Santa Croce (Florence)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Santa Croce
Voorgevel van de Santa Croce
Voorgevel van de Santa Croce
Plaats Florence
Gebouwd in 1294 - 1385
Gewijd aan Heilig Kruis
Architectuur
Architect(en) Arnolfo di Cambio
Stijlperiode Gotiek
Afmeting lengte 114,45 m
Toren 78,45 m
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Basilica di Santa Croce (Nederlands: Kerk van het Heilig Kruis), gelegen aan het Piazza Santa Croce, is een van de belangrijkste kerken van Florence en wordt beschouwd als een van de mooiste gotische basilieken van Italië. Het is de grootste franciscaner kerk ter wereld. Door de vele grafmonumenten in het interieur fungeert de kerk als pantheon van Florence, en in zekere zin ook van Italië.

Plattegrond[bewerken]

Onderstaand de plattegrond van de basiliek met de belangrijkste bezienswaardigheden.

Plattegrond van de basiliek

Santa Croce Firenze Apr 2008.svg

Plattegrond van de Basiliek Santa Croce in Florence.
Verklaring van de nummers:
1 Voormalig Klooster
2 Refter
3 Pazzi-kapel
4 Koor
5 Bardi Kapel
6 Peruzzi Kapel
7 Sacristie
8 Rinuccini Kapel
9 Kapel van het Noviciaat
10 Bardi di Vernio Kapel
11 "Annunciatie" van Donatello
12 Preekstoel van Benedetto da Maiano
13 Bernardo Rossellino "Graf van Leonardo Bruni"
14 Desiderio da Settignano "Graf van Carlo Marsuppini"
15 Graf van Michelangelo Buonarroti
16 Graf van Galileo Galilei
17 Cenotaaf voor Dante Alighieri
18 Graf van Vittorio Alfieri
19 Graf van Niccolò Machiavelli
20 Kapel van Arkel
21 Graf van Ugo Foscolo


Gebouw[bewerken]

Altaar

De bouw van de kerk werd begonnen in 1294 op de plaats van een oudere franciscaner kerk, door de Florentijnse architect Arnolfo di Cambio. Volgens de legende is de voorloper van deze kerk in 1222 gesticht door Franciscus van Assisi zelf. Bij de bouw was een van de uitgangspunten de afmetingen van de Santa Maria Novella te overtreffen van de concurrerende Dominicanenorde, waar men 50 jaar eerder mee begonnen was. Het kerkgebouw is gebouwd in gotische stijl en is vooral opvallend vanwege de zestien kapellen, waarvan de meeste door de school van Giotto zijn gedecoreerd. Het grondplan van de kerk is een Egyptisch kruis (een hoofdletter T) en het interieur is verdeeld in drie beuken. De kerk is 114,45 meter lang.
Een belangrijke toevoeging aan het complex is de beroemde Pazzi-kapel (3[1]) (1441-1460) van architect Filippo Brunelleschi.

In 1560 werd de kerk, op last van Cosimo de' Medici, ingrijpend gerestaureerd door Giorgio Vasari waarbij veel kunstwerken in het interieur verloren gingen. De huidige campanile van de kerk is gebouwd in 1842, nadat een eerder exemplaar door de bliksem was getroffen. De façade is lange tijd ongedecoreerd geweest. Tussen 1857 en 1863 is deze alsnog door architect Niccolò Matas bekleed in de, zich door meerkleurig marmer kenmerkende, laat-middeleeuwse gotische bouwstijl van Florence.

Het interieur van de kerk karakteriseert zich door een grote breedte en helderheid. De dakconstructie is, zoals bij veel Franciscaanse kerken open. Bij binnenkomst wordt, door deze architectuur, de aandacht meteen gevestigd op het rijk gedecoreerde koor.

In 1966 raakt de kerk ernstig beschadigd door de overstroming van de Arno. Hierbij stroomde veel water, modder en olie de kerk binnen In een gang in de kerk is een overzicht van de restauratie te zien, die enkele tientallen jaren heeft geduurd.

Kunst[bewerken]

Interieur Kerk[bewerken]

Het interieur van de kerk is zeer rijk aan kunstschatten. Beroemd zijn:

Het grote aantal schilderingen van de school van Giotto in het interieur maakt de kerk een van de belangrijkste verzamelplaatsen voor laat-gotische kunst in Italië.

Graftomben[bewerken]

Michelangelo's graftombe

Doordat de basiliek door de bedelorde Franciscanen gebouwd en beheerd werd, was men bij de bouw en inrichting aangewezen op de vrijgevigheid van rijke Florentijnen. De Franciscanen hadden immers de plicht van een ascetisch leven zonder persoonlijke bezittingen. Families die bijdroegen aan de bouw en inrichtingen kregen daarom vaak het recht om familieleden in de kerk te begraven. Hiermee groeide de Santa Croce snel uit tot een Pantheon voor prominente inwoners van de stad. In de kerk zijn een groot aantal beroemde Florentijnen (her)begraven in (praal)graven. Er zijn onder meer graven te vinden van:

Voor dichter Dante, grondlegger van de moderne Italiaanse taal, is een cenotaaf (17[1]) opgericht, met de gedachte dat zijn stoffelijk overschot nog terug zou kunnen keren naar zijn geboortestad. Hij is begraven te Ravenna.

Pazzi-Kapel[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Pazzi-kapel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Pazzi-kapel, in de kloostertuin van de Basilica Santa Croce in Florence, wordt beschouwd als een van de meesterwerken van de renaissancestijl.

Museo dell'Opera di Santa Croce[bewerken]

In het museum Museo dell'Opera di Santa Croce, in de tweede kruisgang van de kerk, zijn diverse kunstschatten te zien, o.a.:

  • het, gerestaureerde, crucifix van Cimabue uit 1287-1288
  • de, gerestaureerde, fresco's betreffende Het Laatste Oordeel van Andrea Orcagna
  • de fresco's De boom van het Kruis en Het Laatste Avondmaal van Taddeo Gaddi uit 1333
  • de illustratie van Legno della vita, een tekst van de fransiscaanse heilige Bonaventura, vervaardigd door Taddeo Gaddi
Bronnen
  • Mueller von der Haegen, Anne & Strasser, Ruth (2005) Toscane, Kunst & Archtectuur, Uitgever Könemann, ISBN 3-8331-1579-3
  • (1993) Florence, Standaard Gidsen, Standaard Uitgeverij, Antwerpen, ISBN 90-02-19734-9
Referenties en voetnoten
  1. a b c d e f g h i j k l m zie plattegrond