Saturnus V
De Saturnus V is een Amerikaans lanceervoertuig, ontworpen onder leiding van Wernher von Braun en Arthur Rudolph. Het lanceervoertuig dat deel uitmaakte van de Saturnus-familie, werd voor het eerst gebruikt op 9 november 1967 voor de lancering van de Apollo 4. De laatste Saturnus V werd gebruikt op 7 december 1972 voor de Apollo 17. Een variant, de Saturn INT-21, werd gelanceerd op 14 mei 1973 om het ruimtestation Skylab in een baan om de aarde te brengen. De lanceerder is 110.6 m hoog en heeft een diameter van ongeveer 10 m. Het is de zwaarste lanceerder die ooit volledig succesvol gevlogen heeft. Geen enkele Saturnus 5 heeft ooit gefaald, alhoewel er tijdens test vluchten wel problemen met motoren van de tweede en derde trap zijn opgetreden.
Oorspronkelijk zou een stapsgewijs testtraject gevolgd worden, waarbij elke keer de onderste en reeds eerder geteste trappen werkend zouden zijn, waarna tijdens de volgende test vlucht ook de volgende trap werkend zou zijn, zodat uiteiendelijk alle drie de trappen getest zouden zijn. Als gesimuleerde last zou men "watervaten" gebruiken. Uiteindelijk besloot NASA voor het "all-up" ('alles erop') testtraject: elk voertuig zou al de trappen hebben en testen. Om die reden zijn de geplande Apollo 2, 3 en 5 missies niet uitgevoerd. Apollo 8 was de eerste bemande vlucht.[1]
Inhoud |
Trappen [bewerken]
De Saturnus V bestaat uit 3 trappen.
Eerste trap [bewerken]
De eerste trap, S-IC, heeft vijf F1-motoren die gezamenlijk de lancering verzorgen. De trap gebruikt vloeibare zuurstof (LOX, liquid oxygen) van -160 °C, en RP-1 (refined petroleum), een soort kerosine. De vijf motoren verbruiken samen 15 m3 vloeistof (zuurstof en brandstof) per seconde.
Tweede trap [bewerken]
De tweede trap, S-IIC, heeft vijf J2-motoren. De brandstof is vloeibare waterstof (genoemd LH2).
Derde trap [bewerken]
De derde trap, S-IVb, heeft als enige een herstartbare motor van het J2-type. Het is deze trap die de Apollo in een baan om de aarde brengt en vervolgens, na een aantal controlerondjes, opnieuw start om van de aarde weg te komen, en naar de maan te reizen. Bovenop deze derde trap zit een ring met besturingsapparatuur (Instrument Unit), op de foto de bovenste zwarte ring. Daarboven zit de 'payload' ofwel nuttige lading.
Nuttige lading [bewerken]
Bovenop de derde trap (en de Instrumenten Unit) zit de payload, namelijk de Apollo-onderdelen zoals de maanlander en de capsule. Deze payload heeft eigen stuurraketten.
Wanneer een baan naar de maan is ingezet, wordt ook de derde trap afgestoten. Wat verder reist is de vracht van de Saturnus V: de Command-module (kegelvormig), de Service-module (cilindervormig) en de Maanlander (als een opgevouwen spin, in een beschermende kap). Op dat moment wordt een manoeuvre uitgevoerd: de maanlander wordt losgetrokken van de onderzijde, naar de voorzijde verplaatst, op de kop van de capsule.
Bij de maan gebruikt de overgebleven raket de motor met de opvallende, enkele klokvorm om af te remmen en in een baan om de maan te komen, na de maanlanding om er weg te komen en op weg naar de aarde om de goede aanvlieghoek en snelheid te verkrijgen. Vlak bij de aarde wordt tenslotte ook het cilindervormige deel afgestoten.
De Saturnus V is ook voorzien van een ontsnappingsraket die de Apollocapsule in geval van een mislukte start in veiligheid moet brengen. Zou de volgetankte raket niet goed starten, dan sleurt dit raketje (een spriet op de top) de cabine naar veilige hoogte, om daarna de capsule op parachutes te laten landen in zee. In totaal is de lengte van de Saturnus V ongeveer 110 meter. In de VS zijn op diverse locaties nog dergelijke raketten te bezichtigen.
De Saturnus V werd ontworpen en gebruikt om mensen naar de maan te vervoeren, maar de laatste toepassing was in 1973, om het ruimtestation Skylab in een baan om de aarde te brengen.
Noten [bewerken]
- ↑ Apollo 7 gebruikte een Saturnus IB, dus Apollo 8 was de eerste bemande missie van de Saturnus V
| Apolloprogramma |
|---|
|
Apollo 1 · Apollo 4 · Apollo 5 · Apollo 6 · Apollo 7 · Apollo 8 · Apollo 9 · Apollo 10 · Apollo 11 · Apollo 12 · Apollo 13 · Apollo 14 · Apollo 15 · Apollo 16 · Apollo 17 |
 |
Zie de categorie Saturn (rocket) van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
