Schoolcijfer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cijferlijst van Albert Einsteins eindexamen middelbare school, Aarau, Zwitserland, 1896. De cijfers werden gegeven op een schaal van 1 tot 6, waarbij 6 het hoogste cijfer is, en 4 nog een voldoende is.

Een schoolcijfer, of als de context duidelijk is kortweg cijfer, is een waardering van een schoolprestatie uitgedrukt in een getal, letter of ander symbool.

Schoolcijfers als beoordeling maken het mogelijk, al dan niet terecht, gemiddelden te berekenen, waarmee een beeld verkregen wordt hoe gepresteerd wordt over een langere periode of voor meerdere onderdelen.

Nederland[bewerken]

In Nederland is wettelijk vastgelegd[1] dat op scholen en universiteiten werk van leerlingen en studenten wordt beoordeeld door middel van de getallen 1 tot en met 10. Men tracht hiermee een zo objectief mogelijk beoordelingssysteem te verkrijgen.

In Nederland hebben de schoolcijfers de volgende betekenis:

cijfer betekenis
10 uitstekend
9 zeer goed
8 goed
7 ruim voldoende
6 voldoende
5 twijfelachtig / zwak
4 onvoldoende
3 ruim onvoldoende
2 slecht
1 zeer slecht

Dit houdt in dat bijvoorbeeld een prestatie die als 'goed' wordt beoordeeld het cijfer 8 krijgt en een die als 'onvoldoende' beschouwd wordt het cijfer 4.

Ondanks de wettelijke bepaling dat de beoordelingen worden uitgedrukt als geheel getal, wordt hiervan bij proefwerken en examens wel afgeweken door (behalve bij het cijfer 10, dat immers het maximaal haalbare vertegenwoordigt) de beoordelingen uit te drukken als decimaal getal met één cijfer achter de komma. Men meent daarmee genuanceerder te kunnen beoordelen en er ontstaan minder problemen bij het afronden van gemiddelden, hoewel de wet ook hier regels voor geeft. Een alternatieve methode die vooral op basis- en middelbare scholen wordt gebruikt is het toevoegen van een '+' of '-' achter het ronde cijfer, wat betekent dat er tot ongeveer een kwart punt bij moet worden opgeteld of van afgetrokken. Een '7-' kan zo dus worden gelijkgesteld aan een 6,8 of 6,9, een '6+' aan ongeveer 6,2, enz. In schoolrapporten wordt de beoordeling '6-' speciaal gebruikt om aan te geven dat er getwijfeld wordt tussen voldoende en onvoldoende. Het gebruik van decimalen is bij schoolrapporten in principe niet toegestaan, aangezien deze als eindbeoordeling gelden.

Vaak echter bewandelt men de omgekeerde weg en bepaalt een beoordelingssysteem dat tot een cijfer leidt met de daaraan gekoppelde betekenis. Zo kan men als de situatie dat toelaat lineair tot een cijfer komen, d.w.z. de fractie goede antwoorden bepaalt het cijfer en daarmee de daaraan gekoppelde beoordeling. Om de fracties 0 tot 100% lineair te koppelen met de cijfers 0 tot en met 10 wordt bijvoorbeeld de fractie goede antwoorden vermenigvuldigd met 9 en gesommeerd met 1. Wie dan 60% goede antwoorden heeft, krijgt dus een 9×0,60+1= 6,4. Ook kan voor ieder fout antwoord een aftrek van een totaal van 10 gedaan worden, bijvoorbeeld voor elke fout een halve punt, zodat 5 fouten een 7,5 betekent en 10 fouten een 5. Ook wordt wel een formule van de geleverde deelprestaties of een verdeelsleutel bedacht voor het bepalen van het cijfer.

Vanwege de wettelijke bepaling is er geen beoordeling mogelijk met het getal nul, hoe slecht de geleverde prestatie ook is. Het laagst mogelijke cijfer is altijd 1.

België[bewerken]

In België gebruikt men op scholen min of meer hetzelfde beoordelingssysteem als in Nederland. Op de Belgische universiteiten wordt het Franse systeem toegepast.

Cijfer Omschrijving
10 Uitmuntend
9 Zeer goed
8 Goed
7 Vrij goed
6 Matig/ bijna goed
5 Net (geen) voldoende
<5 Onvoldoende

Op sommige scholen is een 5 al een voldoende. Een nul wordt praktisch niet gegeven, het laagste cijfer dat een leerkracht kan geven is een 1. Sommige leerkrachten geven geen 10 als gemiddelde omdat een prestatie nooit 'perfect' kan zijn. Bij sommige rapporten worden de resultaten in procenten gegeven. Hier is 100% de hoogste score die men kan halen, onder de 50% heeft men onvoldoende. Op schoolrapporten staan naast cijfers vaak ook commentaren van de leerkracht(en). Bij oudercontacten wordt het rapport aan de ouders van de leerling gegeven. Zo weet een leerling(e) waar hij/zij goed in is en waar men eventueel problemen mee heeft. Lagere cijfers kunnen een gevolg zijn van problemen op school, waaronder leerproblemen, faalangst, verkeerde studiekeuze, te weinig motivatie, pesterijen en spijbelen. De eindresultaten bepalen of een leerling mag overgaan naar het volgende leerjaar of moet zittenblijven.

