Santiago de Compostella

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Santiago de Compostella
Gemeente in Spanje Vlag van Spanje
Wapen van Santiago de Compostella
Santiago de Compostella
Santiago de Compostella
Situering
Autonome regio Galicië
Provincie
Comarca
A Coruña
Santiago
Coördinaten 42° 53′ NB, 8° 32′ WL
Algemeen
Oppervlakte 220 km²
Inwoners (1-1-2012) 95671 (435 inw/km²)
Provincie- en gemeentecode 15.078
Detailkaart
Location of Santiago de Compostela.png
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Santiago de Compostella (oude stad)
Werelderfgoed cultuur
Santiago.gif
Land Vlag van Spanje Spanje
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria i, ii, iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 347
Inschrijving 1985 (9e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst
Pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella
Zicht op de stad

Santiago de Compostella[1] (in het Castiliaans en Galicisch: Santiago de Compostela) is een stad in het noordwesten van Spanje. Santiago, dat Sint Jakobus betekent (Sant-Iago), ligt in de comarca Santiago, in de provincie A Coruña in Galicië. De stad heeft circa 100.000 inwoners, waaronder 35.000 studenten, en is de zetel van het Galicische bestuur.

De internationale luchthaven Lavacolla (IATA-code SCQ) ligt tien kilometer ten oosten van de stad en is de belangrijkste luchthaven van Galicië.

Legende[bewerken]

Volgens een legende zou het graf van de apostel Jakobus, een van de discipelen van Jezus, zich hier bevinden. Zijn stoffelijk overschot zou, nadat hij in Palestina was onthoofd, in een stenen boot zijn gelegd waarin twee van zijn discipelen meereisden. De boot bereikte vanzelf de Galicische kust, waarna het dode lichaam werd begraven in de berg Libredón. Over het graf verrees een machtige basiliek.

De kerkelijke feestdag van de apostel Jacobus is op 25 juli. Hij is de patroonheilige van Spanje (in het bijzonder van Galicië en Santiago de Compostella). Op die dag is het dan ook groot feest in Santiago de Compostella.

Op 24 juli 2013 vond - aan de vooravond van dit feest - een ernstige treinramp plaats nabij het station van Santiago de Compostella. De jaarlijkse feestelijkheden werden voor 2013 dan ook geheel afgelast.

Naam[bewerken]

De stad heet officieel kortweg Santiago, maar er zijn nog veel meer steden die zo heten. Compostella is een bijnaam, die vooral wordt gebruikt als men de stad als bedevaartsoord beschouwt. De gecombineerde naam 'Santiago de Compostella' kan dan ook worden vertaald als: 'Santiago, bijgenaamd Compostella'.

Vaak wordt gezegd dat de bijnaam komt van Campus Stellae (Sterrenveld), vanwege de ster die, volgens de overlevering, het gebeente van Jakobus op deze plaats heeft aangewezen. Een betere verklaring is dat de naam naar een 'begraafplaats' verwijst (denk aan ons woord 'compost').

De naam van het nabijgelegen dorp Lavacolla, waar ook het vliegveld ligt, kan worden uitgelegd als: was-penis. Hier wasten de pelgrims, die zich onderweg niet altijd even heilig hadden gedragen, zich in de rivier, voordat ze de heilige stad binnengingen.

Bedevaartsoord[bewerken]

Santiago de Compostella is een van de belangrijkste christelijke bedevaartsoorden. Pelgrims uit heel Europa eindigen hier hun voettocht. Deze voettocht noemt men de Camino de Santiago (De weg naar Santiago). De pelgrims op weg naar Santiago zijn herkenbaar aan de sint-jakobsschelp, het teken van de heilige Jakob. De schelp heet in het Latijn Pecten jacobaeus, in het Duits Pilgermuschel (pelgrimsschelp) of Jakobsmuschel en in het Frans coquille Saint-Jacques. De schelp wordt gedragen met de sluiting naar boven (in tegenstelling tot de schelp van oliemaatschappij Shell). Dit dier wordt langs de Galicische kust gekweekt (de kwekers zeggen niet precies waar, om diefstal te voorkomen) en is onder de naam vieira in de Galicische restaurants een gewilde delicatesse. De weg naar Santiago (in het Spaans ook wel 'el camino'; de weg genoemd) kent veel van deze tradities. Zo laten pelgrims een van huis meegenomen steen achter bij Cruz de Ferro waarmee ze symbolisch hun zonden van zich afleggen en (letterlijk) verlicht hun weg vervolgen.

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen
Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen; aanhechting van Conjo (1930) en Enfesta (1970)

Bezienswaardigheden[bewerken]

Plaza del Obradoiro[bewerken]

De Plaza del Obradoiro, vernoemd naar de voorgevel van de kathedraal, is het hart van Santiago de Compostella en wordt omringd door:

  • In het oosten: la Catedrale (kathedraal)
  • In het westen: el Palacio del Rajoy
  • In het noorden: el Hostal del los Reyes Católicos
  • In het zuiden: el Colegio del San Gérónimo

Kathedraal[bewerken]

De façade van de kathedraal is barok van de 18e eeuw. De voorgevel wordt Obradoiro genoemd, dat is: Gouden werk. Ook in het Castiliaans wordt vanouds deze Galicische naam gebruikt.

In de deur aan de rechterzijde staat het standbeeld van María Salomé, en aan de linkerzijde de vader van Santiago Zebedeüs. Vanaf de balustrade ziet men aan de linkerzijde Santa Susana en San Juan en op de rechterzijde Santa Bárbara en Santiago el Menor. Het gebouw aan de rechterkant is het klooster. Aan de linkerkant, el Pazo de Xelmírez, 12e eeuw. Zie ook Kathedraal van Santiago de Compostella.

