Fietsventiel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Schraderventiel)
Ga naar: navigatie, zoeken

Een fietsventiel is een ventiel dat wordt gebruikt om de luchtband van een fiets met lucht op te pompen en op spanning te houden. Het wordt - minder gebruikelijk - wel terugslagventiel genoemd daar die naam nauwkeuriger het werkingsprincipe aangeeft. In het algemeen komt de techniek overeen met die van een terugslagventiel.

Waar een binnenband wordt gebruikt, is het ventiel een geheel met de binnenband (maar een Dunlopventiel is wel demontabel). Waar tubeless banden worden gebruikt wordt het ventiel bevestigd aan de velg.

Een ventieldopje wordt gebruikt om vuil buiten te houden. Het dopje is niet nodig om de band op spanning te houden.

Soorten fietsventiel[bewerken]

Er bestaan verschillende soorten ventielen.

Dunlop-Blitz[bewerken]

Dunlop[bewerken]

Grafische doorsnede Dunlopventiel met in rood weergegeven het ventielslangetje
Op Nederlandse fietsen was vanouds het Dunlopventiel gebruikelijk. Dit ventiel wordt in Nederland ook vaak Hollands ventiel genoemd — ten onrechte overigens, het ventiel wordt ook in o.a. Duitsland en Denemarken het meest gebruikt. In Engeland heten ze wel English valves of Woods valves.

Het ventiel bestaat uit een stalen buisje dat aan het uiteinde is afgesloten, maar dat aan de zijkant een opening heeft. Over het buisje heen is een stuk ventielslang geschoven. Dit is gemaakt van zeer elastisch materiaal. De lucht wordt met behulp van een fietspomp door de ingang in het buisje gepompt, waarna de luchtdruk de ventielslang opzij drukt en de lucht tussen het buisje en de ventielslang in de band instroomt. Door de luchtdruk in de band wordt de ventielslang strak tegen het buisje gedrukt, waardoor de lucht niet meer terug kan stromen. De ventielslang dient ook voor de afdichting tussen het eigenlijke ventiel en de aan de band bevestigde huls.

Dunlopventiel met ventielslangetje
Dunlop- of Blitzventiel (het verschil is uiterlijk niet te zien)

Blitz[bewerken]

Grafische doorsnede Blitzventiel
Het Dunlopventiel wordt thans nog weinig gebruikt. Het moderne Blitzventiel past in dezelfde binnenband en velg als een Dunlopventiel. Het heeft een klein balletje dat tijdens het oppompen door de luchtdruk naar beneden gedrukt wordt, waardoor de opening vrijkomt. Bij gebruik schiet door de overdruk vanuit de band het balletje omhoog, waar het de luchtopening dichthoudt.

Voor het oppompen van een binnenband met een Blitzventiel is minder druk nodig dan bij een Dunlopventiel. Het is mogelijk met de mond door een Blitzventiel te blazen, wat bij een Dunlopventiel niet lukt.

Het Dunlop- en Blitzventiel kan gedemonteerd worden. Aan de binnenband is een metalen kokertje bevestigd en daarop wordt met een moer het eigenlijke ventiel gemonteerd. Die moer past niet door het gat in de velg en moet dus verwijderd worden voordat men de binnenband van de velg haalt. Het lossen van die moer is trouwens de enige manier om de band te laten leeglopen. Andere soorten fietsventielen zijn niet demontabel.

Blitz

Schwalbe Dunlop[bewerken]

Nadeel van het traditionele Dunlopventiel (en zijn opvolger, het Blitzventiel) is, dat er geen mogelijkheid bestaat om de druk in de binnenband te meten. Fabrikant Schwalbe rust daarom zijn Dunlop-/Blitzventielen met een extra pennetje uit, waarmee het balletje in het ventiel handmatig, bijvoorbeeld met behulp van een daartoe aangepaste manometer, naar beneden geduwd kan worden. Op die manier kan de druk in de band gemeten worden.

Presta[bewerken]

Voor race- en toerfietsen wordt meestal het Prestaventiel gebruikt, ook Sclaverandventiel geheten. De vakhandel spreekt meestal van een Frans ventiel (in Nederland) of een Belgisch ventiel (in België). Dit ventiel heeft een mogelijkheid het terugslagmechanisme te blokkeren. Daarom moet voor het oppompen altijd eerst een moertje een slag losgedraaid worden. Bij gebruik van een Nederlandse fietspomp (met knijper) is voor dit type ventiel een verloopnippel nodig, maar veel andere pompen passen probleemloos op alle ventielen (behalve Schrader).

Het voordeel van het gebruik van een Prestaventiel ten opzichte van de andere fietsventielen is een sterkere velg doordat het gat in de velg voor het Prestaventiel een 2mm kleinere diameter heeft (6,5mm). Daarom wordt dit ventiel toegepast op smalle velgen; racefietsen zijn normaal voorzien van een Prestaventiel. Het Prestaventiel past in een velg die bestemd is voor de andere fietsventielen, maar niet andersom. Het is echter niet aan te bevelen een Prestaventiel te monteren in een velg waarvan het gat te groot is, omdat het ventiel of de binnenband beschadigd kan raken.

Presta

Schrader[bewerken]

Schrader valve opening and closing on a tire.gif
Sommige fietsen, met name mountainbikes, zijn uitgerust met het Schraderventiel, dat ook bij auto's en bromfietsen gebruikelijk is. Men noemt dit type ventiel daarom ook wel autoventiel, autobandventiel of brommerventiel. Daarnaast wordt het ook wel Amerikaans ventiel genoemd.

Dit ventiel is een relatief brede cilinder met in het midden een pennetje. Door dit pennetje in te drukken is het ventiel te openen, zo kan men de band laten leeglopen. In een pomp voor dit type ventiel (of in de verloopnippel) bevindt zich een staafje om het pennetje tijdens het oppompen in te drukken.

Een Nederlandse fietspomp (met knijper) past niet op dit ventiel, maar er zijn verloopnippels verkrijgbaar. Dit ventiel heeft het voordeel dat men overal ter wereld de banden kan oppompen in een tankstation of autogarage.

Schrader

Afbeeldingen[bewerken]