Frankrijk[bewerken]

Het Franse schoolsysteem kent cijfers van 1 tot en met 20. Hierbij geldt meestal dat lichte onvoldoendes nog kunnen worden gecompenseerd met goede cijfers voor andere vakken (ook op de universiteit), maar zware onvoldoendes niet meer.

Cijfer Omschrijving
18 - 20 Uitstekend
16 en 17 Zeer goed
14 en 15 Goed
12 en 13 Ruim voldoende
10 en 11 Net voldoende
8 en 9 Twijfelachtig, maar kan met goede cijfers voor andere vakken gecompenseerd worden.
1 - 7 Onvoldoende en niet compensabel

Duitsland[bewerken]

In Duitsland wordt een waardering van 1 tot en met 6 gegeven, waarbij 1 staat voor de beste prestatie, en 5 en 6 onvoldoendes zijn. Aan de cijfers worden de volgende betekenissen toegekend:

Cijfer Omschrijving Vertaling
1 sehr gut zeer goed
2 gut goed
3 befriedigend bevredigend
4 ausreichend voldoende
5 mangelhaft twijfelachtig
6 ungenügend onbevredigend

Hoe cijfers er precies uitzien, verschilt per Bundesland. In sommige deelstaten kunnen cijfers bijvoorbeeld met + en - verhoogd of verlaagd worden. Daarbij betekent bijvoorbeeld een 2+ een betere prestatie dan een 2, en een 2- een mindere prestatie dan een 2. Tussen de 2- en de 3+ wordt soms nog een "2 - 3" (2 bis 3) gegeven. Prestaties in stijgende lijn zijn dus bijvoorbeeld als volgt becijferd: 3, 3+, 2-3, 2-, 2. Dit geldt ook voor de ruimte tussen andere cijfers.

Oostenrijk[bewerken]

In Oostenrijk wordt een waardering tussen 1 (zeer goed) en 5 (onvoldoende) gegeven.

Cijfer Omschrijving Vertaling
1 sehr gut zeer goed
2 gut goed
3 befriedigend bevredigend
4 genügend voldoende
5 nicht genügend onvoldoende

1 t/m 4 betekent geslaagd, 5 betekent niet geslaagd.

Verenigde Staten van Amerika[bewerken]

In de VS wordt een waardering tussen A+ (uitstekend) en F (onbevredigend) gegeven.

Zweden[bewerken]

In Zweden worden waarderingen met de afkortingen IG, G, VG en MVG gegeven.

Waardering Omschrijving Vertaling
MVG Mycket väl godkänt Uitstekend
VG Väl godkänt Erg goed
G Godkänt Voldoende
IG Icke godkänt Onvoldoende

Andere landen[bewerken]

In Rusland lopen de cijfers van 1 tot en met 5. Het equivalent van cum laude wordt daar gevormd door gouden en zilveren sterren. In Denemarken loopt de reeks van -3 tot 12. In Zwitserland lopen de cijfers van 1 tot en met 6 - zie de cijferlijst van Albert Einstein. Soms is de betekenis ook omgekeerd, waarbij 1 voor goed staat en de beoordeling met het klimmen van de cijfers afneemt, dit is bijvoorbeeld het geval in Duitsland waar de cijfers van 6 tot 1 lopen. En in weer andere landen, zoals Zweden, doet men niet aan cijfers en geeft men pas in de hogere schoolklassen waardingen.

Omrekentabel[bewerken]

Tot 100 Tot 20 Tot 10 Tot 6 Letters Zweden
100 20 10 6 A++ MVG
95 19 9,5 5,75 A+ MVG
90 18 9 5,5 A MVG
85 17 8,5 5,25 A- VG
80 16 8 5 B+ VG
75 15 7,5 4,75 B VG
70 14 7 4,5 B- G
65 13 6,5 4,25 C+ G
60 12 6 4 C G
55 11 5,5 3,75 C- G
50 10 5 3,5 D+ IG
45 9 4,5 3,25 D IG
40 8 4 3 D- IG
35 7 3,5 2,75 E+ IG
30 6 3 2,5 E IG
25 5 2,5 2,25 E- IG
20 4 2 2 F+ IG
15 3 1,5 1,75 F IG
10 2 1 1,5 F IG
5 1 0,5 1,25 F- IG
0 0 0 1 F- IG
Bronnen