Sinovenator

Sinovenator changii is een theropode dinosauriër, behorend tot de groep van de Eumaniraptora, die tijdens het vroege Krijt leefde in het gebied van het huidige China.

Naamgeving en vondst

De soort is in 2002 benoemd en beschreven door Xu Xing, Mark Norell, Wang Xiaolin Peter Makovicky en Wu Xiaochun. De geslachtsnaam is afgeleid van het Latijnse Sina, "China" en venator, "jager". De soortaanduiding eert paleontologe Meemann Chang. Gezien haar sekse had het epitheton eigenlijk "changae" moeten luiden maar de ICZN staat niet meer toe dat soortaanduidingen om die reden geëmendeerd worden.

Het holotype, IVPP V12615, is gevonden in de Lujiatunlagen van de Yixianformatie, Jehol-groep, die wellicht dateren uit het Hauterivien. Het bestaat uit een gedeeltelijk skelet met schedel en stuk onderkaak. Een tweede gedeeltelijk skelet, IVPP V12583, is het paratype. Verder werd nog aan de soort toegewezen IVPP V14322, een zeer fragmentarische vondst met elementen van de schedel en de rest van het skelet. Al deze drie specimina betreffen wellicht jonge dieren want er zijn latere grotere exemplaren bekend geworden; in 2006 werd gemeld dat er ondertussen vele honderden specimina geborgen waren waaronder talrijke volledig complete fossielen. De fossielen zijn niet platgedrukt maar driedimensionaal bewaard gebleven, een uitzondering voor deze formatie. Dat betekent echter ook dat er geen resten van een verenkleed aanwezig zijn.

Beschrijving

Sinovenator in grootte vergeleken met een mens

Sinovenator is een kleine tweevoetige theropode. De lengte van het holotype werd geschat op minder dan een meter. Het dijbeen was slechts 117,5 millimeter lang. De latere grotere exemplaren zijn echter kennelijk acht keer zo zwaar; een van de femora daarvan mat 206 millimeter. Het dier heeft een vrij spitse snuit, grote ogen, een achteraan afgeronde schedel, een dunne staart, lange handen, lange onderbenen en grote voeten met de typische eumaniraptore sikkelklauw.

De beschrijvers wisten enige onderscheidende kenmerken vast te stellen: de voorrand van de grote schedelopening vóór de oogkas, de fenestra antorbitalis, loopt verticaal en recht; het voorhoofdsbeen heeft een verticale beenrichel die tot aan het traanbeen reikt; het surangulare in de onderkaak heeft een T-vormige doorsnede; het scheenbeen heeft een opvallende zijdelingse crista cnemialis die de crista fibularis raakt.

Fylogenie

Sinovenator werd door de beschrijvers in de Troodontidae geplaatst. Een kladistische analyse had als uitkomst dat het de toen meest basale bekende troödontide was. Dit was in overeenstemming met de hoge ouderdom die toen aan het fossiel werd toegekend en de basale kenmerken zouden aanwijzing zijn voor een relatief recente afsplitsing met de vogels en de Dromaeosauridae. Later kwamen er echter aanwijzingen dat de legen uit het latere Aptien zouden stammen.

Literatuur

• Xu Xing, Norell, Mark A., Wang Xiao-Lin, Makovicky, Peter J., Wu Xiao-Chun, 2002, "A basal troodontid from the Early Cretaceous of China", Nature 415: 780-784