Schelde-Rijnkanaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schelde-Rijnkanaal
Location Schelde-Rijnkanaal.PNG
Lengte 32 à 35 km
Scheepsklasse VIb
Jaar ingebruikname 1975
Van Haven van Antwerpen
Naar Volkerak
Loopt door Antwerpen, Grens Zeeland/Noord-Brabant
Schelde-Rijnkanaal bij Tholen ('Eendracht')
Schelde-Rijnkanaal bij Tholen ('Eendracht')
Bruggen over het Schelde-Rijnkanaal bij de Kreekraksluizen. Links: de oude provinciale weg (N289); rechts: de spoorlijn Roosendaal-Vlissingen (Zeeuwse lijn), daarachter ligt de A58
Bruggen over het Schelde-Rijnkanaal bij de Kreekraksluizen. Links: de oude provinciale weg (N289); rechts: de spoorlijn Roosendaal-Vlissingen (Zeeuwse lijn), daarachter ligt de A58
De Kreekraksluizen vanuit het zuiden bekeken
De Kreekraksluizen vanuit het zuiden bekeken
Portaal  Portaalicoon   Maritiem

Het Schelde-Rijnkanaal loopt van Antwerpen naar het Volkerak en is onderdeel van de Schelde-Rijnverbinding, de vaarroute tussen Antwerpen en Rotterdam. Het Schelde-Rijnkanaal werd geopend in 1975. Het telt twee sluizen; sinds de jaren 1980 is het getijdenvrij.

Route[bewerken]

Het kanaal begint in de haven van Antwerpen. Net ten zuiden van de grens met Nederland maakt het een scherpe bocht; hier moest het kanaal Oelegem-Zandvliet aansluiten. In Nederland valt het kanaal grotendeels samen met de grens tussen Zeeland en Noord-Brabant. Via de Kreekraksluizen komen schepen in het lager gelegen en zoutige Nederlandse kanaalpand.

Hier geven de Bergse Diepsluis en de Burgemeester Peterssluis uit op de Oosterschelde resp. Theodorushaven. Het kanaal zelf vervolgt zijn route over de voormalige Eendracht tussen het eiland Tholen en het vasteland. Daarna passeert het Sint-Philipsland en komt het tot slot uit in het Volkerak. Via de Volkeraksluizen en de Dordtse Kil kunnen schepen verder varen naar Rotterdam.

Geschiedenis[bewerken]

Polygoonjournaal uit 1963 waarin de noodzaak voor de Schelde-Rijn verbinding wordt uitgelegd en het verdrag wordt ondertekend.

Al in 1920 eiste de Belgische regering de vervanging van het kanaal door Zuid-Beveland om Antwerpen beter bereikbaar te maken voor de Rijnhandel. Ook vanuit Duitsland was er vraag naar een dergelijk kanaal, omdat de Nederlandse havens dankzij hun monopolie hoge overslagtarieven konden handhaven. Met Nederland werd in 1920 een kanaal van Antwerpen naar Moerdijk onderhandeld, maar het "Van Karnebeektraktaat" werd in 1927 door de Eerste Kamer verworpen.

Eind 1930 vonden er opnieuw onderhandelingen plaats; hierbij ging Nederland akkoord met een kanaal van Antwerpen naar Willemstad (het Eendrachtkanaal). Vanwege de Tweede Wereldoorlog werd de uitvoering van de plannen uitgesteld. De Commissie-Van Cauwelaert-Steenberghe adviseerde opnieuw een kanaal naar Moerdijk aan te leggen. Intussen wenste Nederland echter dat het kanaal deel zou uitmaken van de Deltawerken en dus meer naar het westen zou liggen.

België en meer bepaald het Rijncliënteel in de Antwerpse haven drong aan op een snelle oplossing, en dus ging België akkoord met het huidige verloop. Op 13 mei 1963 werd het verdrag voor de aanleg van dit kanaal ondertekend. Een tiental jaren later werd het eindelijk opengesteld. In de laatste fase (jaren 1980) werden de Oesterdam en de Markiezaatskade gebouwd en het Volkerak ingedamd, zodat het kanaal niet meer onderhevig was aan de getijden.

Toekomst[bewerken]

In de toekomst zal deze situatie wellicht veranderen. Er zijn plannen om speciale doorlaatsluizen te bouwen in de Volkerakdam, de Philipsdam, het noordelijke deel van de Grevelingendam én in de Oesterdam. Op deze manier kan het zoete water van de Rijn, de Maas én de Schelde (via het Schelde-Rijnkanaal) op meer natuurlijke wijze mengen met het zoute water van de Noordzee (feitelijk de Oosterschelde). Bovendien kan dit waterstelsel ingericht worden als retentiegebied van de Grote Rivieren, waarmee het effect van de klimaatverandering tegengegaan kan worden. Daarnaast zal zo een oplossing bereikt worden voor de chronisch slechte waterkwaliteit van deze wateren. Wat er met de Markiezaatskade zal gebeuren is nog niet bekend. Mogelijk wordt deze opgeruimd, waarna het Markiezaatsmeer ook brak zal worden. Het is ook mogelijk dat de kade in stand zal worden gehouden, waarna het Markiezaatsmeer een zoet retentiegebied zal worden voor de omringende landbouwpolders.

Bruggen[bewerken]

Over het Schelde-Rijnkanaal ligt een aantal bruggen:

Externe links[bewerken]