Salomonsoordeel
Een salomonsoordeel is in de meeste gevallen een oordeel waarbij geen van de strijdende partijen een voordeel heeft bij de uitspraak. Het is het een rechtvaardig en eerlijk oordeel dat specifiek van toepassing is in situaties waarbij er geen middenweg is te vinden tussen de eisen van de strijdende partijen. Meer specifiek heeft het salomonsoordeel betrekking op het toewijzen van iets ondeelbaars en de paradoxale manier waarop dit oordeel tot stand komt (dreigen te delen). Dit komt tot uitdrukking in het onderstaande Bijbelverhaal, dat wordt toegeschreven aan de wijze vorst van Israël.
Inhoud |
[bewerken] Het verhaal van Salomo
Twee vrouwen die samen in een huis woonden hadden ongeveer gelijktijdig een zoon gekregen. Het ene kind was gestorven. Beide vrouwen eisten het levende kind op. Ze vroegen Salomo om hulp. Er was geen mogelijkheid om aan te tonen wie de waarheid sprak. Salomo stelde voor het levende kind in tweeën te hakken en de helften eerlijk te verdelen. De ene vrouw was bereid dat te aanvaarden, de andere maakte bezwaar en zei dat ze het kind liever levend in handen van de andere vrouw zag. Salomo concludeerde dat de tweede vrouw de echte moeder was en gaf haar het levende kind.
[bewerken] Andere versies
Dit verhaal is door Bertolt Brecht herzien en in een nieuwe vorm gegoten: Kaukasische Kreidekreis (toneelversie) en Augsburgse Kreidekreis (prozaversie). Hierin relativeerde Bertolt Brecht de betekenis van het biologisch moederschap; ook ieder ander zou een goed en integer ouder kunnen zijn of worden. Een variant van het verhaal bestaat ook in het boeddhisme.[1]
[bewerken] Salomonsoordeel in het recht
In het moderne familierecht wordt het begrip paradoxale toewijzing gebruikt (onder andere Prof G.P. Hoefnagels) voor de toewijzing van het kind aan de andere ouder, als de ouder waar het kind verblijft de omgangsregeling frustreert. Deze wijze van oordeelsvorming vindt in wezen zijn grondslag in het salomonsoordeel.
-
Salomo's Oordeel, ca. 1590, feitelijk een allegorische weergave van de inquisitie door Hendrick Goltzius
-
Weergave van het salomonsoordeel door beeldend kunstenaar André Schaller voor het gerechtsgebouw in Arnhem
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
- List & bedrog, volksverhalen uit kleurrijk Nederland, 1990, ISBN 90-6069-718-9
