s-Butyllithium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
s-Butyllithium
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van s-Butyllithium
Structuurformule van s-Butyllithium
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C4H9Li
Molmassa 64,05526 g/mol
SMILES
C[CH-]CC.[Li+]
CAS-nummer 598-30-1
PubChem 102446
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

s-Butyllithium (ook sec-BuLi of s-BuLi genoemd) is een organische verbinding met de formule CH3CHLiCH2CH3. Dit organolithiumreagens wordt gebruikt als synthon voor sec-butylcarbanionen in de organische chemie.[1] Omdat er vier verschillende substituenten rond het ladingdragende koolstofatoom zitten, —Li, —H, —CH3 en —CH2CH3, is dit koolstofatoom chiraal.

s-BuLi wordt standaard bereid op basis van s-butylhalides met metallisch lithium:[2]

Sec Butyllithium synthesis 01.svg

De koolstof-lithium-binding is sterk gepolariseerd. Het effect is dat het koolstofatoom een hoge partiële negatieve lading draagt en daardoor zowel een goede base als een goed nucleofiel is. Als base is s-BuLi sterker dan organolithiumreagentia met de lading op een primair koolstofatoom zoals n-butyllithium (n-BuLi). Hoewel de sterische hindering ook groter is, vormt s-BuLi nog steeds een waardevolle bouwsteen in het organisch-synthetisch arsenaal.

s-BuLi wordt toegepast als om zwak zure protonen aan organische moleculen te onttrekken, met name in die gevallen waar het meer gebruikelijke reagens, n-BuLi, niet de gewenste resultaten geeft. Anderzijds, de grotere base-sterkte vergt ook meer aandacht bij het uitvoeren van de reacties dan met n-BuLi. Zo verloopt de reactie met ether bij kamertemperatuur in slechts enkele minuten, terwijl n-BuLi op die tijdschaal stabiel is.[1] Veel reacties van s-BuLi zijn vergelijkbaar met die van andere organolithiumreagentia. Zo reageert het met carbonylgroepen en esters onder vorming van alcoholen (na protonering van het gevormde intermediaire alkoxide). Met koper(I)jodide (CuI) vormt s-BuLi lithiumdi-sec-butylcupraten. De reacties met de carbonyl- en estergroep kunnen ook uitgevoerd worden met s-butylmagnesiumbromide, een Grignardreagens, wat in feite het standaard reagens is voor die omzetting.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Ovaska, T. V. "s-Butyllithium" in Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis, 2001 John Wiley & Sons: New York. DOI:10.1002/047084289X.rb397
  2. Hay, D. R.; Song, Z.; Smith, S. G.; Beak, P. (1988). Complex-induced proximity effects and dipole-stabilized carbanions: kinetic evidence for the role of complexes in the α-lithiations of carboxamides. J. Am. Chem. Soc. 110: 8145–8153 . DOI:10.1021/ja00232a029.