Sade Adu

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sade
Sade in 2011
Sade in 2011
Algemene informatie
Volledige naam Helen Folesade Adu
Bijnaam Sade Adu
Geboren 16 januari 1959
Land Ibadan, Oyo, Nigeria
Werk
Jaren actief 1980–heden
Genre(s) smooth jazz, soul, jazz, R&B, softrock
Beroep(en) Singer-songwriter, Componist, Muziekproducent
Label(s) RCA Records
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Helen Folesade Adu (Ibadan, Nigeria, 16 januari 1959), kortweg Sade, is de zangeres van de gelijknamige Britse band. De kern van Sade (spreek uit sjaadee) bestaat verder uit bassist Paul Spencer Denman, toetsenist Andrew Hale en gitarist-saxofonist Stuart Matthewman.

Biografie[bewerken]

Jeugd[bewerken]

Sade wordt geboren in Ibadan in Nigeria als dochter van een Nigeriaanse vader en een Engelse moeder. Als haar ouders op haar vierde scheiden, verhuist ze met haar moeder en oudere broer Banji naar het Verenigd Koninkrijk; ze woont eerst in Colchester en vanaf haar 11e in Holland-on-Sea. Sade raakt geïnteresseerd in paardrijden, en koopt een paard van het geld dat ze met haar zaterdagbaantjes verdient. Deze hobby is te zien in de videoclip van de single Never As Good As The First Time. Ze luistert naar soul zoals in de disco bij een Amerikaanse legerbasis. Als ze naar een concert gaat van de Jackson Five raakt ze geboeid door het uiteenlopende publiek.

1977-1982; Studie en eerste band[bewerken]

Sade is geïnteresseerd in mode. Vandaar dat ze in 1977 een driejarige studie aan de Londense kunstacademie St. Martins begint. Tussen de bedrijven door zingt ze in de door bassist/gitarist Ray St. John opgerichte latin/soulband Arriva. Het nummer Diamond Life (de oorspronkelijke titel van Smooth Operator) is van zijn hand. Als Arriva in 1980 ter ziele gaat wordt er een nieuwe band opgericht: Pride. Sade, die inmiddels haar eigen boetiek heeft geopend en actief is als model, vormt met Barbara Dickinson het achtergrondkoortje. Nick Moxom is de leadzanger.

Pride bouwt een live-reputatie op in zowel Londen als New York. De band trekt de aandacht van Spandau Ballet-manager Steve Dagger en staat in 1982 op het punt om een contract te krijgen. Dit contract zal echter niet doorgaan.

Ondertussen heeft Sade de kunst van het songschrijven ontdekt en ze richt met Pride-leden Paul Spencer-Denman (bas), Stuart Matthewman (gitaar/sax) en Paul Anthony Cook (drums) een eigen band op die haar naam draagt.

In december 1982 debuteert ze in de hoofdstedelijke jazzclub Ronnie Scott's en krijgt al snel meer aandacht van de pers dan het zieltogende Pride. Later komt toetsenist Andrew Hale erbij.

Diamond Life[bewerken]

In 1983 tekent Sade een solocontract bij Portrait (in 1986 overgenomen door Epic), dit tot ergernis van Paul Cooke die net voor de release van debuutsingle Your Love Is King (februari 1984) uit de band wordt gezet. Omdat er geen nieuwe drummer is, keert hij even terug om de single te promoten. Na een BBC-sessie met Blair Cunningham (voorheen in de Britfunkformatie Haircut 100) wordt Paul Cooke vervangen door Dave Early ("He's never early"); percussionist Martin Ditcham en trompettisten Terry Bailey en Gordon Matthewman bieden verdere versterking bij live-optredens.

In juli verschijnen het album Diamond Life en de tweede single When Am I Gonna Make A Living. Het is echter de derde single, Smooth Operator, die voor de doorbraak zorgt. Bij live-optredens wordt dit nummer gekoppeld aan de instrumentals Snakebite en Redeye.

Op 21 september 1984 geeft Sade als openingsact van Veronica's Rocknight haar eerste concert op Nederlandse bodem; het wordt live op radio en televisie uitgezonden. Tijdens dit concert worden er ook nummers gespeeld die op het tweede album zullen komen te staan.

Tot december 1984 toert Sade door Engeland en het Europese vasteland en maakt tijd vrij om haar grootmoeder in Nigeria te bezoeken.

Promise & Stronger Than pride[bewerken]

In 1985 weet Sade een rolletje te bemachtigen in de film Absolute Beginners (naar het boek van Colin Macinnes); ze speelt een nachtclubzangeres die het speciaal voor deze film geschreven Killer Blow vertolkt. Mede-auteur is Simon Booth, gitarist van collega-band Working Week. Op 13 juli staat Sade in het Wembley stadion tijdens Live Aid.

