Schotland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Scotland
Alba
(Details)
Situering
Deel van Verenigd Koninkrijk
Algemeen
Oppervlakte 78.782 km²
Inwoners 5.062.011 (63/km²)
Hoofdstad Edinburgh
Talen Engels, Schots-Gaelisch, Scots
Religie Protestants, Rooms-Katholiek
Overig
Volkslied Geen officieel volkslied, The Flower of Scotland, Scotland the Brave, Scots Wha Hae
Tijdzone UTC 0 (zomer +1)
Voor de historische staat, zie Koninkrijk Schotland.

Schotland (Engels en Schots: Scotland, Schots-Gaelisch: Alba) is een voormalig koninkrijk en vormt met Engeland, Noord-Ierland en Wales één staat: het Verenigd Koninkrijk. Het omvat het noordelijk deel van het eiland Groot-Brittannië en grenst in het zuiden aan Engeland. Schotland kent een eigen rechtsstelsel, vlag, bankbiljetten en binnenlands bestuur, maar in de internationale betrekkingen speelt als soevereine staat alleen het Verenigd Koninkrijk een rol. Hoewel de regering daarvan Schotland een land noemt[1], is het dat niet in de strikte betekenis van 'onafhankelijke staat', maar wel in een wat ruimere betekenis van 'begrensd gebied met een politieke identiteit'. Schotland telt ruim 5,1 miljoen inwoners.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Schotland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De geschiedenis van Schotland begint met de bewoning sinds de laatste ijstijd, zoals archeologische opgravingen en de vele monolithische monumenten zoals steencirkels en grafkelders uit de prehistorie bewijzen.

[bewerken] Demografie

Zie Schotten (volk) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

[bewerken] Taal

Vrijwel alle inwoners van Schotland spreken tegenwoordig Engels. Veel Schotten spreken ook Laagland-Schots, een Germaanse taal verwant aan het Engels, die toch erg verschilt van het Standaardengels. Circa 70.000 mensen, voornamelijk van de westelijke eilanden, spreken nog steeds als moedertaal Schots-Gaelisch.

Historisch gezien is Schotland verdeeld in twee culturele gebieden: het zuidelijker gelegen Laagland waar voornamelijk Engels gesproken werd, en de nog ten dele Gaelisch-sprekende Hooglanden in het noorden.

[bewerken] Bestuurlijke indeling

Zie Bestuurlijke indeling van Schotland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Voor het lokaal bestuur is Schotland thans onderverdeeld in 32 raadsgebieden (Engels: council areas). Deze onderverdeling is ingevoerd in 1996.

Van 1975 tot 1996 was het land onderverdeeld in regio's.

De traditionele indeling in graafschappen (counties) blijft echter zeer populair in het spraakgebruik en wordt ook nog gebruikt door de post.

Voor ceremoniële doeleinden is het land verdeeld in Lieutenancy areas die ongeveer maar niet helemaal met de graafschappen overeenstemmen.

[bewerken] Geografie

Topografische kaart
Zie Geografie van Schotland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Schotland bestaat uit:

De Hebriden worden verdeeld in:

Schotland wordt landschappelijk over het algemeen verdeeld in drie gebieden:

[bewerken] Grootste steden

De grootste steden van Schotland zijn:

[bewerken] Gebergten

Zie Gebergten in Schotland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

[bewerken] Klimaat

Zie klimaat in Schotland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

[bewerken] Natuur

Er zijn twee Nationale Parken in Schotland:

[bewerken] Bezienswaardigheden

[bewerken] Botanische tuinen

[bewerken] Kastelen

Enkele kastelen in Schotland zijn:

Zie ook de lijst van kastelen in Schotland

[bewerken] Cultureel

Bekend zijn:

Typisch Schotse kleding is:

[bewerken] Muziek

Schotse muziek wordt vooral gespeeld met de doedelzak. De folkloristische muziek van Schotland is geworteld in de Gaelische of Keltische traditie, terwijl die op de eilanden meer is beïnvloed door de Scandinavische cultuur. De dorpen in de afgelegen gebieden van de Highlands organiseerden samenkomsten of "ceilidhs", waar muziek, dans en poëzie voor amusement zorgden. (Ceilidh, meervoud ceilidhean, betekent letterlijk 'bezoek'.) Rondtrekkende muzikanten waren altijd welkom.

[bewerken] Gastronomie

Er zijn typisch Schotse gerechten, zoals haggis, gemaakt van de maag van een schaap, of een runderdarm. De belangrijkste dranken zijn bier en whisky.

[bewerken] Godsdienst

Veel Schotten zijn protestants: De presbyteriaanse Kerk van Schotland heeft ongeveer 600.000 leden, wat ongeveer 12% van de bevolking is. Ongeveer 800.000 mensen zijn katholiek.

[bewerken] Economie

Schotland leeft vooral van aardoliewinning in de Noordzee, visvangst en schapenteelt. Andere belangrijke takken zijn de moderne technologie, whisky en toerisme. De Hooglanden hebben vooral extensieve veeteelt en zijn zeer dunbevolkt

[bewerken] Politiek

Zicht op de hoofdstad Edinburgh (Schotland) vanaf het kasteel
Beroemde Stirling Bridge, waar William Wallace een belangrijke Schotse overwinning behaalde op de Engelsen

Schotland maakt deel uit van het Verenigd Koninkrijk, levert 10,1% van de parlementszetels in Londen, hoewel het slechts 8,7% van de Britse bevolking uitmaakt. Nochtans is er in Schotland een sterke separatistische partij actief, de Scottish National Party, die in acteur Sean Connery een sterke bondgenoot heeft.

