Schietpartij in Alphen aan den Rijn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schietpartij in Alphen aan den Rijn
Locatie van Alphen aan den Rijn
Locatie van Alphen aan den Rijn
Plaats Vlag van Nederland Alphen aan den Rijn, Nederland
Coördinaten 52° 9′ NB, 4° 40′ OL
Datum 9 april 2011
Tijd 12.02 uur
Aanslagtype massamoord
Wapen(s) semiautomatisch geweer, pistool, revolver[1]
Doden 7 (inclusief de dader)[2]
Gewonden 17[3]
Dader(s) Tristan van der Vlis

De schietpartij in Alphen aan den Rijn vond plaats op 9 april 2011, toen een man in het winkelcentrum De Ridderhof zes mensen doodschoot en nog eens zeventien verwondde, alvorens zichzelf te doden.[4][5]

Schietpartij[bewerken]

Rond het middaguur schoot de dader, Alphenaar Tristan van der Vlis, in het winkelcentrum om zich heen. Hierbij vuurde hij met een Smith & Wesson M&P15-22 gedurende enkele minuten zeker honderd schoten af.[6] Na deze daad pleegde hij zelfmoord door zichzelf door het hoofd te schieten. Dit laatste deed hij met een revolver.[7] Bij de schietpartij vielen zeven doden, onder wie de dader, en zeventien gewonden.[8] De omgekomen slachtoffers waren drie vrouwen van 91, 68 en 45 jaar oud en drie mannen van 80, 49 en 42 jaar oud.[9] Twee van de doden zaten op een scootmobiel en één liep met een rollator.[10]

In de namiddag werden drie andere Alphense winkelcentra ontruimd. De dader had in zijn auto een briefje achtergelaten waarop stond dat in deze winkelcentra explosieven zouden liggen.[11][12]

Dader[bewerken]

Tristan van der Vlis was een 24-jarige[13] inwoner van Alphen aan den Rijn, die lid was van Dagschutters Vereniging Nieuwkoop en een vuurwapenverlof had waarop zijn drie legale vuurwapens vermeld stonden[14], de Smith & Wesson M&P15-22,[15] een revolver van het merk Taurus 66 in het kaliber .357 Magnum en een pistool van het merk Colt in het kaliber .45 ACP. Een sportschutter in Nederland mag maximaal 5 wapens op het vuurwapenverlof bijschrijven, waarbij voor elk individueel wapen toestemming verleend moet worden door de schietsportvereniging en de afdeling Bijzondere Wetten van de politie[16]. Eerder had hij al psychische problemen en suïcidale neigingen waarvoor hij tien dagen in een gesloten inrichting en in het ziekenhuis moest verblijven.[17] Tijdens zijn daad droeg de dader een kogelwerend vest.[18]

Voorgeschiedenis[bewerken]

  • In februari en maart 2003, acht jaar voor de fatale schietpartij, is Tristan van der Vlis op zestienjarige leeftijd tweemaal betrokken geweest bij een schietincident met een luchtdrukwapen.[19] Deze zaak is geseponeerd.
  • Hij is in 2004, een jaar na de schietincidenten uit 2003, lid geworden van schietvereniging DVN in Nieuwkoop.
  • In september 2005 is hem een wapenvergunning geweigerd en is hij uit DVN gezet vanwege de eerdere incidenten in 2003. Hij vroeg in augustus 2005, op achttienjarige leeftijd, een wapenverlof aan waardoor na onderzoek de eerdere schietincidenten uit 2003 aan het licht kwamen. De contributie die hij betaald had, is op zijn rekening teruggestort.
  • Een jaar later, in september 2006, is Van der Vlis wegens een vermeend zelfmoordrisico vijftien dagen in de crisisopvang opgenomen geweest.
  • Van der Vlis werd in september 2007, een jaar na zijn eerste opname en twee jaar nadat hij uit de schietvereniging gezet is, opnieuw als lid geaccepteerd bij schietvereniging DVN in Nieuwkoop. Bij deze tweede aanmelding zijn de incidenten uit 2003 en de verwijdering uit deze zelfde vereniging in 2005 onopgemerkt gebleven.
  • In augustus 2008 deed hij een suïcidepoging waarna hij in het ziekenhuis opgenomen werd. Bijna direct daarna vroeg hij een wapenverlof aan. Dat wapenverlof kreeg hij voor de eerste keer toegekend, ondanks de zelfmoordpoging, het protest van zijn ouders en de ziekenhuisopname twee maanden eerder.
  • Vanaf 11 november 2008 kocht hij zes keer een vuurwapen en verkocht hij drie keer een vuurwapen. Hij kocht eerst drie relatief lichte vuistvuurwapens: een SIG SAUER, een Taurus 66 en een Norinco. Hij verkocht ze en verruilde voor de zwaardere en de snellere wapens: de Colt .45 ACP en de Smith & Wesson M&P15-22, maar hij schafte ook weer een Taurus 66 aan. Hij kreeg in die jaren tweemaal huisbezoek van de politie voor controle, en hij kreeg twee keer een verlenging van zijn wapenverlof. Het laatste huisbezoek van de Politie Hollands Midden vond plaats in december 2010, een maand na de laatste verlenging van zijn wapenverlof in november 2010.
  • Bij zijn laatste aankoop, op 5 januari 2011, kocht hij een semiautomatisch geweer, een Smith & Wesson M&P15-22. Dit is een klein kaliber geweer met een magazijncapaciteit van 25 schoten, dat qua uiterlijk gebaseerd is op een AR-15, maar met een andere inwendige techniek in verband met het .22-kaliber. Het wapen is eigenlijk te licht om als effectief militair wapen dienst te kunnen doen, dit in tegenstelling tot de M4 met groot kaliber, waaraan het zijn uiterlijke kenmerken te danken heeft. Van der Vlis kocht dit wapen enkele weken na het laatste politiebezoek.

Afloop[bewerken]

Met het klein kaliber semiautomatisch geweer pleegde Van der Vlis drie maanden na aankoop op 9 april de zes moorden in Alphen aan de Rijn en verwondde hij zeventien mensen met rond de honderd schoten. De dodelijke slachtoffers zijn voornamelijk mensen die zich niet uit de voeten konden maken en een paar mensen die dicht bij de schutter in de buurt waren toen de schietpartij losbarstte. De groot kaliber Taurusrevolver gebruikte hij om zelfmoord te plegen.

Wat de dader motiveerde is niet bekend. Bij onderzoek is in de afscheidsbrief een verwijzing naar twee bestanden op zijn computer gevonden. Maar ook daarin kon geen duidelijk motief gevonden worden.[20]

Op verzoek van het Openbaar Ministerie werd door het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie een rapport uitgebracht over de psychologische toestand van Van der Vlis. Slachtoffers en nabestaanden van de schietpartij hadden in een kort geding geëist dat ze inzage zouden krijgen in dit rapport, met name om de aansprakelijkheid van de Nederlandse staat en de politie voor de wapenvergunning voor de dader boven water te krijgen. Echter zowel in februari 2013 als (in hoger beroep) in maart 2014 bepaalde de rechter dat de Staat niet verplicht is deze inzage te verschaffen.[21]

Herdenkingen[bewerken]

Een dag na de schietpartij werd er bij het winkelcentrum een herdenking gehouden. Hier waren waarnemend burgemeester Bas Eenhoorn en minister-president Mark Rutte bij aanwezig. De herdenking werd opgezet via berichten op Twitter.[15] De gemeente heeft daarna de organisatie op zich genomen. Naar schatting waren er ruim 5000 mensen aanwezig bij de herdenking.

De minister-president heeft in verband met de herdenkingsbijeenkomst te Alphen aan den Rijn een bijzondere vlaginstructie uitgevaardigd voor 20 april waarbij de vlag halfstok werd gehangen op alle hoofdgebouwen van de rijksoverheid.[22]

Trivia[bewerken]

Boek[bewerken]

In maart 2013 bracht journalist Ivo van Woerden het boek Het drama van Alphen uit.[bron?]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Powned.tv, 14 april 2011
  2. Dodental Alphen blijft op zeven, NU.nl, 11 april 2011.
  3. naast de zeven doden 17 mensen gewond geraakt, NOS.nl, 10 april 2011.
  4. 'Ik schopte zijn geweer weg', Alphen.cc, 9 april 2011.
  5. Tristan kocht bij schietbaan Smith en Wesson M&P 15 22, RTL Nieuws
  6. Dader schoot ruim honderd keer, nos.nl
  7. 'Hij zou zichzelf met een ander wapen van het leven hebben beroofd.', NOS Nieuws, 9 april 2011.
  8. Schietpartij Alphen eist zevende leven, NOS Nieuws, 9 april 2011.
  9. Man richt bloedbad aan in Alphen a/d Rijn, NU.nl, 9 april 2011.
  10. 3 slachtoffers schietpartij reden in scootmobiel, AD.nl, 13 april 2011.
  11. Briefje over explosieven in auto schutter, Leidsch Dagblad, 9 april 2011.
  12. Tristan van der Vlis lid van schietclub, De Telegraaf, 9 april 2011.
  13. Update schietpartij Alphen aan den Rijn, persbericht Openbaar Ministerie, 13 april 2011
  14. Schietpartij Alphen, een dag later, NOS.nl, 10 april 2011.
  15. a b Nieuwsuur, 10 april 2011.
  16. [http://wetten.overheid.nl/BWBR0008804/geldigheidsdatum_18-08-2013 Wet Wapens en Munitie
  17. Van der Vlis zat in gesloten inrichting, SpitsNieuws, 10 april 2011.
  18. Dader bloedbad Alphen droeg kogelwerend vest, AD.nl 13 april 2011
  19. Wapenverlof van Tristan van der Vlis tot twee keer toe verlengd in Dagblad van het Noorden, 30 september 2011
  20. Eigen God, AD, 13 april 2011
  21. Rapport Tristan van der V. blijft gesloten, Het Parool, 11 maart 2014
  22. Vlag halfstok
  23. Geenstijl.nl, september 2012
  24. De Stentor, 3 september 2012