for Channel 7 News, Melbourne, 25 November 2009, 1.33 min.
  • ‘De Waterwerken van Ruud Kuijer’, AVRO KunstUur, 7 februari 2009, Nederland 2, rubriek Van de straat.

Externe links[bewerken]