Schijf van vijf
De schijf van vijf is een hulpmiddel dat in Nederland wordt gebruikt in de voorlichting over goede en gezonde voeding, gericht op het grote publiek (in Vlaanderen is de voedingsdriehoek gebruikelijker). Het idee is dat uit elk van de vijf groepen van voedingsmiddelen iedere dag een keuze wordt gemaakt, en die keuzen in de maaltijden van die dag te verwerken.
De oorspronkelijke schijf van vijf[bewerken]
De schijf van vijf werd in 1953 geïntroduceerd door het Voorlichtingsbureau voor de voeding in Nederland (een overheidsorgaan dat in 2000 opging in het Voedingscentrum). De schijf bevatte de volgende groepen voedingsmiddelen:
- Melk en melkproducten
- Groente, fruit, aardappelen
- Vlees, vis, kaas, eieren en peulvruchten
- Vetten
- Graan en graanproducten
De schijf van vijf was decennialang een begrip; in 1976 kende 63% van de ondervraagden hem. Daarna is de schijf van vijf in de loop der jaren in onbruik geraakt totdat hij in 1981 vervangen werd door de maaltijdschijf en daarna (1991) door de voedingswijzer. Deze laatste twee voorlichtingshulpmiddelen haalden het qua populariteit en nationale bekendheid echter bij lange na niet bij de aloude schijf van vijf.
De nieuwe schijf van vijf[bewerken]
Eind 2004 is onder de oude naam een nieuwe schijf van vijf gelanceerd. Deze omvat de volgende groepen:
| Groep | Voedingsmiddelen | Belangrijke bestanddelen |
|---|---|---|
| 1 | Groente en fruit | vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, mineralen zoals kalium, vezels en bioactieve stoffen |
| 2 | Brood, pasta en peulvruchten | koolhydraten, eiwitten, vezels, B-vitamines, calcium en ijzer |
| 3 | Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers | eiwitten, visvetzuren, mineralen zoals ijzer en calcium en B-vitamines |
| 4 | Vetten en olie | vitamine A, D en E en essentiële vetzuren |
| 5 | Vocht | Belangrijk vanwege de vochtbehoefte (water) |
Verder geeft de nieuwe schijf van vijf ook vijf regels of aanbevelingen:
- Eet gevarieerd
- Eet niet te veel & beweeg
- Gebruik minder verzadigd vet
- Eet veel groente, fruit en brood
- Ga veilig met voedsel om
Externe link[bewerken]
- Schijf van Vijf (Voedingscentrum)
