Sievert
| Kleinere eenheden | ||
|---|---|---|
| Fac- tor |
Naam | Sym- bool |
| 100 | sievert | Sv |
| 10-3 | millisievert | mSv |
| 10-6 | microsievert | μSv |
| 10-9 | nanosievert | nSv |
De sievert (symbool Sv) is de SI-eenheid voor de equivalente dosis ioniserende straling waaraan een mens in een bepaalde periode is blootgesteld, en is gelijk aan 1 J/kg. De sievert is afhankelijk van de biologische effecten van straling. Dit in tegenstelling tot de natuurkundige effecten van straling, waarvoor de grootheid geabsorbeerde dosis wordt gebruikt, uitgedrukt in de eenheid gray, symbool Gy. De sievert is genoemd naar de Zweedse medisch fysicus Rolf Sievert.
Inhoud |
Equivalente dosis [bewerken]
De equivalente dosis voor een weefsel wordt gevonden door de geabsorbeerde dosis te vermenigvuldigen met een stralingsweegfactor, die afhangt van het soort straling. De effectieve stralingsdosis voor een individueel persoon kan dan worden bepaald door de equivalente dosis in ieder orgaan te vermenigvuldigen met een weefselweegfactor, die afhangt van het deel van het lichaam dat is blootgesteld aan de straling, en de resultaten van alle organen op te tellen.
Dimensie [bewerken]
De dimensie van zowel de gray als de sievert is gelijk aan energie per massa-eenheid. De gray geeft alleen energie per massa aan, terwijl in de sievert het biologisch effect van de stralingssoort wordt verrekend. De oudere eenheid voor equivalente dosis was de rem (röntgen equivalent man). 1 Sv is gelijk aan 100 rem.
Achtergrondstraling [bewerken]
De natuurlijke achtergrondstraling varieert sterk van plaats tot plaats, maar de gemiddelde equivalente dosis voor een inwoner van Nederland ten gevolge van de natuurlijke achtergrond bedraagt ongeveer 2 mSv/jaar (= 2 millisievert/jaar). Het Belgische Federale Agentschap voor Nucleaire Controle schat de gemiddelde natuurlijke achtergrondstraling voor België in op 2,5 mSv/jaar.[1] Ook het Nederlandse RIVM stelt dat een mens gemiddeld deze dosis per jaar ontvangt. [2]
Effect op de mens [bewerken]
- Tijdens het ongeluk in de kerncentrale van Fukushima in Japan in maart 2011, werden volgens sommige berichten technici in de centrale blootgesteld aan 400 millisievert per uur, 20 keer meer dan de maximale jaarlimiet voor werknemers van kerncentrales en uraniummijnen.[3]
- Een doorlopende blootstelling aan 400 mSv per uur kan al na een paar uur de symptomen van stralingsziekte tot gevolg hebben: o.a. braken, hoofdpijn en een verminderde weerstand vanwege de afname van de stralingsgevoelige witte bloedcellen.[3]
- Bij de kernramp van Tsjernobyl in 1986, kwam er op korte tijd - en heel plaatselijk - 10 Sv vrij (wat gelijk staat aan 10.000 milliSievert). De hulpverleners en technici die toen ter plaatse waren, stierven binnen een maand.[3] Ook na de kernramp van Fukushima is een dergelijke hoeveelheid straling gemeten. In een ventilatieschacht tussen twee reactoren is een recordhoeveelheid straling van meer dan 10 Sievert per uur gemeten. Hoe hoog het stralingsniveau werkelijk was kon niet worden vastgesteld omdat de schaal van de gebruikte meetapparatuur tot maximaal 10 Sievert ging.[4]
- Dosislimieten zijn limieten voor de mens wat betreft het aankunnen van ioniserende straling. Enkele cijfers[5]:
- 100 mSv: waaraan werknemers in een kerncentrale geaccumuleerd mogen worden blootgesteld, over een periode van vijf jaar
- 1 Sv: (geaccumuleerd, dus niet in één uur tijd) veroorzaakt bij 5 procent kanker
- 1 Sv gedurende 1 uur: ziek, hoofdpijn, niet dodelijk (wel toegenomen kans op kanker)
- 5 Sv: de helft van degenen die hieraan worden blootgesteld, overlijdt binnen een maand
Voorbeelden van jaarlijkse dosis [bewerken]
- Iemand die vlak bij een kerncentrale woont: 0.0001–0.01 mSv/jaar[6][7]
- Iemand die vlak bij een kolencentrale woont: 0.0003 mSv/jaar[7]
- Achtergrondstraling op zeeniveau: 0.24 mSv/jaar[6]
- Radon straling (uit de aarde en atmosfeer) 0.28 mSv/jaar[6]
Bronnen, noten en/of referenties
|
