Sedimentair gesteente

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De afzettingsgesteenten of sedimentaire gesteenten zijn ontstaan door sedimentatie of bezinking van minerale deeltjes, hetzij uit water, hetzij uit de atmosfeer, of chemische neergeslagen deeltjes uit een oplossing. Door deze processen vormt zich sediment. Het sediment kan vervolgens door te consolideren in een gesteente veranderen. In de sedimentologie wordt meestal geen verschil gemaakt tussen sedimenten en sedimentaire gesteenten, de mate van consolidatie wordt als onderdeel van de lithologie van een formatie beschreven.

[bewerk] Indeling

Binnen de sedimentaire gesteenten kunnen drie groepen worden onderscheiden:

• klastische sedimentaire gesteenten (Grieks: κλάσειν - 'breken') zijn de (gesteenten die gevormd worden door de) materialen die vrijkomen bij mechanische verwering, en door water of windactie worden getransporteerd en vervolgens al dan niet verkitten (diagenese). Voorbeelden van klastische sedimenten zijn grind, zand, silt en klei; die respectievelijk in conglomeraat, zandsteen, siltsteen en schalie kunnen veranderen.
  • Zogenaamde pyroklastische sedimenten ontstaan bij erupties. Het materiaal dat bij een eruptie aan het oppervlakte stolt (lava) wordt gerekend tot de stollingsgesteenten, maar de deeltjes die bij een eruptie de lucht in worden geschoten (tefra), vallen vanwege het transport onder de sedimentaire gesteenten.

• organogene sedimentaire gesteenten ontstaan door de opeenhoping van organisch materiaal. Voorbeelden zijn veen (opeenhoping plantaardig materiaal) en kalk (opeenhoping kalkhoudende dierlijke skeletten), die resp. kunnen veranderen in steenkool en kalksteen.

• chemische sedimentaire gesteenten ontstaan door het neerslaan van mineralen in water. Voorbeelden zijn zout en kalk. In het laatste geval is er dus geen sprake van door organismen voortgebracht kalk zoals bij organogene sedimenten, maar van sediment dat ontstaat door oververzadiging. Respectievelijk kan er steenzout en kalksteen ontstaan.

[bewerk] Ontstaan

Sedimentaire gesteenten ontstaan door sedimentatie in sedimentaire bekkens. De typen sedimentair gesteente kunnen zeer uiteenlopen, een zeer ruwe indeling is in zandsteen, schalie en kalksteen.

[bewerk] Kenmerken

Sedimentair gesteente is de enige soort gesteente waarin fossielen voorkomen.