SJ X2

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
SJ X2000
X 2000 tussen 1989 en 1998 in Malmö
X 2000 tussen 1989 en 1998 in Malmö
X 2000 in Göteborg
X 2000 in Göteborg
Aantal 43
Serie 2001 - 2043
Fabrikant Kalmar Verkstad, Werk Kalmar
Adtranz, Werk Kalmar
ASEA AB in Västerås
Vervoerder Statens Järnvägar
Bouwjaar 1989 / 1998
Aantal delen 6 / 7 delen
Asindeling Bo' Bo' + 2' 2' + 2' 2' + 2' 2' + 2' 2' (+ 2' 2' + 2' 2')
Spoorwijdte 1435 mm (normaalspoor)
Massa 269 / 365 ton
Aslast 18,5 ton
Lengte over buffers 5-delig: 142,3 m
7-delig: 192,2 m
Breedte 3.080 m
Maximumsnelheid 210 km/h
(276 km/h tijdens testritten in 1993)
Aantal zitplaatsen 1e klas: 204 / 318
2e klas: 204 / 318
Techniek
Stroomsysteem ~ 15 kV 16,7 Hz
~ 25 kV 50 Hz (X2K voor inzet in Denemarken)
Uurvermogen 4.000 kW
Continuvermogen 3.260 kW
Aantal motoren 4
Treinbeïnvloeding Sifa, ATC 2
Koppeling Scharfenberg
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Verkeer & Vervoer
XX 2000 "Xinshisu" in China (2006)

De SJ X2, later ook wel X2000 genoemd, is een zesdelig / zevendelig elektrisch treinstel voor het langeafstands personenvervoer van SJ.

Geschiedenis[bewerken]

Ook de Zweedse spoorwegen (Statens Järnvägar) zagen zich, vanaf de jaren 60 van de twintigste eeuw, met de vraag geconfronteerd, hoe aan de concurrentie van de auto en het vliegtuig het hoofd te bieden. Het bestaande spoorwegnet liet, door de vele bochten, weinig versnelling van de diensten toe. In het relatief dunbevolkte land was het bouwen van een net van aparte hogesnelheidslijnen geen economisch haalbare optie. Besloten werd gebruik te maken van kantelbaktreinen. (Hierbij beweegt de rijtuigbak in bochten (in spoorwegjargon: bogen) naar de binnenkant van de bocht. Doordat de verplaatsing van het zwaartepunt van het rijtuig de middelpuntvliedende kracht compenseert, kunnen bogen met hogere snelheid bereden worden.) Aanpassingen aan de infrastructuur konden beperkt blijven tot uitbreiding van het seinstelsel: de kosten hiervan bedroegen een fractie van de kosten die met een complete nieuwe lijn gemoeid zouden zijn.

Het treinstel werd in de 1960er jaren door Kalmar Verkstad ontwikkeld en gebouwd. Na experimenten, begonnen in de jaren 70, werden vanaf 1990 onder de naam X2000 treinstellen van het type X2 ingezet op een aantal verbindingen. De treinen werden voor meer comfort bij hoge snelheid van kantelbaktechniek voorzien.

De treinen werden geleverd door ABB/Adtranz (nu Bombardier). Aanvankelijk hadden de treinstellen alleen eerste klasse; vanaf 1995 ook tweede klasse. De maximale snelheid bedraagt 200 km/u. In vergelijking met "pure" hogesnelheidstreinen is dit bescheiden te noemen, doch deze snelheidwinst is voldoende om een aanmerkelijke tijdwinst te realiseren. De reistijd tussen Stockholm en Göteborg is met een uur teruggebracht.

Deze treinen worden in de toekomst door SJ vervangen door treinen van de serie X 55 van het Bombardier type Alfa.

In september 2012 keerde het 44ste treinstel gebouwd voor "Xinshisu" te Hongkong terug in Zweden. Dit treinstel was in 2007 buiten dienst gesteld. Het treinstel gaat bij de aanstaande revisie van alle treinstellen als onderdeelleverancier dienen. De rijtuigen worden gebruikt om een aantal treinstellen te verlengen. [1]

In juni 2013 maakte SJ bekend dat 36 treinstellen bestaande uit 6 delen tussen 2016 en 2019 worden gemoderniseerd. Het gaat hierbij om het interieur en de techniek. Deze treinstellen zouden hierdoor tot 2035 dienst kunnen doen. [2]

Ongeval[bewerken]

Op 1 januari 2011 botste in het station Malmö C een lege X2000 met hoge snelheid op een stootblok. De schade aan de trein was zeer groot. De machinist raakte, als enige persoon in de trein, lichtgewond.[3]

Constructie en techniek[bewerken]

De trein is samengesteld uit een motorwagen met vier tot zes tussenwagens en een stuurstandwagen. De tussenwagens en de stuurstandwagen zijn uitgerust met kantelbaktechniek. Een aantal treinen die van en naar Kopenhagen dienst doen zijn aangepast om op de Deense bovenleidingspanning te kunnen rijden.

