Savooiekool

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Savooiekool
Savooiekool Vroege Groene spitskool Brassica oleracea.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Malviden
Orde: Brassicales
Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Geslacht: Brassica (Kool)
Variëteit
Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda
rond type
rond type
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Savooiekool (Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda[1]) of savooikool wordt zowel voor de verse markt als voor de industrie geteeld. Het is één van de oudste koolsoorten en komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied.

Soorten[bewerken]

Van savooiekool bestaan er drie typen:

  • Het spitse type, doorgaans (groene) spitskool genoemd. Ook bij witte kool komt een spitse variant voor.
  • Groene savooiekool en
  • Gele savooiekool.

Gele savooiekool vormt evenals witte kool een vaste ronde kool, geelgroen van kleur.

Groene savooiekool vormt een meer losse kool, waarvan het blad sterk gebobbeld is.

Teelt[bewerken]

Er worden de volgende teeltwijzen onderscheiden:

  • Spitskoolteelt voor de vroegste teelt met oogst in juni en soms ook voor de zomerteelt
  • Zomerteelt met oogst in juli en augustus
  • Vroege herfstteelt met oogst in september en begin oktober
  • Herfstteelt met oogst in oktober en november. Deze kolen worden vaak bewaard en afgezet tussen december en maart. Lange bewaring gebeurt in ijs bij -1°C.
  • Winterteelt met oogst in december, januari en februari

In Nederland vindt tegenwoordig voornamelijk de teelt van groene savooiekool plaats, die van gele savooiekool is praktisch verdwenen. De teelt vindt vanouds voornamelijk plaats in Noord-Holland, omdat daar geen aantasting door knolvoet optreedt. Dit is ook terug te vinden in de rasnamen van de gele savooiekool, zoals in Langendijker Bewaargele en Langedijker Vroege Gele en Langedijker Herfstgele. Ook vindt er nog teelt plaats in Limburg en Noord-Brabant, maar daar moet een ruime vruchtwisseling toegepast worden.

Inhoudsstoffen[bewerken]

Savooiekool heeft een hoog vitamine C-gehalte en thiocyanaat, dat een antibiotische werking heeft. 100 gram verse kool bevat ongeveer:[bron?]

Ziekten en beschadigingen[bewerken]

vreterij van de kooluil
vreterij van de kooluil
knollemozaïkvirus (turnip yellow mosaic virus 2)
knollemozaïkvirus (turnip yellow mosaic virus 2)
close-up knollemozaïkvirus (turnip yellow mosaic virus 2)
close-up knollemozaïkvirus (turnip yellow mosaic virus 2)

Buiten Noord-Holland is knolvoet (Plasmodiophora brassicae) de belangrijkste ziekte. Belangrijke ziekten zijn zwartnervigheid (de bacterie Xanthomonas campestris pv. campestris), valse meeldauw (de schimmel Peronospora parasitica) en bladvlekkenziekte (de schimmel Mycosphaerella brassicola).

Rupsaantastingen door onder andere het groot en klein koolwitje, koolbladroller, kooluil en koolmot komen veelvuldig voor. Daarnaast komt aantasting voor van de koolvlieg, de koolgalmug en de melige koolluis, waarbij de melige koolluis de belangrijkste is.

Ook kan op de bladeren van de kool stip voorkomen, dat wordt veroorzaakt door het knollemozaïkvirus (TuMV) of door het bloemkoolmozaïekvirus. Het zijn virussen die door bladluizen op non-persistente wijze worden overgebracht. Bij het knollemozaïkvirus zijn de zwarte vlekjes 0,5-1,5 cm en bij het bloemkoolmozaïekvirus 1-5 mm groot.

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. http://www.cpvo.europa.eu/documents/TP/vegetales/TP_048-2_BRASSICA_OLERACEA_CAPITATA.pdf zie blz. 24 voor wetenschappelijke naam