Saturnus V

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Apollo 4 (Spacecraft 017/Saturn 501)
Ontwerper Wernher von Braun voor vijf F-1 motoren van een testmodel van de Saturnus V raket

De Saturnus V is een Amerikaanse draagraket, ontworpen onder leiding van Wernher von Braun en Arthur Rudolph. De Saturnus V is de grootste, zwaarste en krachtigste raket die ooit gebouwd is.

De draagraket, die deel uitmaakte van de Saturnus-familie, werd voor het eerst gebruikt op 9 november 1967 voor de lancering van de Apollo 4. De laatste Saturnus V werd gebruikt op 7 december 1972 voor de Apollo 17. Een variant, de Saturn INT-21, werd gelanceerd op 14 mei 1973 om het ruimtestation Skylab in een baan om de aarde te brengen. De Saturnus V is 110,60 meter hoog en heeft een diameter van ongeveer 10 m. Met een startgewicht van 3000 ton is het de zwaarste lanceerder die ooit volledig succesvol gevlogen heeft. Geen enkele Saturnus V heeft ooit gefaald, alhoewel er tijdens testvluchten wel problemen met motoren van de tweede en derde trap zijn opgetreden.

Oorspronkelijk zou een stapsgewijs testtraject gevolgd worden, waarbij elke keer de onderste en reeds eerder geteste trappen werkend zouden zijn, waarna tijdens de volgende testvlucht ook de volgende trap werkend zou zijn, zodat uiteindelijk alle drie de trappen getest zouden zijn. Als gesimuleerde last zou men vaten met water gebruiken. Uiteindelijk besloot NASA voor het "all-up" ('alles erop') testtraject: elk voertuig zou alle trappen hebben en testen. Om die reden zijn de geplande missies Apollo 2, 3 en 5 niet uitgevoerd. Apollo 7 was de eerste bemande vlucht.[1]

Trappen[bewerken]

De Saturnus V bestaat uit 3 trappen.

Saturnus V met commando capsule en maanlander

Eerste trap[bewerken]

De eerste trap, S-IC, heeft vijf F1-motoren die bij de lancering een gezamenlijke stuwkracht leveren die overeenkomt met 3,5 miljoen kilogram. De trap gebruikt vloeibare zuurstof (LOX, liquid oxygen) van -160 °C, en RP-1 (refined petroleum), een soort kerosine. De vijf motoren verbruiken samen 15 m3 vloeistof (zuurstof en brandstof) per seconde.

Tweede trap[bewerken]

De tweede trap, S-IIC, heeft vijf J2-motoren. De brandstof is vloeibare waterstof (LH2).

Derde trap[bewerken]

De derde trap, S-IVb, heeft als enige een herstartbare motor van het J2-type. Met deze trap wordt de Apollo in een baan om de aarde gebracht. Na anderhalve omwenteling wordt de motor opnieuw gestart om aan de zwaartekracht van de aarde te ontsnappen, en naar de maan te reizen. Bovenop deze derde trap zit een ring met besturingsapparatuur (Instrument Unit), op de foto de bovenste zwarte ring. Daarboven zit de 'payload' ofwel nuttige lading.

Nuttige lading[bewerken]

Bovenop de derde trap (en de Instrument Unit) zit de payload, namelijk de Apollo-onderdelen zoals de maanlander en de capsule. Deze payload heeft eigen stuurraketten.

Wanneer een baan naar de maan is ingezet, wordt ook de derde trap afgestoten. Wat verder reist is de vracht van de Saturnus V: de commandomodule (kegelvormig), de servicemodule (cilindervormig) en de maanlander (als een opgevouwen spin, in een beschermende kap). Op dat moment wordt een manoeuvre uitgevoerd: de maanlander wordt losgetrokken van de onderzijde, naar de voorzijde verplaatst, op de kop van de capsule.

Bij de maan gebruikt de overgebleven raket de motor met de opvallende, enkele klokvorm om af te remmen en in een baan om de maan te komen, na de maanlanding om er weg te komen en op weg naar de aarde om de goede aanvlieghoek en snelheid te verkrijgen. Vlak bij de aarde wordt ten slotte ook het cilindervormige deel afgestoten.

Bovenop de Saturnus V bevindt zich een ontsnappingsraket die de Apollocapsule in geval van een mislukte start in veiligheid moet brengen. Zou de volgetankte raket niet goed starten, dan sleurt de 10 meter lange ontsnappingsraket de commandomodule naar een veilige hoogte, waarna deze met behulp van parachutes in zee zal landen.

De Saturnus V werd ontworpen en gebruikt om mensen naar de maan te vervoeren, maar de laatste toepassing was in 1973, om het ruimtestation Skylab in een baan om de aarde te brengen. In de VS is op diverse locaties de Saturnus V te bezichtigen.

Noten[bewerken]

  1. Apollo 7 gebruikte een Saturnus IB, dus Apollo 8 was de eerste bemande missie van de Saturnus V