Sawielly Tartakower

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sawielly Tartakower
Ksawery Tartakower.jpg
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Sawielly Grigorevitsj Tartokower
Geboren 22 februari 1887
Overleden 4 februari 1956
Titel Grootmeester
Portaal  Portaalicoon   Schaken

Sawielly Grigorevitsj Tartokower (Russisch: Савелий Григорьевич Тартаковер) (Rostov aan de Don (Rusland), 22 februari 1887 [1] - Parijs, 4 februari 1956) was een Pools schaker. Zijn naam wordt ook wel gespeld als Savielly Grigorievitch Tartakower, Savellij Tartakover, Xavier Tartakower en andere varianten.

Biografie[bewerken]

Tartakower was van Oostenrijks-Poolse komaf.[2] Rond zijn tiende leerde hij het schaken van zijn vader. In 1899, op veertienjarige leeftijd, vertrok hij naar Wenen waar hij het examen gymnasium deed in 1904. Hem werd de schaakmeestertitel toegekend in 1906, toen hij in Neurenberg als nummer een eindigde in een internationaal toernooi met vijftig deelnemers.[2] In 1909 promoveerde hij tot doctor in de rechten aan de universiteit van Wenen.[2] Wenen was in die tijd de schaakhoofdstad van Europa; de Wiener Schachklub was een beroemde en toonaangevende schaakvereniging waar hij veel sterke schakers leerde kennen. Hij stond bekend als een eerlijk man, maar met een opvliegend karakter.

Tartakower maakte twee wereldoorlogen mee, in de eerste raakte hij gewond. Via Polen vertrok hij op latere leeftijd naar Frankrijk, waar hij in WO II als luitenant onder Charles de Gaulle diende. Vanaf 1924 woonde hij in Parijs, waar hij erelid werd van verscheidene Franse schaakverenigingen.[2]

Toernooien en matches[bewerken]

Tartakower tegen Emanuel Lasker (New York, 1924)

Hij behaalde vele toernooioverwinningen, waaronder:[2]

Naast toernooioverwinningen won hij ook matches tegen Spielman, Réti, Lilienthal en Paul Johner.

Kort na de Tweede Wereldoorlog speelde Tartakower in Rotterdam bij Lever Brothers & Unilever (thans Unilever) een simultaanwedstrijd tegen ruim dertig schakers. In december 1931 speelde hij, ook in Rotterdam, een vierkamp; andere deelnemers waren Colle, Landau en Rubinstein. Tartakower eindigde toen als 3e met 2½ uit 6.[3]

Schaaktheorie[bewerken]

De schaakwereld heeft hij met talrijke nieuwe ideeën verrijkt. Hij speelde bij voorkeur onbekende openingsvarianten, meestal met succes. Hij was een groot kenner van de theorie van het eindspel.

8 rd nd bd qd kd bd Chess l40.png rd
7 pd pd pd pd pd Chess l40.png pd pd
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png nd Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pl pd Chess d40.png pl Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl Chess d40.png Chess l40.png pl Chess l40.png pl
1 rl nl bl ql kl bl nl rl
a b c d e f g h

Naast een twintigtal varianten verdeeld over een groot aantal openingen is hij de naamgever van de Tartakowervariant, een subvariant van het Stauntongambiet in de Hollandse verdediging:

1.d4 f5, het Hollands
2.e4 fe, het Stauntongambiet, aangenomen
3.Pc3 Pf6
4.g4 (zie diagram)

Aforismen[bewerken]

Tartakower stond bekend om zijn schaakaforismen, zoals

  • "Het is altijd beter de stukken van de tegenstander te offeren."
  • "De tacticus moet weten wat te doen als er wat te doen valt; de strateeg moet weten wat te doen als er niets te doen valt."
  • "Een schaakpartij is gewoonlijk een sprookje van duizend-en-één fouten."
  • "Degene die de één na laatste fout maakt wint."

Journalistiek[bewerken]

Naast schaken hield Tartakower zich bezig met schaakjournalistiek; hij schreef voor vele schaakperiodieken, onder meer de Wiener Schachzeitung, Les Cahiers de l'Echiquier Français, Rotterdams Schaaknieuws en The Chess Review, wat hem de bijnaam kampioen der schaakjournalisten gaf.[2]

Bibliografie[bewerken]

  • Het schaakspel, X. Tartakower, vertaald en bewerkt door G. H. Goethart, De Torentrans, Zeist 1936
  • 500 Master Games of Chess, S. Tartakower en J. du Mont, 1952
Bronnen, noten en/of referenties
  1. 9 februari 1887 volgens de juliaanse kalender die toen nog in gebruik was in Rusland.
  2. a b c d e f X. Tartakower, Het schaakspel, De Torentrans, 1936, p. V, VI
  3. Rotterdam 1931. Chessgames.com Geraadpleegd op 3 september 2011