In het najaar van 1985 verschijnt het tweede album. Promise levert de singles Sweetest Taboo, Is It A Crime? en Never As Good As The First Time op. De clips voor deze nummers zijn gelijktijdig opgenomen. Albumtrack Jezebel groeit uit tot een live-klassieker.

Vanaf januari 1986 toert Sade met een vernieuwde bezetting waarin de Amerikaanse zanger Leroy Osbourne, gitarist Gordon Hunte en trombonist Jake Jacas (als vervanger van Terry Bailey) zijn opgenomen. In april 1986 staat Nederland op het programma.

Sade breekt het concert in Frankfurt af omdat de pers haar voortdurend lastigvalt. Op 20 juni 1986 staat ze op een groots anti-apartheidsconcert in het Londense Clapham Common.

Na afloop van de Promise-tournee verhuist Sade naar Madrid en duurt het tot 1988 voor er weer een nieuwe plaat verschijnt; het op de Bahama's opgenomen Stronger Than Pride. De singles zijn het titelnummer, Paradise, Nothing Can Come Between Us, en Turn My Back On You. Tijdens de bijbehorende tournee, die in november 1988 Nederland aandoet, zijn Dave Early en Gordon Matthewman vervangen door, respectievelijk, Blair Cunningham en James McMillan.

Love Deluxe[bewerken]

Op 11 oktober 1989 trouwt Sade met de Spaanse filmregisseur Carlos Pliego, maar als dit huwelijk binnen de kortste keren op de klippen loopt keert ze terug naar Engeland. Bij wijze van therapie breekt ze eigenhandig een huis af om het steen voor steen weer op te bouwen.

In feite wordt het Sade-geluid afgebroken en heropgebouwd; het resultaat daarvan is in het najaar van 1992 te horen op Love Deluxe. De rij singles wordt voortgezet met No Ordinary Love, Feel No Pain, Kiss Of Life en Cherish The Day; in de clip van dat laatste nummer is de zangeres te zien als gitaargodin.

Voorafgegaan door een aantal kerstoptredens in Parijs begint Sade in 1993 aan een wereldtournee die 16 april de Ahoy aandoet. Wederom zijn er nieuwe gezichten in de band te ontwaren; drummer Trevor Murrell, percussionist Karl Vandenbossche en trompettist Rick Braun. Maar wat het meest opvalt is de metamorfose van Paul Spencer-Denman en Stuart Matthewman. Op 3 oktober wordt in het openluchttheater van San Diego de concertvideo Sade Live opgenomen.

Royaltyproces[bewerken]

Datzelfde jaar spant Paul Cooke een royaltyproces aan tegen Sade; als gevolg daarvan worden zijn drumpartijen verwijderd van de Best Of die in 2001 verschijnt. Pas vier jaar daarna wordt hij in het gelijk gesteld; reden tot tevredenheid is er echter nog steeds niet want Sade heeft hem blijkbaar niet het hele bedrag betaald.

Op YouTube trekt Paul Cooke zowel de archieven open als de beerput; zo schildert hij zijn voormalige brooddame af als een shrewd operator die zich anders gedraagt dan ze in werkelijkheid is en worden de heren voor girly types uitgemaakt. Maar tegelijkertijd is hij trots een bijdrage te hebben geleverd aan de nummers uit de beginperiode van Sade. Zijn eigen platenlabel heet Diamond Life Records.

Rustpauze[bewerken]

In 1995 verhuist Sade naar Ocho Rios, Jamaica waar ze in het huwelijk treedt met producer Bob Morgan. Op 21 juli 1996 krijgen ze een dochter Ila. In 1997 komt ze in het nieuws door de snelheidsduivel uit te hangen en een politie-agent te beledigen. Ze moet voor de rechter verschijnen maar komt niet opdagen omdat ze wat belangrijkers aan haar hoofd heeft dan een boete; Ila ligt in het ziekenhuis.

Ondertussen besloten Paul Spencer-Denman, Stuart Matthewman (respectievelijk verhuisd naar Los Angeles en New York) en Andrew Hale om zelfstandig platen uit te brengen. In 1996 verschijnt het debuutalbum van Sweetback waarop Sade is vervangen door een keur aan gastzangers- en zangeressen. Een succes wordt het niet daar het publiek liever the real thing hoort, al betekent dat wachten.

Lovers Rock[bewerken]

Na de scheiding van Morgan keert Sade terug naar Londen en brengt ze in 2000 een nieuwe plaat uit. In plaats van in te haken op de nu-soul-trend bevat Lovers Rock subtiele reggae-invloeden. By Your Side en King Of Sorrow zijn singles gepromoot door diverse televisie-optredens. Over de clip van King Of Sorrow vertelt Sade tijdens een interview voor het MTV-programma The Lick "Ik speel een moeder die de eindjes aan elkaar knoopt. Het is een rol die dicht bij mezelf staat".