De treinen zijn comfortabel uitgevoerd, met airconditioning en een buffetrijtuig, en beschikten bij de indienststelling over een fax ten behoeve van de reizigers. Bij het rijden van twee treinen in treinschakeling wordt een aparte kabel voor hoogspanning aangebracht. (zie foto)

tweede klasse in de X2000

Zitplaatsen[bewerken]

De X2000 is één van de weinige treinen in Zweden waarbij de stoelen links en rechts verschillend zijn. Zo zijn de zitplaatsen links tegengesteld aan de zitplaatsen rechts. De tweede klas heeft een 2-2 configuratie met ruime zetels. De eerste klas heeft dezelfde stoelen, echter in een 2-1 configuratie en met meer beenruimte en afstand tussen de stoelen.[4]

Internet[bewerken]

In 2005 werden de treinen uitgerust met draadloos internet door middel van een wifiverbinding. Deze was gratis beschikbaar voor de 1steklassepassagiers en tegen betaling voor de 2de Klasse. Anno 2014 zijn de treinen uitgerust met een 4G-verbinding, die voor alle passagiers gratis is. De plaatsing van signaalversterkers verbetert de bereikbaarheid van mobiele bellers.

Treindiensten[bewerken]

De treinen werden door de Statens Järnvägar (SJ) op de volgende trajecten ingezet:

Traject Reistijd Afstand / Gemiddelde snelheid Aantal ritten per dag
per richting
die op beide stations stopt
Stockholm - Falun 2 uur 23 min. 253 km / 106 km/h 2
Stockholm - Gävle 1 uur 21 min. 182 km / 134 km/h 11
Stockholm - Göteborg normaal, met stops 3 uur 7 min. 455 km / 146 km/h 16
Stockholm - Göteborg direct 2 uur 52 min. 455 km / 159 km/h 2
Stockholm - Jönköping via Nässjö 3 uur 10 min. 389 km / 123 km/h 1
Stockholm - Karlstad 2 uur 16 min. 329 km / 145 km/h 3 een trein tot Arvika en twee treinen van Arvika
Stockholm - Köpenhamn 5 uur 4 min. 661 km / 130 km/h 2
Stockholm - Malmö 4 uur 20 min. 614 km / 140 km/h 13
Stockholm - Nässjö 2 uur 28 min. 346 km / 140 km/h 14
Stockholm - Skövde 1 uur 57 min. 311 km / 160 km/h 18
Katrineholm - Skövde 1 uur 2 min. 180 km / 174 km/h 7
Stockholm - Strömstad 4 uur 55 min 558 km / 115 km/h 1 (tot Uddevalla, alleen in de zomer tot Strömstad)
Stockholm - Sundsvall 3 uur 19 min. 402 km / 121 km/h 8
Stockholm - Uddevalla 3 uur 45 min. 466 km / 125 km/h 1
Stockholm - Åre 5 uur 52 min. 658 km / 113 km/h 1 (december - april/mei, juni - augustus), en extra ritten tijdens de winter.
Stockholm - Östersund via Bollnäs 4 uur 38 min. 551 km / 120 km/h 2
Stockholm - Östersund via Sundsvall 5 uur 33 min. 602 km / 109 km/h 1
Köpenhamn - Göteborg via Malmö-Hässleholm 3 uur 36 min. 352 km / 98 km/h 3
Köpenhamn - Växjö via Malmö-Alvesta 2 uur 33 min. 245 km / 96 km/h 1
Odense - Stockholm 6 uur 39 min. 1 (van 10 oktoker 2010 tot 6 oktober 2011)
Kopenhagen - Stockholm 5 uur 02 min. 5

Literatuur[bewerken]

  • Svenska lok och motorvagnar 1982. Ulf Diehl en Lennart Nilsson. Uitgeverij Frank Stenvalls Förlag, Malmö. ISBN 91-85098-34-5
  • Spoorwegen; diverse jaargangen. Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten. Uitgeverij de Alk BV, Alkmaar.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Foto's[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Op de Rails 2012-10-475
  2. LOK Report – News von Dienstag, 11.06.13
  3. Op de Rails 2011-02
  4. https://www.sj.se/content/1/c6/11/22/18/Vagnsskiss%20SJ%20Snabbtag_Feb%2012.pdf