Zoals reeds vermeld, was het Schots parlement afgeschaft in 1707. Toen Labour de Britse verkiezingen won in 1997, werd er een referendum gehouden in Schotland om dit terug in te voeren, wat de Schotten accepteerden met 75%. Het werd aldus heringevoerd in 1998.

Het Schotse Parlement (The Scottish Parliament) telt 129 zetels, welke sinds de parlementsverkiezingen van 2007 als volgt verdeeld zijn:

De voorzitter van het Parlement is lid van de SNP.

Eerste minister (First Minister) is Alex Salmond (sinds 2007) van de Scottish National Party.

Hoewel het Verenigd Koninkrijk formeel een eenheidsstaat is, heeft de Britse regering een aanzienlijk aantal bevoegdheden 'uitbesteed' aan Schotland. Het gaat concreet om gezondheidszorg, onderwijs, lokaal bestuur, sociale zaken, huisvesting, ruimtelijke ordening, toerisme en economische ontwikkeling, verkeer (wegen, bussen en havens), justitie en binnenlandse zaken, politie en brandweer, milieu, natuur, monumenten, landbouw, bosbouw, visserij, sport, cultuur, statistiek en bevolkingsregisters.

Door de Britse regering 'gereserveerde' bevoegdheden waar Schotland geen invloed op heeft, zijn grondwettelijke zaken, buitenlands beleid, defensie en nationale veiligheid, belastingen en muntzaken, immigratie en nationalisatie, energiebeleid, gemeenschappelijke markt, handel en industrie, spoorwegen en verkeerswetgeving, werkgelegenheid, sociale zekerheid, kansspelen, databescherming, ethische kwesties en gelijkekansenbeleid. De Schotlandwet uit 1998 bepaalt dat alle bevoegdheden die niet expliciet gereserveerd zijn, bij Schotland liggen.

[bewerken] Verkeer en vervoer

Het Falkirk-wiel, een roterende scheepslift nabij Falkirk

[bewerken] Trein

Het Schotse spoorwegnet wordt door verschillende maatschappijen bediend. First ScotRail is de grootste; zij verzorgt de meeste "binnenlandse" diensten, alsmede de nachttreinen naar Londen. Andere spoorverbindingen met Engeland worden verzekerd door Great North Eastern Railway (GNER) en Virgin Trains.

De meeste grotere plaatsen in Schotland zijn op het spoorwegnet aangesloten. De belangrijkste stations zijn Glasgow Central, Glasgow Queen Street en Edinburgh Waverley. Tussen Glasgow en Edinburgh liggen drie spoorlijnen, met een vierde in aanbouw. In de grootstedelijke gebieden van Glasgow en Edinburgh rijden lokale treinen. Glasgow heeft een metrolijn.

[bewerken] Bus

Landelijk openbaar vervoer per bus wordt onder andere verzorgd door Scottish Citylink. Royal Mail onderhoudt een postbusdienst door het hele land, die ook kleine en afgelegen gehuchten aandoet. In de grote steden zijn er lokale busmaatschappijen.

[bewerken] Ferry

Schotland was sinds een paar jaar rechtstreeks te bereiken met de boot onder de lijn Rosyth (stadje boven Edinburgh)-Zeebrugge met Superfast Ferries. Deze dienst is in september 2008 gestaakt, maar is door Norfolkline in mei 2009 hervat.

Een veerboot van Caledonian MacBrayne, in de Buiten-Hebriden

Skye is sinds een aantal jaren bereikbaar via een brug, maar de meeste eilanden zijn alleen per ferry te bereiken. De bewoonde eilanden aan de westkust zijn bijna allemaal te bereiken met de ferry's van Caledonian Macbrayne, ook wel CalMac genoemd.

Northlink Ferries vaart naar Orkney (90 minuten) en de Shetlandeilanden (12 uur), onder andere vanaf Aberdeen. Andere veerdiensten naar Orkney (alleen van april tot oktober):

  • Pentland ferries
  • John O' Groats Ferries

[bewerken] Wegen

De belangrijkste wegen in Schotland zijn:

[bewerken] Sport

Voetbal in Schotland:

[bewerken] Bekende Schotse personen

[bewerken] Diversen

Schotland staat bekend om:

[bewerken] Externe links

  • Visit Scotland De officiële reisgids van Schotlands Nationaal Bureau voor Toerisme.

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. ↑ Countries within a country. Number10.gov.uk. "Het Verenigd Koninkrijk bestaat uit vier landen: Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland."
:wikt:Schotland
Verenigd Koninkrijk Flag of the United Kingdom

Vlag van Engeland EngelandVlag van Schotland SchotlandVlag van Noord-Ierland Noord-IerlandVlag van Wales Wales

Regio's van Engeland: East of England · East Midlands · Londen · North East · North West · South East · South West · West Midlands · Yorkshire and the Humber

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken