Sinan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Caferaga medresseh Pano.JPG
Panorama van de binnenplaats van de Caferağa Madrassa naast de Hagia Sophia in Istanbul
Kanuni-Sultan-Süleyman-Köprüsü.jpg
Süleyman brug in Buyukcekmece (Luigi Mayer, 1810)
Selimiye Camii.jpg
De koepel van de Selimiye-moskee in Edirne, opgeleverd in 1575 en de grootste koepel voor een Osmaanse moskee
Kilic Ali Pasha Mosque and Tophane Fountain.jpg
De Kilic Ali Pasha moskee en de Tophane fontein, beiden ontworpen en gebouwd tussen 1580 en 1587
Bath of Roxelane Istanbul 2007.jpg
Haseki Hurrem Sultan badhuis uit 1556 is een van de best bewaarde publieke baden van Sinan
Istanbul - Süleymaniye camii - Foto G. Dall'Orto 26-5-2006 - 10.jpg
Detail van de Süleymaniye moskee

Koca Mimar Sinan Ağa (Ağırnas, 15 april 1489 - Istanboel, 17 juli 1588) is de bekendste architect (mimar is Turks voor architect) uit het Ottomaanse Rijk. Hij werkte als hoofdarchitect voor de Ottomaanse sultans Selim I, Süleyman I, Selim II en Murat III. Zijn bekendste bouwwerken zijn de Selimiye-moskee in Edirne en de enorme Süleymaniye-moskee in Istanbul. Hij was een van de eerste architecten ter wereld die in zijn ontwerpen rekening hield met aardbevingen.

Sinans invloed op de Ottomaanse bouwstijl en zelfs de hedendaagse Turkse bouwstijl is enorm. Zelfs in hedendaagse ontwerpen van Turkse moskeeën zoals de Mevlana-moskee in Rotterdam zijn Sinans ideeën terug te zien.

Leven en werken[bewerken]

Sinan werd geboren in het kleine Ağırnas, bij Kayseri in Anatolië, in een Grieks of Armeens christelijk gezin (het is niet duidelijk welk van de twee; bij de Ottomaanse census werd alleen religie en niet de etniciteit vermeld). Sinan werd in 1511 volgens de devşirme (een systeem waarbij kinderen uit pas veroverde gebieden in het hof van de sultan werden opgenomen) naar Istanbul gestuurd, waar hij als moslim werd opgevoed en opgeleid werd tot ingenieur en architect. Tijdens zijn opleiding aan de paleisschool diende hij de grootvizier İbrahim Paşa. In die tijd nam hij de islamitische naam Sinan aan.

Drie jaar later nam hij als ingenieur deel aan de militaire campagne van Selim I naar het oosten. Toen Selim I Caïro veroverde, werd Sinan benoemd tot hoofdarchitect. Zijn taak was huizen die in de weg stonden te laten slopen om een geordender stratenplan te krijgen. Hij kreeg ook het bevel over een infanteriedivisie, maar werd op zijn eigen aandringen overgeplaatst naar de artillerie. Tijdens de campagne van sultan Süleyman I in Perzië (1535) liet hij schepen bouwen zodat het leger het Vanmeer over kon steken. Voor zijn verdienste werd hij gepromoveerd tot sergeant (titel ağa) in de lijfwacht van de sultan.

Zijn eerste niet-militaire werk was de Şehzade-moskee in 1548. In 1550 begon hij de bouw van de Süleymaniye-moskee, die in 1557 gereed zou zijn. Voor het ontwerp werd hij geïnspireerd door de (1000 jaar oudere) Hagia Sophia. Hij nam het concept van een ronde koepel op een vierkante ondersteuning van de Hagia Sophia over.

Verder bouwde hij vele openbare gebouwen in en rondom Istanbul. Voorbeelden van zijn bouwwerken zijn:

Gezegd wordt dat Sinan in totaal heeft gebouwd:

  • 94 grote moskeeën (cami),
  • 57 universiteiten,
  • 52 kleine moskeeën (mescit),
  • 41 badhuizen (hamam).
  • 35 paleizen (saray),
  • 22 mausoleums (türbe),
  • 20 Karavanserijen (kervansaray; han),
  • 17 gaarkeukens (imaret),
  • 8 bruggen,
  • 8 pakhuizen,
  • 7 scholen (medrese),
  • 6 aquaducten,
  • 3 ziekenhuizen (darüşşifa),

Zelf zegt hij in zijn autobiografie Tezkiretü’l Bünyan dat zijn meesterwerk de Selimiye-moskee is. Zijn motivatie bij de bouw was een grotere koepel te maken dan op de Hagia Sophia, een prestatie die sinds de bouw van die kerk voor onmogelijk werd gehouden. Sinan was 80 jaar oud toen de Selimiye-moskee klaar kwam.

Sinan stierf in 1588 en ligt begraven bij de Süleymaniye-moskee, niet op de begraafplaats naast de moskee maar vlak ten noorden ervan, aan de overkant van de weg die naar hem Mimar Sinan Caddesi genoemd is. Er zijn ook een univeristeit in Istanbul (Mimar Sinan-universiteit) en een inslagkrater op de planeet Mercurius naar hem genoemd.