Sinaasappel
| Sinaasappel | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 sinaasappel met bloem |
|||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Soort | |||||||||||||||||||
| Citrus sinensis (L.) Osbeck (1765) |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| onrijpe sinaasappel | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
De sinaasappel, ook wel appelsien genoemd, is de vrucht van de sinaasappelboom (Citrus sinensis), die tot het geslacht Citrus behoort. De vrucht wordt ook wel zoete sinaasappel genoemd, om hem te onderscheiden van de zure sinaasappel (Citrus aurantium). De boom werd vroeger in koudere klimaatgebieden in een overwinteringsvertrek gehouden, vandaar de naam oranjerie.
De sinaasappel wordt in Nederland en Vlaanderen vaak uit Spanje geïmporteerd. De sinaasappel verkleurt tijdens rijping van groen naar oranje, maar soms worden de vruchten kunstmatig oranje gekleurd. De kleur van de schil heeft geen enkele invloed op de smaak.
Het vruchtvlees is licht oranjegeel van kleur, met een typische frisse smaak. Er bestaan ook sinaasappels met rood vruchtvlees, de bloedsinaasappels.
De sinaasappel komt oorspronkelijk uit China, waar ook de naam vandaan komt (china-appel, evenals "appelsien": appel-china) en diende vroeger vooral ter decoratie.
Sinaasappels worden gegeten of geperst tot sinaasappelsap. De vrucht is ook een grondstof voor limonade zoals ranja. De schil wordt voor marmelade gebruikt en als smaakmaker in gebak en witbier.
Handsinaasappels komen gewoonlijk uit Europa en perssinaasappels uit Brazilië.
[bewerken] Trivia
Niet alleen het Spaanse Valencia, maar ook de gelijknamige stad in Venezuela is bekend van de sinaasappels.
In sommige talen zoals Grieks ("πορτοκαλι" portokáli), Perzisch ("پرتقال") en Arabisch ("برتقال" burtuqāl) wordt de vrucht naar Portugal genoemd, dat in de 15e eeuw als eerste land sinaasappels uit China importeerde.
De havenstad Jaffa werd in de negentiende eeuw een centrum voor de teelt en de verhandeling van sinaasappels, nadat er een cultivar was ontwikkeld met een dikkere schil, die beter en langer kon worden bewaard en getransporteerd in sinaasappelkisten. Ook nu staat de merknaam 'Jaffa' nog steeds voor citrusvruchten en vruchtensap.
Nederlanders spreken het woord sinaasappel vaak met een andere klemtoon dan Vlamingen uit. De Algemene Nederlandse uitspraak heeft een klemtoon op 'sin' (met een relatief korte uitspraak van de aas), terwijl de Vlaamse uitspraak de klemtoon naar 'naas' verplaatst heeft (met dus een langgerekte uitspraak van de aas).
[bewerken] Fylogenie
De mogelijkheid om met DNA-sequencing onderzoek te doen naar verwantschappen tussen taxa en aan de hand daarvan stambomen op te stellen, hebben aan het licht gebracht dat veel van de tot nu toe als soort erkende citrussen in feite kruisingen zijn. Dat geldt onder andere voor Citrus × aurantium, Citrus × limon en Citrus × sinensis. Zodra de fylogenie van het genus definitief is uitgezocht zullen de wetenschappelijke namen moeten worden aangepast of voor conservering met een ander type moeten worden voorgedragen.[1][2]
[bewerken] Noten en referenties
- ↑ de Araújo, E. Freitas; de Queiroz, L. Paganucci & Machado, M.A. (2003): What is Citrus? Taxonomic implications from a study of cp-DNA evolution in the tribe Citreae (Rutaceae subfamily Aurantioideae). Organisms Diversity & Evolution 3(1): 55-62. DOI:10.1078/1439-6092-00058 (HTML samenvatting).
- ↑ Nicolosi, E.; Deng, Z.N.; Gentile, A.; La Malfa, S.; Continella, G. & Tribulato, E. (2000): Citrus phylogeny and genetic origin of important species as investigated by molecular markers. Theoretical and Applied Genetics 100(8): 1155-1166. DOI:10.1007/s001220051419 (HTML samenvatting.
 |
Zie de categorie Citrus sinensis van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
|
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Citrus sinensis op Wikimedia Commons. |
