Sferische aberratie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Sferische aberratie is een fout van enkelvoudige optische lenzen, holle spiegels en lenssystemen die wordt veroorzaakt doordat bij een zuivere bolvorm parallelle lichtstralen die op verschillende afstanden van de optische as binnenvallen niet in hetzelfde brandpunt samenvallen.

Voor lenzen en spiegels is dit te ondervangen door ze niet bolvormig maar asferisch, bijvoorbeeld parabolisch, te slijpen. Dit heeft weer het nadeel dat lichtstralen die schuin invallen nog steeds niet in één brandpunt samenvallen. Deze afwijking wordt coma genoemd.

Sferische aberratie is ook te verminderen door lenzen uit meerdere elementen samen te stellen.

[bewerken] Trivia

De hoofdspiegel van de Hubble-ruimtetelescoop was zeer nauwkeurig in de verkeerde vorm geslepen, waardoor hij een aanzienlijke sferische aberratie vertoonde en vrijwel onbruikbaar was. Bij de eerste "servicebeurt" door een Space Shuttle is hij voorzien van corrigerende lenzenstelsels waardoor de beeldkwaliteit op het bedoelde niveau kwam.

Sferische aberratie kan bij spiegeltelescopen opgeheven worden door het plaatsen van een correctie-element in de lichtweg. Veel gebruikte correctie-elementen zijn de Schmidtplaat, de Maksutov meniscuslens en de Klevsov mangin-lens. Andere telescooptypes als de Newton, Cassegrain en Ritchey-Chrétien hebben niet-sferische spiegels waardoor correctie niet nodig is. Ze zijn echter moeilijker te maken of hebben andere afwijkingen zoals coma.