Semantische primitieven

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Semantische primitieven vormen de basisvoorraad van aangeboren begrippen, die men zich onbewust eigen maakt en in woorden omzet.

Volgens de theorie hoeven zij niet door middel van andere woorden gedefinieerd te worden: dit zou tot cirkeldefinities leiden. We kunnen met de primitieven wél andere woorden definiëren.

Omdat het mogelijk is om elk begrip in een taal te omschrijven aan de hand van semantische primitieven, volstaat het in principe om deze primitieven van een taal te leren om zich erin uit te kunnen drukken. De formuleringen kunnen natuurlijk wel zeer omslachtig worden.

De taalkundige Anna Wierzbicka heeft veel onderzoek verricht en gepubliceerd op het gebied van semantische primitieven.

Overzicht van de semantische primitieven[bewerken]

Categorie Woorden binnen de categorie
zelfstandige voornaamwoorden ik, jij, iemand, men, iets
relationele zelfstandige naamwoorden soort, deel
determinatoren dit, hetzelfde, ander
kwantificatoren één, twee, veel, enkele, alle
evaluatoren goed, slecht
beschrijvers groot, klein
mentale werkwoorden denken, weten, willen, voelen, zien, horen
spreken zeggen, woorden, waar/juist
handelingen, gebeurtenissen, beweging, contact doen, gebeuren, verplaatsen, aanraken
plaats, bestaan, bezit, specificatie (ergens) zijn, er zijn/bestaan, hebben, (iemand/iets) zijn
leven en dood leven, dood
tijd wanneer/tijd, nu, vóór, na, lange tijd, korte tijd, enige tijd, moment
plaats waar/plaats, hier, boven, onder, ver, dichtbij, naast, binnen
logische concepten niet, misschien, kunnen, omdat, als/indien
intensivering, vergroting zeer, meer
gelijkenis zoals