In de zomer van 2001 gaat Sade op tournee door Noord-Amerika. De dvd Lovers Live is wederom opgenomen in Californië.

In 2004 verschijnt de tweede Sweetback-plaat; op Stage 2 zijn er weer diverse gastvocalisten te horen waaronder zangeres Aya (door sommigen de nieuwe Sade genoemd). Haar solodebuut bevat een bijdrage van Stuart Matthewman.

Sade wordt geridderd en draagt haar onderscheiding op aan alle Afro-Britse vrouwen. Op 8 december 2004 verleent ze haar medewerking aan een Darfoer-benefiet in de Brixton Academy; speciaal voor dit doel schrijft ze Mum waarvan in 2005 een studioversie wordt opgenomen.

Soldier of Love[bewerken]

Na een periode van bijna 10 jaar bracht Sade begin februari 2010 het album Soldier of Love uit. Een jaar later ging de tournee van start waarbij John Legend in Amerika het voorprogramma verzorgde.

Discografie[bewerken]

Albums[bewerken]

Album(s) met eventuele hitnoteringen in
de Nederlandse Album Top 100
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Diamond life 1984 28-07-1984 1(11wk) 88
Promise 1985 16-11-1985 1(6wk) 33
Stronger than pride 1988 14-05-1988 4 29
Love deluxe 23-10-1992 07-11-1992 7 20
The best of Sade 1994 12-11-1994 13 33 Verzamelalbum
Lovers rock 14-11-2000 25-11-2000 20 45
Lovers live 2002 02-03-2002 43 13 Livealbum
Soldier of love 05-02-2010 20-02-2010 2 30
The ultimate collection 29-04-2011 07-05-2011 12 17 Verzamelalbum
Album(s) met hitnoteringen in
de Vlaamse Ultratop 200 albums
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Lovers rock 2000 25-11-2000 16 16
Lovers live 2002 09-03-2002 34 3 Livealbum
Soldier of love 2010 13-02-2010 5 17 Goud
The ultimate collection 2011 07-05-2011 8 27 Verzamelalbum

Singles[bewerken]

Single(s) met eventuele hitnoteringen in
de Nederlandse Top 40
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
When am I going to make a living 1984 04-08-1984 12 7 Nr. 12 in de Single Top 100
Smooth operator 1984 29-09-1984 19 6 Nr. 12 in de Single Top 100
Hang on to your love 1985 19-01-1985 28 4 Nr. 18 in de Single Top 100
The sweetest taboo 1985 19-10-1985 14 9 Nr. 12 in de Single Top 100
Is it a crime? 1986 25-01-1986 32 3 Nr. 24 in de Single Top 100
Never as good as the first time 1986 31-05-1986 35 3 Nr. 38 in de Single Top 100
Love is stronger than pride 1988 16-04-1988 18 6 Nr. 19 in de Single Top 100
Paradise 1988 25-06-1988 26 4 Nr. 33 in de Single Top 100
Nothing can come between us 1988 - Nr. 89 in de Single Top 100
No ordinary love 1992 31-10-1992 19 5 Nr. 26 in de Single Top 100
By your side 2000 - Nr. 66 in de Single Top 100
King of sorrow 2001 - Nr. 82 in de Single Top 100
Soldier of love 2010 23-01-2010 tip9 -
Single(s) met hitnoteringen
in de Vlaamse Ultratop 50
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
When am I going to make a living 1984 - Nr. 20 in de Radio 2 Top 30
Smooth operator 1984 - Nr. 17 in de Radio 2 Top 30
The sweetest taboo 1985 - Nr. 10 in de Radio 2 Top 30
Is it a crime? 1986 - Nr. 20 in de Radio 2 Top 30
Love is stronger than pride 1988 - Nr. 10 in de Radio 2 Top 30
No ordinary love 1992 - Nr. 29 in de Radio 2 Top 30
By your side 2000 04-11-2000 tip5 -
Soldier of love 2010 20-02-2010 47 1

Radio 2 Top 2000[bewerken]

Nummer(s) met noteringen
in de Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13
No ordinary love - 1621 - 1302 1490 1808 - - - - 1852 1760 1589 1670 1803
Smooth operator 1143 1043 1008 1093 947 1155 1269 1261 1678 1270 950 863 888 935 1031
The sweetest taboo 1224 - 1572 - - 1764 - - - - - 1879 1970 - -

Dvd's[bewerken]

Dvd's met hitnoteringen in de Nederlandse Music Top 30 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
Lovers live 2002 02-03-2002 5 15
Bring me home - Live 2011 2012 16-06-2012 2 44*

Externe link[bewerken]