Hostal de los Reyes Católicos[bewerken]

Hostal de los Reyes Católicos

Dit vijfsterrenhotel, dat dus ten onrechte de naam hostal (eenvoudig hotel) draagt, is thans een parador (staatshotel).

Pazo de Raxoi[bewerken]

Het bisschoppelijk paleis uit de 18e eeuw. Thans het gemeentehuis.

Colexio de San Xerome[bewerken]

Nu een rectoraat. Gesticht door de aartsbisschop Alonso III de Fonseca in de 16e eeuw voor arme studenten.

Pazo de Xelmírez[bewerken]

12e tot 13e eeuw, belangrijk monument van de romaanse burgerlijke bouwkunst.

Praza de Abastos[bewerken]

Markt van Abastos. Een van de vijf grootste van Spanje en het tweede meest bezochte monument van de stad.

Plaza de la Azabachería o Inmaculada[bewerken]

  • Noordfaçade van de kathedraal of de Azabachería
  • San Martín Pinario

Benedictijnse abdij van de elfde eeuw. Het huidige bouwwerk is barok.

Plaza de la Quintana[bewerken]

Noemt men ook Los Literarios. Casa de la Parra

San Martín Pinario[bewerken]

Voormalig klooster, dateert uit de 18de eeuw, met gelijknamige kerk.

Camino[bewerken]

De Camino de Santiago is met stickers gemarkeerd. Deze foto werd in Trier gemaakt.

Spaanse camino de Santiago[bewerken]

De hoofdroute in Spanje vanuit Frankrijk (de camino francés) begint traditioneel in het Franse Saint-Jean-Pied-de-Port of in het Spaanse Roncesvalles en is ongeveer 775 km lang. Er bestaan meerdere routes, zoals een kustroute in Noord-Spanje en een route vanuit Zuid-Spanje en Portugal. Zie Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella.

Franse Chemin de Compostelle[bewerken]

In Frankrijk zijn er verschillende routes. De pelgrimshandleiding in het vijfde boek van de Codex Calixtinus uit de 12e eeuw noemt vier pelgrimswegen in Frankrijk. Deze beginnen respectievelijk in Tours, Vézelay, Le Puy en Sain-Gilles-en-Gard bij Arles. De eerste drie komen samen in Saint-Jean-Pied-de-Port in de Franse Pyreneeën; de meest zuidelijke, die vanuit Arles, komt via de Somportpas over de Pyreneeën Spanje binnen, loopt dan via Jaca en vervoegt de andere routes vanuit Frankrijk bij Puente la Reina. De route is gemaakt door Odilo van Cluny met als doel het noordelijke deel van Spanje niet prijs te geven aan de Moren. Zie Pelgrimsroutes in Frankrijk naar Santiago de Compostella.

Vanuit België en Nederland[bewerken]

Afhankelijk van de gekozen route is de tocht twee- tot drieduizend kilometer lang. Veel pelgrims doen hem in drie fases.

Fase een: tot in Vézelay of La Châtre.

Fase twee: tot Saint-Jean-Pied-de-Port in de Franse Pyreneeën aan de kant van de Atlantische Oceaan.

Fase drie: tot in Santiago de Compostella.

In 1985 werd het oude deel van de stad door de UNESCO tot werelderfgoed verklaard.

Partnersteden[bewerken]

Boeken[bewerken]

  • Jan van Herwaarden, Pelgrims door de eeuwen heen, Santiago de Compostela, Utrecht 1985
  • Santiago de Compostela, 1000 jaar Europese Bedevaart (Catalogus van de gelijknamige tentoonstelling), Centrum voor Kunst en Cultuur, Gent 1985
  • Wegner Ultich, Santiago de Compostella, (rijk geïllustreerd fotoboek), Tielt/Kampen 2000
  • Gied ten Berge en Wantje Fritschy, Pelgrimeren naar de Morendoder, Onderweg naar Jacobus van Compostela (verslag van een pelgrimage per fiets met een historische analyse naar het fenomeen van de Morendoder), Nijmegen 2006
  • Jeroen Gooskens,Verhaal van een voettocht naar Santiago de Compostela, Nijmegen 1998
  • Mireille Madou, Het Verhaal van de Heilige Jacobus, Voorschoten 1991
  • Joop van der Meulen, Praktisch Pelgrimeren naar Santiago de Compostela, (uitgave Nederlands Genootschap van Sint Jacob, Utrecht/Leuven 2007
  • The Roads to Santiago de Compostela (reisgids), www.msm-editions.fr
  • Paulo Coelho, De pelgrimstocht naar Santiago, dagboek van een Magiër (roman), Amsterdam 1993
  • Cees Nooteboom, De omweg naar Santiago (reisboek), Den Haag 1992
  • Jan Witte, Historische route Santiago de Compostela, Rijswijk 2007, ISBN 9789038916941
  • Paco Nadal, Te voet naar Santiago de Compostela, Delft 2012, ISBN 9789038921679
  • Harry van Wijk, Mijn levensweg in 60 dagen naar Santiago de Compostella (biografie en reis via noordroute) ISBN 978-94-6190-164-4
  • Phil Kleingeld "De camino met me, myself and I', Ridderkerk 2013 (biografie en reis via de camino Frances) ISBN 978-94-90960-00-1
  • Hans Rottier, Niet naar Santiago en weer terug [1], Cahors/Brouwershaven 2004, ISBN 90-9018635-2

Geboren in Santiago de Compostella[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Santiago de Compostella.

Voor meer informatie over pelgrimeren naar Santiago:

Voetnoot[bewerken]

  1. Vernederlandste spelling met dubbele L volgens de lijst Buitenlandse Aardrijkskundige Namen van de Taalunie.