SOHO (ruimtesonde)

SOHO
De SOHO (zonnepanelen ingeklapt)
Algemene informatie
Organisatie	ESA, NASA
Lancering	2 december 1995
Lanceerplaats	Kennedy Space Center
Gelanceerd met	Atlas II raket
Gewicht	610 kg
Locatie	Halo baan rond zon-aarde Lagrangepunt L1
Golflengte waarnemingen	zichtbaar licht - ultraviolet
Portaal    Heelal

SOHO is een ruimtetelescoop die de Zon observeert. Het is een samenwerkingsproject van de ESA en de NASA. De afkorting SOHO staat voor Solar and Heliospheric Observatory (Nederlands: "Zon- en heliosfeerobservatorium"). Toch wordt deze ruimtesonde niet alleen gebruikt om de Zon te observeren. Er zijn namelijk ook al meer dan 1000 kometen met SOHO gevonden.

SOHO bevindt zich in een baan met een halve lange as van ongeveer 660.000 km rond het Lagrangepunt L1, dat zich op ongeveer 1,5 miljoen km van de Aarde in de richting van de Zon bevindt. Omdat hij geen baan om de Aarde of de Zon beschrijft is SOHO een ruimtesonde en geen satelliet.

SOHO heeft verschillende instrumenten aan boord, waaronder:

• Telescopen om het spectrum van het licht dat de zon uitstraalt vast te leggen.
• Een speciale corona groothoek telescoop.

Geschiedenis

De sonde werd op 2 december 1995 gelanceerd vanaf Kennedy Space Center. De bedoeling was dat SOHO na twee jaren afgedankt zou worden, maar vanwege zijn enorme succes werd de missie in 1997 voor zes jaar verlengd, tot 2003. Nog later (in 2002) werd er besloten dat deze zes jaar nog eens verlengd kon worden naar 10 jaar (tot maart 2007), om de sonde een complete zonnecyclus van 11 jaar mee te laten gaan. In 2009 werd de missie nogmaals verlengd, tot december 2012.

In juni 1998 ging alle controle over SOHO verloren en werd pas na 3 maanden hersteld. Bijna alle instrumenten bleken nog goed te werken, behalve twee van de drie gyroscopen. In februari 1999 werd nieuwe software geïnstalleerd die deze defecte gyroscopen negeerden.

Beeldmateriaal

Veel mensen herkennen misschien het beeldmateriaal afkomstig van SOHO; dit beeldmateriaal verschijnt bijvoorbeeld wel eens in het nieuwsjournaal op televisie tijdens een grote zonnevlamuitbarsting. Deze uitbarstingen kunnen namelijk de communicatie (via satellieten) op aarde storen.

Een paar voorbeelden:

• 

  Gemaakt door het EIT-instrument van SOHO.
  EIT staat voor "Extreme ultraviolet Imaging Telescope".
  Linksonderin is een grote zonnevlam duidelijk zichtbaar.

• 

  Gemaakt door het LASCO-instrument van SOHO.
  LASCO staat voor "Large Angle and Spectrometric COronagraph".
  Een massale plasmawolk versneld weergegeven. De zon in het midden wordt verborgen door het masker van de coronagraaf. (30 september – 1 oktober 2001).

• 

  Gemaakt door het MDI-instrument van SOHO.
  MDI staat voor "Michelson Doppler Imager".
  Hier is de ontwikkeling van een zonnebeving te zien.

Externe link

• SOHO op de website van de NASA

Mediabestanden

Zie de categorie SOHO (spacecraft) van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.